59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej

59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej
Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1919
Rozformowanie	1939
Tradycje
Święto	22 sierpnia
Nadanie sztandaru	1919 i 1924
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały	15 Warmińsko-Mazurska Dywizja Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy	płk Stanisław Mikołaj Wrzaliński
Ostatni	płk Bolesław Mirgałowski
Działania zbrojne
powstanie wielkopolskie, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja	Inowrocław
Podporządkowanie	15 Wielkopolska Dywizja Piechoty
Rodzaj wojsk	piechota
Rodzaj sił zbrojnych	wojska lądowe

59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej (59 pp) – oddział Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Pułk wchodził w skład 15 Dywizji Piechoty. W okresie międzywojennym stacjonował w Inowrocławiu. Święto pułkowe obchodzono 22 sierpnia.

Formowanie

Po oswobodzeniu Gniezna, pod koniec grudnia 1918 roku przez oddziały powstańców wielkopolskich, została z nich zorganizowana kompania pod dowództwem ppor. armii niemieckiej Pawła Cymsa. Na początku stycznia 1919 roku kompania ta ruszyła w kierunku Inowrocławia, zajmując kolejne miejscowości: Trzemeszno, Mogilno, Strzelno i Kruszwicę, w każdej z nich powiększając swój skład o kolejnych ochotników. Pod Inowrocław dotarła 4 stycznia a 5 i 6 stycznia, wespół z 31 Włocławskim Pułkiem Piechoty i byłymi członkami POW, bierze udział w oswobodzeniu miasta. Oddział ppor. Cymsa zajął koszary tzw. "czerwone" i w nich pomiędzy 7 a 11 stycznia sformował dwa bataliony piechoty, które przyjęły nazwę 1. i 2. Pułk Grenadierów Kujawskich oraz z ochotników ze Strzelna i Kruszwicy trzeci batalion, który przyjął nazwę Baon Nadgoplański. Już 11 stycznia 1 i 2 pułki grenadierów stoczyły zacięty, zwycięski bój o Złotniki Kujawskie a baon nadgoplański zajął Łabiszyn. Ze zdobycznych dwóch dział utworzono pluton artylerii a z żołnierzy potrafiących obsługiwać karabiny maszynowe – kompanię. Od 16 stycznia pułki grenadierów zostały połączone a na rynku w Inowrocławiu odbyła się przysięga wojskowa. Z tej okazji społeczeństwo Inowrocławia ufundowało i wręczyło chorągwie (pułkowi i baonowi nadgoplańskiemu). Od 1 lutego baon nadgoplański przydzielono do pułku i rozkazem Dowództwa Głównego w Poznaniu, któremu podlegały oddziały na terenie byłego zaboru pruskiego, z dniem 7 lutego 1919 roku pułk otrzymał nową nazwę 5 Pułk Strzelców Wielkopolskich a jego dowódcą został płk Wacław Przeździecki. Już 23 marca pułk obejmuje mjr Stanisław Wrzaliński i praktycznie wśród ciągłych walk reorganizuje pułk tworząc pełne 12 kompanii strzeleckich i 3 kompanie karabinów maszynowych oraz szkołę podoficerską. Pułk obsadza linię Opoki – Wielowieś – Płonkowo – Broniewo – Pszczółczyn pod Łabiszynem o długości około 50 km. Tu nie tylko odpiera skutecznie ataki przeważających sił nieprzyjaciela, wspomagane artylerią, lecz organizuje szereg wypadów w głąb pozycji wroga. W ataku na Bronimierz Mały zdobywa: miotacz min, 2 karabiny maszynowe, 25 karabinów, 5000 szt amunicji i aparaty telefoniczne. Walki na zajmowanych pozycjach trwały do 18 grudnia 1919 roku, po czym pułk odszedł do Żnina i do 15 stycznia 1920 roku prowadził intensywne szkolenie żołnierzy. Stan pułku to 26 oficerów i 2988 szeregowych. Następnie w ślad za ustępującymi wojskami niemieckimi, przez: Szubin, Więcbork, Sępólno i Chojnice, przejmował tereny przyznane Polsce na mocy traktatu wersalskiego. Rozkazem ministra spraw wojskowych z 17 stycznia 1920 roku zmienił nazwę na 59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej. Na Pomorzu obsadził odcinek granicy na zachód od Chojnic i pozostał tam do 20 lutego, po czym zgrupował się w rejonie Tucholi, kończąc w ten sposób swoje działania na froncie zachodnim. W czasie tych walk poległo 171 żołnierzy, a ponad 200 zostało rannych.

Pułk wszedł w skład XXIX Brygady Piechoty 15 Dywizji Piechoty.

Pułk w wojnie 1919-1920

Schemat działań pułku w 1920

Jako 5 Pułk Strzelców Wielkopolskich walczył na froncie wielkopolskim, a następnie wziął udział w zajęciu Pomorza. 31 stycznia 1920 roku, pułk pod dowództwem Stanisława Wrzalińskiego zajął min. Chojnice.

Po zajęciu Pomorza i przemianowaniu pułku na 59 Pułk Piechoty Wielkopolskiej oraz włączeniu w skład 15 Dywizji Piechoty, pułk został skierowany na front ukraiński. Z Torunia przez Kutno, Koluszki, Przemyśl i Lwów przybył 11 marca 1920 roku w rejon Złoczów – Brody. W rejonie tym przebywał przez dwa tygodnie, prowadząc szkolenie w walkach na szerokim froncie, po czym przez Zdołbunów został przetransportowany w okolice Miropol – Sławuta, wydzielony z 15 Dywizji Piechoty i podporządkowany 13 Dywizji Piechoty. W jej składzie przejął od 44 i 25 Pułku Piechoty odcinek frontu nad rzeką Słuczą. Na odcinku tym odznaczył się brawurowym wypadem na miejscowość Kowaleńki, gdzie rozgromił nieprzyjaciela w sile batalionu piechoty i szwadronu kawalerii Armii Czerwonej, zdobywając 2 armaty, 6 karabinów maszynowych, ponad 40 koni, karabiny, amunicję i inny sprzęt. Przez czas pobytu nad Słuczą robił dalekie wypady rozpoznawcze.

Do 15 Dywizji Piechoty pułk powrócił 21 kwietnia a 25 kwietnia zajął pozycję koło wsi Prywietów, z której jeszcze tego samego dnia ruszył do ataku w kierunku na Berdyczów. Pierwszego dnia wyprawy kijowskiej pułk przerwał linię frontu pod Maleńcami, zdobył 5 kolejnych linii obronnych nieprzyjaciela i wdarł się na odległość 25 km w głąb terytorium wroga. 26 kwietnia wkroczył do Berdyczowa. W następnych dniach walczył zwycięsko pod Machnówką, Brodojskoje i Koziatynem i w dniu 8 maja 1920 roku wkroczył do Kijowa, gdzie na południe od miasta zajął pozycje obronne wzdłuż Dniepru. Obsadził odcinek o długości około 40 km, skąd prowadził zwiady i wypady na drugi brzeg rzeki oraz stoczył szereg potyczek z oddziałami wroga. Batalion pułku 24 maja przeprowadził brawurowy wypad na miejscowość Rżyszczew, zajmując tę miejscowość obsadzoną przez załogę w sile 800 żołnierzy. Zluzowany 25 maja przez 5 Pułk Piechoty Legionów i skierowany na front północny, zbiera się w Wasylkowie, skąd przez Kijów, Sarny, Łuniniec i Baranowicze dociera do Mińska 31 maja. Natychmiast zostaje skierowany na front i zajmuje pozycje w okolicach miejscowości Dziedziłowicze. W nocy z 13 na 14 czerwca, pod miejscowością Wojłowo, sforsował Berezynę w wypadzie, który miał na celu ściągnięcie większych sił nieprzyjaciela na odcinek działania pułku w ramach akcji zmylenia przeciwnika co do zamiarów dowództwa frontu. Po zaciętych bojach zdobył miejscowość Domżeryce, bronioną przez 2500. załogę. Walki trwały do 16 czerwca po czym, po wykonaniu zadania, pułk wycofał się na zachodni brzeg rzeki. Nazwa miejscowości Domżeryce i data toczonych walk została uwieczniona na chorągwi pułkowej. 18 czerwca przeszedł do miejscowości Wielka Czernica, gdzie toczył walki pozycyjne odpierając wielokrotne ataki przeważających sił wroga, po czym 20 czerwca został zluzowany i odszedł do miejscowości Uhła.

4 lipca 1920 roku rozpoczęła się ofensywa bolszewików na froncie północnym. Pułk od 7 lipca znajdował się w odwrocie. W ciągłych i krwawych walkach nad Szczarą, Narwią, Bugiem i Liwcem, przez: Drohiczyn, Sokołów, Węgrów, Kałuszyn i Mińsk Mazowiecki doszedł pod Warszawę, gdzie ostatecznie zajął pozycje obronne na linii Michałówek – Wiązowna – Emów. Na tej pozycji pułk pozostał do czasu rozpoczęcia polskiej kontrofensywy. Pod Węgrowem pułk opuścił płk Wrzaliński, który został dowódcą XXIX Brygady a nowym dowódcą został mianowany kpt. Cerklewicz, dotychczasowy dowódca 1 batalionu.

17 sierpnia 1920 roku pułk ruszył do natarcia podzielony na dwie grupy operacyjne pod dowództwem mjr Matczyńskiego i kpt. Cerlewicza całością dowodził dowódca XXIX Brygady płk Wrzaliński. Przełamał front i jeszcze tego samego dnia zajął Duchów, Brzeziny, Dębie Wielkie i Nowy Mińsk. Następnie wszedł w skład grupy pościgowej XXIX Brygady i maszerował w kierunku na: Stanisławów, Jadów, Łochów i Brok nad Bugiem. Stoczył zacięte walki pod Brokiem a następnie pod Ostrowem, gdzie wziął do niewoli ponad 1000 jeńców i zdobył dużą ilość sprzętu wojskowego. Okrył się nieśmiertelną sławą w walkach o Łomżę w dniu 22 sierpnia, biorąc do niewoli ponad 2000 jeńców, zdobywając 9 armat, 22 karabiny maszynowe, kilka wagonów amunicji i innego zaopatrzenia. Walki o Łomżę w decydujący sposób przyczyniły się do rozbicia 3. Armii sowieckiej i otworzyły drogę na Kolno. Dowódca pułku kpt. Cerklewicz, został w dniu zdobycia miasta, odznaczony srebrnym krzyżem wojennym orderu Virtuti Militari a dzień 22 sierpnia, w którym rozegrała się bitwa, został ustanowiony datą święta pułku. Następnie przez Szczuczyn i Kolno maszerował w kierunku dawnej granicy z Prusami odcinając drogi odwrotu bolszewickim 4 i 15 Armii. Przeszedł następnie w okolice miejscowości Kleszczele na skraju Puszczy Białowieskiej i 23 września natarł w kierunku na Izabelin. Od 25 września jest w dalszym pościgu za nieprzyjacielem w kierunku: Zalewy, Dereczyn, Horodyszcze, Mir do okolic Rakowa. Po dotarciu do Rakowa pułk zatrzymał się w związku z zawarciem rozejmu i zakończeniem wojny polsko-bolszewickiej.

Ze stacji Horodziej w dniach 4 i 5 grudnia 1920 roku pułk odjechał przez: Baranowicze, Wołkowysk, Warszawę, Kutno i Toruń do Inowrocławia, który został wyznaczony jako jego garnizon. W czasie wojny polsko-bolszewickiej pułk zdobył: 15 armat, przeszło 150 karabinów maszynowych, kilka tysięcy karabinów, kilkaset koni, kilka pociągów amunicji i żywności i wziął do niewoli kilka tysięcy jeńców.

