4 Westa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
(4) Westa Vesta symbol.svg
Animacja 4 Westa widziana przez kamery sondy Dawn
Animacja 4 Westa widziana przez kamery sondy Dawn
Odkrywca Heinrich Wilhelm Olbers
Data odkrycia 29 marca 1807
Nr kolejny 4
Charakterystyka orbity (J2000)
Lokalizacja Pas główny
rodzina Westa
Półoś wielka 2,3616 j.a.
Mimośród 0,0889
Peryhelium 2,1516 j.a.
Aphelium 2,5715 j.a.
Okres obiegu
wokół Słońca
3 lata 229 dni 20 godzin
Śr. prędkość 19,34 km/s
Inklinacja 7,13°
Charakterystyka fizyczna
Średnica 560×578×458 km
Masa 2,71 × 1020 kg
Średnia gęstość 3,4 g/cm3
Okres obrotu (5 h 20 m 31 s) h
Albedo 0,423
Jasność absolutna 3,2m
Typ spektralny Typ V
Średnia temperatura powierzchni min: (-188 °C) 85K
max: (-18 °C) 255 K
Satelity naturalne brak danych

4 Westa lub Vesta – czwarta w kolejności odkrycia planetoida z pasa planetoid krążących pomiędzy Marsem a Jowiszem.

Spis treści

[edytuj] Odkrycie i nazwa

Planetoida 4 Westa została odkryta przez niemieckiego astronoma Heinricha Wilhelma Olbersa 29 marca 1807 roku w Bremie. Nazwa planetoidy pochodzi od bogini ogniska domowego z mitologii rzymskiej – Westy.

[edytuj] Orbita

Orbita planetoidy Westy nachylona jest pod kątem 7,13° do ekliptyki, a jej mimośród wynosi 0,09. Ciało to krąży w średniej odległości 2,36 j.a. wokół Słońca, na co potrzebuje 3 lat i 230 dni. Jest największą przedstawicielką rodziny planetoidy Westa.

[edytuj] Właściwości fizyczne

Rozmiary Westy to 560×578×458 km, jest więc to obiekt o nieregularnym kształcie. Albedo Westy jest stosunkowo duże w porównaniu do innych tego typu obiektów i wynosi 0,423. Maksimum jasności, jaką może ona osiągnąć to 5,5m. Jej absolutna wielkość gwiazdowa sięga natomiast 3,2m.

Westa jest drugą pod względem wielkości planetoidą z pasa głównego (po 1 Ceres), masa jej szacowana jest na 2,71×1020 kg, średnia gęstość zaś na 3,4 g/cm³. Planetoida ta dość szybko wiruje wokół swej osi – na jeden obrót potrzebuje 5 godzin, 20 minut i 31 sekund.

Mapa topograficzna południowej półkuli Westy, ukazująca różnice w wysokościach na jej powierzchni i wielkie baseny uderzeniowe Rheasilvia i Veneneia (dolny, częściowo zakryty)

Westa ma przypuszczalnie budowę podobną do planet grupy ziemskiej i posiada żelazne jądro otoczone skorupą. Skorupa ta składa się w większości z bazaltów. Powierzchnia tej planetoidy nosi ślady licznych zderzeń z innymi nawet bardzo dużymi ciałami. Występują tam kratery uderzeniowe o średnicach do 150 km, zastygłe potoki lawy, która mogła wydostawać się spod skorupy w wyniku uderzeń innych obiektów lub działalności wulkanicznej, która jednak ustała przed miliardami lat.

Największym kraterem na powierzchni Westy, który udało się zaobserwować dzięki teleskopowi Hubble’a jest basen uderzeniowy Rheasilvia o średnicy ok. 460 km, z wyraźnym wzniesieniem centralnym. Wały tego krateru mają wysokość od 4 do 12 km powyżej otaczającego terenu, a położona w jego centrum góra ma wysokość 23 km od podstawy (jest około trzykrotnie wyższa od ziemskiego Mount Everestu)[1].

Badania spektroskopowe pokazują, że na powierzchni Westy mało jest minerałów zawierających wodę i wodorotlenki.

4 Westa jest także prawdopodobnym źródłem pochodzenia niektórych spadających na Ziemię meteorytów zwanych achondrytami, które oderwały się od niej w wyniku licznych zderzeń z innymi planetoidami.

Kształt Westy jest dosyć bliski elipsoidzie spłaszczonej w równowadze grawitacyjnej[2], ale zniekształcenie na biegunie i masa mniejsza niż 5×1020 kg uniemożliwiły automatyczne uznanie Westy za planetę karłowatą według definicji Międzynarodowej Unii Astronomicznej[3]. Westa może zostać w przyszłości uznana za planetę karłowatą, jeśli zostanie ustalone, że za jej kształt, pomijając krater, określiła równowaga hydrostatyczna[4].

[edytuj] Misje badawcze

27 września 2007 roku NASA wysłała w kierunku Westy i Ceres sondę kosmiczną Dawn. 16 lipca 2011 około 05:00 UTC sonda weszła na wstępną orbitę wokół Westy[5]. W sierpniu sonda Dawn rozpoczęła badania planetoidy, które potrwają do lipca 2012. W tym czasie sonda zostanie sztucznym satelitą[6][7]. Później sonda uda się w kierunku Ceres.

Jest to pierwsza w historii sonda która weszła na orbitę obiektu znajdującego się w pasie głównym planetoid[8].

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Westa w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Picture: Asteroid Has Mountain Three Times as Tall as Everest
  2. Thomas, P. C.; et al.. Vesta: Spin Pole, Size, and Shape from HST Images. „Icarus”. 128 (1), 1997. doi:10.1006/icar.1997.5736. Bibcode1997Icar..128...88T (ang.). 
  3. The IAU draft definition of "planet" and "plutons" (ang.). IAU, August 2006. [dostęp 16 grudnia 2009]. [zarchiwizowane z adresu 9 stycznia 2010]. (XXVI)
  4. Savage, Don, Jones, Tammy; and Villard, Ray: Asteroid or Mini-Planet? Hubble Maps the Ancient Surface of Vesta (ang.). Hubble Site News Release STScI-1995-20, 1995. [dostęp 17 października 2006].
  5. JPL: NASA's Dawn Spacecraft Enters Orbit Around Asteroid Vesta (ang.). 2011-07-16. [dostęp 2011-07-17].
  6. Michał Matraszek: "Dawn" zbliża się do Westy (pol.). news.astronet, 2011-07-12. [dostęp 2011-07-15].
  7. Krzysztof Czart: Amerykańska sonda wejdzie na orbitę wokół wielkiej planetoidy (pol.). astronomia.pl, 2011-07-15. [dostęp 2011-07-15].
  8. spaceinfo.com.au: Dawn mission reaches asteroid Vesta (ang.). 2011-07-17. [dostęp 2011-07-17].

[edytuj] Linki zewnętrzne

… | Poprzednia planetoida | 4 Westa | Następna planetoida | …

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach