51 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych

51 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1939
Tradycje
Rodowód	Sformowana przez 5 Batalion Pancerny
Dowódcy
Pierwszy	kpt. Kazimierz Poletyłło
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Podporządkowanie	Grupa Operacyjna Biesko
Rodzaj wojsk	Broń pancerna
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

51 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych - pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego okresu II RP.

czołg TK-3- czołg podstawowy kompanii

Sformowana w mobilizacji "żółtej" w sierpniu 1939 przez 5 Batalion Pancerny z Krakowa z przeznaczeniem dla Grupy Operacyjnej Bielsko.

Na wyposażeniu posiadała 13 czołgów rozpoznawczych TK-3.

Obsada etatowa

• dowódca kompanii - kpt. Kazimierz Poletyłło
• dowódca 1 plutonu - ppor. rez. Stefan Kossak (ranny 10 IX 1939)
• dowódca 2 plutonu - ppor. rez. Julian Foltyn
• dowódca plutonu techniczno-gospodarczego - por. Jerzy Smoleński

Skład kompanii

Motocykl Sokół 1000

Poczet dowódcy

• gońcy motocyklowi
• drużyna łączności
  • patrole:

radiotelegraficzny

łączności z lotnictwem

• sekcja pionierów

Razem w dowództwie

1 oficer, 7 podoficerów, 21 szeregowców;

1 czołg, 1 samochód osobowo terenowy, 2 samochody z radiostacjami N.2, furgonetka, 4 motocykle.

2 x pluton czołgów

1 oficer, 7 podoficerów, 7 szeregowców

6 czołgów, 1 motocykl, przyczepa towarzysząca

pluton techniczno - gospodarczy

• drużyna techniczna
• drużyna gospodarcza
• załogi zapasowe
• tabor

Razem w plutonie

1 oficer, 13 podoficerów, 18 szeregowców

5 samochodów ciężarowych, samochód-warsztat, cysterna, 1 motocykl, transporter czołgów, 2 przyczepy na paliwo, kuchnia polowa

Działania bojowe

Pierwszy pluton 1 września został skierowany w okolice Wodzisławia Śląskiego dla wzmocnienia tamtejszego oddziału wydzielonego z 6. Dywizji Piechoty. Pluton nie dojechał tam ponieważ mosty na Wiśle były już wysadzone w powietrze przez saperów. Do Pawłowic dojechał tylko patrol dwóch tankietek. Podczas przekraczania głębokiego rowu wypełnionego wodą jedna z tankietek wywróciła się i jej załoga utonęła, zanim można było zorganizować pomoc. W tym czasie drugi pluton osłaniał planowe zniszczenia saperów. Podczas patrolowania rejonu Strumienia natknął się na niemieckie czołgi z 33 pułku pancernego z 5. Dywizji Pancernej. Po krótkiej walce jeden PzKpfw I został unieruchomiony trafieniem w gąsienice. Po starciu pluton wycofał się bocznymi drogami. 2 września po walkach kompania zebrała się w Bulowicach celem postoju. Po południu otrzymała rozkaz rozpoznania w kierunku Tychów i nawiązania łączności z oddziałami rozbitej 6. Dywizji Piechoty. Około godziny 18, osiem tankietek kompanii dojechało do Oświęcimia, gdzie zabezpieczało podejścia do mostu na Sole. Gdy dowódca kompanii dostał wiadomość, że rzekę w bród koło miasta Bielany przeszło kilkanaście niemieckich czołgów, wycofał ją do Grójca, a potem do Wadowic, do sztabu GO Bielsko. Dowódca kompanii popełnił błąd, nie sprawdzając wiadomości przez co wprowadził w błąd sztab Grupy Operacyjnej. W nocy 3 września kompania przejechała do Skawiny i zatrzymała się na postój w lasach.

Bibliografia

• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1989. 
• Adam Jońca: Wrzesień 1939 : pojazdy Wojska Polskiego : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990. 
• Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1. 
• Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918 - 1947. Zarząd Zrzeszenia Kół Oddziałowych Broni Pancernych. Londyn 1971
• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna w 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06771-6.