W złotej księdze pułku, za czas do końca 1920 roku, były zapisane 22 nazwiska oficerów i szeregowych udekorowanych krzyżem orderu Virtuti Militari i 290 nazwisk odznaczonych Krzyżem Walecznych.

Pułk w okresie pokoju

Liczne sławne i zwycięskie boje stworzyły w pułku warunki do szerzenia cnót obywatelskich i żołnierskich. Organizację pułku przekształcono na wzór francuski, nowe regulaminy i przepisy normowały pracę szkoleniową. Pomoc nieśli oficerowie armii francuskiej. W myśl rozkazów władz wojskowych wyznaczono specjalne godziny na szerzenie oświaty wśród żołnierzy, analfabeci obowiązkowo uczyli się czytać, pisać i matematyki w zakresie podstawowym. W każdej kompanii zorganizowano świetlicę, w której odbywały się zajęcia szkoleniowe i odpoczynek po dniu służby. Wyposażono bibliotekę pułkową, koncertowała orkiestra pułkowa i chór złożony z oficerów, podoficerów i szeregowych, wystawiano popularne sztuki teatralne. W 1929 r. wybudowano na terenie koszar salę teatralną i wyposażono ją również w urządzenia do projekcji filmów. Zorganizowano muzeum pułkowe, w którym zgromadzono pamiątki z chlubnych lat walki.

W pułku zorganizowano też specjalną kompanię dla opóźnionych, która szkoliła rekrutów dla potrzeb całego DOK. Żołnierze ci wcześniej z różnych przyczyn opóźnili swoje stawiennictwo w macierzystej jednostce.

W sposób szczególny troszczono się o zdrowie żołnierzy. Na początku lat trzydziestych powołano Wojskowy Klub Sportowy. Wśród kilku sekcji wyróżniała się sekcja sportów wodnych z własną przystanią w Janikowie. Na terenie koszar wybudowano boisko piłkarskie z bieżnią, boiska do gier zespołowych, uprawiano boks, pod kierunkiem specjalistów ze Szkoły Gimnastycznej w Poznaniu żołnierze odbywali codzienne godzinne ćwiczenia. Na bardzo wysokim poziomie stało wyszkolenie strzeleckie. Kpr. Świątek brał udział w olimpiadzie w Paryżu w 1924 roku, gdzie zespół polski zajął w strzelaniu 7. miejsce drużynowo a Świątek indywidualnie zajął 26. miejsce na 200 startujących. Szeregowcy, po uzyskaniu tytułu "celnego strzelca", mieli prawo noszenia sznura strzeleckiego. Ponad 80 procent żołnierzy posiadało odznakę sportową. Oficerowie uprawiali jazdę konną, szermierkę, pływanie, narciarstwo. Pułk organizował dywizyjne kursy podchorążych rezerwy. Odbywały się coroczne manewry.

Korpus oficerski korzystał z wykładów prowadzonych przez Towarzystwo Wiedzy Wojskowej. Dla podoficerów utworzono kursy dokształcające w zakresie 4. i 6. klasy szkoły średniej, na których wykładowcami byli oficerowie i nauczyciele szkół Inowrocławia.

Wielka życzliwość i sympatia społeczeństwa, wynikająca z przeświadczenia, że pułk utworzono z mieszkańców Kujaw i je wyzwalał, towarzyszyła zawsze żołnierzom. Wyrazem tej sympatii było ufundowanie nowego sztandaru, który wręczył dowódcy pułku w sierpniu 1924 roku, Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski. W 1937 roku Rada Miejska Inowrocławia nadała "Pułkowi Dzieci Kujaw" honorowe obywatelstwo miasta.

Kampania wrześniowa 1939

Pułk walczył w składzie 15 DP

W 1939 w pułk w składzie 15 Dywizji Piechoty wszedł w skład Armii „Pomorze”. Pułk mobilizował 6 batalion ckm, który jako jednostka dywizyjna walczył w ramach macierzystej dywizji, batalion marszowy, batalion zapasowy i batalion Przysposobienia Wojskowego.

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939:

• płk Bolesław Mirgałowski - dowódca pułku
• ppłk Antoni Kaczmarczyk - zastępca dowódcy pułku
• kpt. Michał Olchowski - adiutant
• kpt. Franciszek Nowicki - kwatermistrz
• ks. kpt. Michał Zawadzki - kapelan
• kompania zwiadu - NN
• kompania ppanc - NN
• kompania rechniczna - NN
• pluton artylerii piechoty - por. Florentyn Orzeszko

• I batalion - kpt. Marian Mosirer - ranny 18 września, zastąpił go por. Stefan Stankiewicz
• 1 komapnia - NN
• 2 kompania - NN
• 3 kompania - NN
• 1 kompania ckm - NN

• II batalion - mjr Gwidon Budrewicz - poległ 20 września
• 4 kompania - NN
• 5 komapnia - por. Marian Franciszek Głowacki poległ 18 września 1939 roku w Ruszkach (bitwa nad Bzurą) pochowany na cmentarzu wojennym w Juliopolu
• 6 kompania - NN
• 2 kompania ckm - por. Stanisław Wanat

• III batalion - mjr Wilhelm Hamberger
• 7 kompania - NN
• 8 kompania - NN
• 9 kompania - NN
• 3 kompania ckm - NN

• 6 batalion ckm i broni towarzyszącej - mjr Henryk Skaczała
• batalion zapasowy - mjr Mieczysław Wojciech Skonieczny
• batalion marszowy - kpt. Stefan Szajnert
• oddział wydzielony "Tur" - ppłk Antoni Kaczmarczyk
• batalion PW - NN

Początkowo znajdował się w odwodzie 15 Dywizji Piechoty w rejonie Bydgoszczy i w dniu 2 września 1939 roku został zbombardowany, w rejonie miejscowości Gogolin, w czasie przemarszu do rejonu jezior koronowskich, został jednak zawrócony i zajął pozycję obronne w rejonie na północ od Bydgoszczy.

W dniu 5 września organizował obronę na linii Solec Kujawski – Kobylarnia. W dniu 6 września odpierał niemieckie ataki w rejonie Łęgnowa. W dniu 9 września zajął pozycję obronne osłaniające Brześć Kujawski od zachodu.

W dniach 9 – 14 września wziął udział w bitwie nad Bzurą osłaniając kierunek północny. W dniu 14 września w czasie prób likwidacji niemieckiego przyczółka pod Płockiem (Dobrzyków) poniósł duże straty, następnie przeprawił się przez Bzurę i dotarł w rejon miejscowości Palmiry w Puszczy Kampinoskiej. Tam przeszedł reorganizację.

W nocy z 19 na 20 września dotarł do Warszawy, gdzie brał udział w jej obronie do momentu kapitulacji. Po kapitulacji, 28 września, pułk został rozwiązany. W kampanii wrześniowej poległo ok. 550, a rannych zostało ok. 900 żołnierzy pułku.

Żołnierze pułku

kpt. Paweł Cyms

płk Wacław Przeździecki

płk Stanisław Wrzaliński

rtm. Ignacy hr. Melżyński

kpt. Marceli Cerklewicz

płk Maksymilian Hoborski

ppłk Karol Dziekanowski

płk dypl. Romuald Wolikowski

Dowódcy pułku

• kpt. Paweł Cyms (7 I - 14 III 1919)
• płk Wacław Przeździecki (15-22 III 1919)
• płk Stanisław Mikołaj Wrzaliński (23 III 1919 - 6 VIII 1920 z przerwą w VI 1920 na leczenie szpitalne)
• płk Władysław Grabowski (1-27 VI 1920)
• kpt. Marceli Cerklewicz (7 VIII - 26 IX 1920)
• kpt. Konrad Golniewicz (27 IX - 2 X 1920)
• ppłk Maciej Mielżyński (od 3 X 1920)
• płk Maksymilian Hoborski
• ppłk Karol Dziekanowski
• płk dypl. Romuald Wolikowski (1926-1930)
• płk dypl. Tadeusz Kalina-Zieleniewski (1930-1932)
• płk Bolesław Mirgałowski (1932-1939)

Oficerowie pułku

• Piotr Demkowski
• Franciszek Junker
• Zygmunt Krudowski
• Stanisław Połczyński

Kawalerowie Orderu Virtuti Militari

Odznaczeni Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari

gen. dyw. Władysław Jan Jung

płk Stanisław Mikołaj Wrzaliński

Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari

płk Bolesław Mirgałowski

sierż. Jerzy Bauza kpt. Marceli Cerklewicz kpt. Kazimierz Dratwiński chor. Antoni Dzwoniarek ppor. Leon Głowacki ppor. Aleksander Jakubowski por. Maksymilian Kaszyński

kpr. Walenty Kryszak szer. Józef Kawczyński szer. Franciszek Kowalski plut. Kazimierz Lewandowski sierż. Marian Mańkowski sierż Edmund Maciejewski por. Ignacy Nowak

por. Józef Owczarski por. Stanisław Połczyński plut. Andrzej Pacholski kpt. Edward Szmoniewski ppor. Mieczysław Słabęski plut. Leon Starybrat płk Stanisław Wrzaliński por. Izydor Włodarek

Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, którzy służyli w pułku 1 października 1929 roku.

płk dypl. Romuald Wolikowski

ppłk Julian Królikowski

kpt. Paweł Cyms

Kadra oficerska 59 Pułku Piechoty (marzec 1939)

• dowódca – płk Mirgałowski Bolesław
• I z-ca dowódcy – ppłk dypl. Talikowski Michał
• adiutant – kpt. Mozirer Marian Józef
• starszy lekarz – mjr dr Hrynkiewicz-Moczulski Rajmund
• młodszy lekarz – vacat
• oficer placu Inowrocław – kpt. Angelo Ernest
• II z-ca dowódcy [kwatermistrz] – ppłk Kaczmarczyk Antoni
• oficer mobilizacyjny – kpt. Lisiogórski Karol Józef
• z-ca oficera mobilizacyjnego – por. adm. (piech.) Grygiel Antoni
• oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Łęcki Władysław Józef
• oficer gospodarczy – kpt. int. Czapiewski Franciszek
• oficer żywnościowy – chor. Gałęzowski Jozef
• dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Popek Stefan I
• kapelmistrz – por. adm. (kapelmistrz) Grafka Mieczysław
• dowódca plutonu łączności – por. Czarnecki Adam
• dowódca plutonu pionierów – por. Lajourdie Stefan Hieronim
• dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Orzeszko Florenty Aleksander Mateusz
• dowódca plutonu ppanc. – ppor. Wiewiórski Bernard
• dowódca oddziału zwiadu – ppor. Duszyński Jan

