4C90

4C90 - polski, czterosuwowy silnik tłokowy o zapłonie samoczynnym z wtryskiem pośrednim. Potrzeba skonstruowania szybkobieżnego silnika wysokoprężnego wynikała z dużego zużycia paliwa przez benzynowy silnik S-21 montowany w produkowanych ówcześnie polskich samochodach dostawczych. Wiązało się to też z wprowadzonym embargiem naftowym po konflikcie na Bliskim Wschodzie i znacznym wzrostem cen paliw płynnych na świecie i w Polsce.

Silnik został skonstruowany w W.S.W. "Andoria" w zespole konstrukcyjnym, którym kierował inż. Andrzej Fryś. Przy konstrukcji komory wstępnej brała udział firma Ricardo Engineering. Dość precyzyjną (z uwagi na małe dawki paliwa) aparaturę wtryskową (pompa sekcyjna) opracowała czechosłowacka firma Motorpal. Wtrysk pośredni był wtedy powszechnie stosowany w produkcji, a wybrano również z uwagi na dobrą szybkobieżność takiego silnika, dzięki czemu uzyskano podobną dynamikę pojazdu i brak konieczności konstruowania nowych podzespołów takich jak skrzynia biegów czy przekładnia główna do produkowanych samochodów Żuk oraz Nysa. Nowością był też system rozrządu OHC, zastosowany po raz pierwszy w silniku polskiej konstrukcji. Prototypy do prób na hamowni i do prób drogowych zbudowano w drugiej połowie lat 70. XX wieku. Na początku lat 80., po przejściu wszechstronnych badań silnik został skierowany do produkcji seryjnej. Stanowił on podstawę kolejnych wersji rozwojowych, o zwiększonych parametrach roboczych. Dodano kolejno turbosprężarkę i intercooler, oraz zmieniono pompę wtryskową z sekcyjnej na rozdzielaczową. Silnik posiada układy recyrkulacji spalin i spełnia normy czystości spalin EURO-3. Silnik ma możliwość zwiększenia pojemności skokowej (poprzez zwiększenie średnicy cylindra do 94 mm), w roku 2007 powstała daleko idąca modyfikacja silnika bazowego 4C90 oznaczona ADCR. Powiększono pojemność skokową, całkowicie zmieniono głowicę i zastosowano aparaturę wtryskową z bezpośrednim systemem wtrysku common rail firmy Bosch i spełniający normy czystości spalin EURO-4. Silniki z rodziny 4C90 są jedynymi silnikami wysokoprężnymi polskiej konstrukcji, które weszły do produkcji seryjnej dla potrzeb samochodów dostawczych.
Silnik ten osiągnął sukces z uwagi na:

• konsekwentne i celowe działania w procesie powstawania i rozwoju konstrukcji bez zbytniego pośpiechu
• znaczne możliwości rozwojowe przewidziane już we wstępnym okresie procesu projektowania
• zlecenie opracowania komory wstępnej i pompy sekcyjnej firmom mającym duży dorobek konstrukcyjny w tej dziedzinie
• wnikliwe przebadanie prototypów silnika (wpierw na hamowni, później w próbach drogowych), wyciągnięcie właściwych wniosków, ustalenie niezbędnych poprawek przed uruchomieniem produkcji seryjnej.

DANE TECHNICZNE

Parametr	4C90	4CT90-1BE 4CT90-1MEA	4CTi90-1BE6	4CTi90-1BE	ADCR
Układ cylindrów	rzędowy	rzędowy	rzędowy	rzędowy	rzędowy
Doładowanie	brak	turbosprężarka	turbosprężarka	turbosprężarka	turbosprężarka
Intercooler	nd.	brak	jest	jest	jest
Liczba cylindrów	4	4	4	4	4
średnica cylindra	90 mm	90 mm	90 mm	90 mm	94 mm
Skok tłoka	95 mm	95 mm	95 mm	95 mm	95 mm
Pojemność skokowa	2417 cm³	2417 cm³	2417 cm³	2417 cm³	2636 cm³
Stopień sprężania	20,6	20,6	20,6	20,6	17,5
Moc maksymalna	70 KM	90 KM	90 KM	102 KM	115 KM
Obroty mocy maks.	4200 rpm	4100 rpm	4100 rpm	4100 rpm	3700 rpm
Maks. moment obrotowy	146 Nm	195 Nm	205 Nm	230 Nm	250 Nm
Obroty maks. momentu	2500 rpm	2200 rpm	2000-2500 rpm	2000-2500 rpm	1800-2200 rpm
Pompa wtryskowa	sekcyjna	rozdzielaczowa	rozdzielaczowa	rozdzielaczowa	common rail
Wtrysk paliwa	pośredni	pośredni	pośredni	pośredni	bezpośredni
Rodzaj rozrządu	OHC	OHC	OHC	OHC	DOHC
Kolejność wtrysku	1-3-4-2	1-3-4-2	1-3-4-2	1-3-4-2	1-3-4-2
Ciśnienie wtrysku	15 MPa	15 MPa	15 MPa	15 MPa	160 MPa

Silnik ten zastąpił w napędzie polskich samochodów dostawczych silnik benzynowy S-21.

Stosowany jest w polskich samochodach:

• FSC Żuk (późniejsze wersje)
• Intrall Lublin
• Honker
• DZT Pasagon

A także w zagranicznych takich jak:

• ARO
• GAZ Gazela
• UAZ
• LDV 400
• LDV Convoy

Zalety

• Wysoka trwałość
• Niezbyt skomplikowana obsługa i naprawa
• dobra elastyczność

Wady

• głośna praca
• umiarkowana sprawność silnika bazowego z uwagi na wtrysk pośredni (wada usunięta w silnku ADCR).