• dowódca I baonu – mjr Skonieczny Mieczysław Wojciech
• dowódca 1 kompanii – kpt. Olchowski Michał
• dowódca plutonu – ppor. Zboromirski Czesław
• dowódca plutonu – ppor. Dudziak Roman
• dowódca 2 kompanii – kpt. Trojan Franciszek Leonard
• dowódca plutonu – por. Rydzewski Władysław
• dowódca plutonu – por. Wanat Stanisław Franciszek
• dowódca plutonu – ppor. Kowalski Tadeusz Kasper
• dowódca 3 kompanii – vacat
• dowódca plutonu – ppor. Rysy Władysław Roman
• dowódca 1 kompanii km – por. Janowski Stanisław
• dowódca plutonu – chor. Manikowski Marian
• dowódca II baonu – mjr Bełdowski Lucjan Andrzej
• dowódca 4 kompanii – kpt. Kocyłowski Marian Franciszek
• dowódca plutonu – ppor. Walczak Jan Józef
• dowódca plutonu – ppor. Bernatowicz Władysław
• dowódca 5 kompanii – kpt. Szejnert Stefan Władysław
• dowódca plutonu – ppor. Tomana Franciszek
• dowódca plutonu – ppor. Denis Kazimierz
• dowódca 6 kompanii – kpt. Budrewicz Gwidon
• dowódca plutonu – por. Aleksiński Franciszek
• dowódca plutonu – ppor. Kuśnierz Jan Mieczysław
• dowódca 2 kompanii km – por. Stolarczyk Władysław Michał
• dowódca plutonu – chor. Badyna Franciszek
• dowódca III baonu – mjr Hamberger Wilhelm Piotr
• dowódca 7 kompanii – kpt. Kuźmiński Antoni
• dowódca plutonu – ppor. Kuliga Kazimierz
• dowódca 8 kompanii – kpt. Sztuka Franciszek
• dowódca plutonu – chor. Kwaśnicki Wojciech
• dowódca 9 kompanii – kpt. Miniewski Kazimierz
• dowódca plutonu – por. Dzierżyński Antoni Marian Władysław
• dowódca plutonu – por. Lewandowski Kazimierz
• dowódca plutonu – ppor. Łukasik Edmund Jan

• na kursie – por. Kosiacki Eugeniusz
• na kursie – ppor. Jakubowski Wiesław Julian

Symbole pułkowe

Sztandar

• Pierwszą chorągiew, jeszcze jako 5 Pułk Strzelców Wielkopolskich, pułk otrzymał 16 stycznia 1919 roku od społeczeństwa Inowrocławia. Pod nią walczył w wojnie polsko-bolszewickiej.
• Nowy sztandar ufundowało społeczeństwo Kujaw i miasta Łomży. Wręczył go w sierpniu 1924 roku Prezydent Rzeczypospolitej Stanisław Wojciechowski. Na sztandarze umieszczono herby Inowrocławia i Łomży oraz miejsca i daty walk: Domżeryce, Łomża i Izabelin.

W czasie bitwy nad Bzurą sztandar został zakopany. Po 45 latach został odnaleziony i przekazany do Muzeum Ziemi Sochaczewskiej.

Odznaka

Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 41, poz. 592 z 14 października 1924 roku. Odznaka ma kształt tarczy, którą wypełnia płaskorzeźba orła z rozpostartymi skrzydłami, trzymającego w szponach bagnet, nieco wysunięty z pochwy. W dolnej części złamany biało-czarny słup graniczny i pikielhauba. Obok słupa zatknięty proporzec biało-czerwony, dalej numer i inicjały 59 PP WLKP. Jednoczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze, częściowo emaliowana. Na rewersie próba srebra, imiennik grawera WG i numer. Wymiary: 37x32 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa.

Ciekawostki

Nazwę 59 Pułku Piechoty nosi jedna z ulic w Inowrocławiu na osiedlu Rąbin.

Bibliografia

• Franciszek Nowicki Zarys historii wojennej 59-go pułku piechoty wielkopolskiej (z cyklu Zarys historii wojennej pułków polskich 1918-1920) wyd. Warszawa 1929.
• Praca zbiorowa Jednodniówka w 10 rocznicę istnienia 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej Inowrocław 1929 (Drukarnia Kujawska Sp. A.)
• Biuletyn Informacyjny klubu środowiska byłych żołnierzy 59 pp wlkp, Inowrocław 1983 - 1996
• Zygmunt Kurek "Zarys historii 59 ppwlkp" Inowrocław 1986
• Rocznik oficerski 1939
• Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.