5 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (II RP)
5 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (5 daplot) - pododdział artylerii przeciwlotniczej Wojska Polskiego II RP.
Na podstawie rozkazu L.dz. 470 Ministra Wojskowych z dnia 10 maja 1924 sformowana została Samodzielna Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Nr 5, uzbrojona w dwie rosyjskie 76,2 mm armaty przeciwlotnicze półstałe wzór 1902. Dwa lata później bateria przeformowana została w Samodzielny Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej Nr 5. Zarówno bateria, jak i dywizjon funkcjonowała w strukturze organizacyjnej 5 Pułku Artylerii Ciężkiej.
Jednostka stacjonowała w garnizonie Kraków, na terenie Okręgu Korpusu Nr V.
Pod względem fachowego wyszkolenia i inspekcji pododdział podlegał dowódcy 11 Grupy Artylerii (1929-1938), a następnie dowódcy Grupy Artylerii Przeciwlotniczej (od 20 maja 1938) i dowódcy 2 Grupy Artylerii Przeciwlotniczej (od 22 sierpnia 1939).
13 sierpnia 1932 Minister Spraw Wojskowych zatwierdził wzór odznaki pamiątkowej artylerii przeciwlotniczej i jej regulamin [1].
10 listopada 1938 na Polu Mokotowskim w Warszawie gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki wręczył dywizjonowi sztandar [2].
5 daplot był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" formował pododdziały artylerii przeciwlotniczej dla wielkich jednostek piechoty i kawalerii przeznaczonych dla Armii "Kraków" i Grupy Odwodów "Kutno" oraz OPL Kraju.
W dniach 24-25 sierpnia 1939 dyon wystawił, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem brązowym (podgrupa 2 - OPL), sześć pododdziałów:
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 6 dla 6 DP
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 7 dla 7 DP
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 21 dla 21 DPG
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 24 dla 24 DP
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ B Nr 85 dla Krakowskiej BK
- Pluton Artylerii Przeciwlotniczej Półstały Nr 504
Nadwyżki dywizjonu, pozostałe po zakończeniu mobilizacji, przekazane miały być do Ośrodka Zapasowego Artylerii Przeciwlotniczej Nr 2 w Brześciu. Po zakończeniu mobilizacji i przekazaniu nadwyżek dywizjon uległ rozformowaniu.
15 września 1993 tradycje 5 daplot przyjął 5 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej stacjonujący w garnizonie Gubin i przemianowany na 5 Kresowy Pułk Przeciwlotniczy [3]. Z dniem 23 kwietnia 2002, po rozformowaniu pułku, dziedzictwo tradycji 5 daplot przyjął 5 Kresowy Dywizjon Przeciwlotniczy 69 Pułku Przeciwlotniczego im. gen. dyw. Stefana Grota-Roweckiego z Leszna [4].
[edytuj] Kadra dywizjonu
- mjr Stanisław Batycki (1926 - 1934) [pośm. ppłk, † 1940 Charków]
- mjr Eugeniusz Królikowski (1934 - 1936)
- ppłk Leon Przybytko (1936 - 1939)
- mjr Kazimierz Mroziński (1939 [5]) [pośm. ppłk, † 1940 Charków]
Obsada personalna Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej Nr 5 w 1928
- mjr Stanisław Batycki - dowódca dywizjonu
- kpt. Nicefor Wojciech Sirzisitie
- kpt. Tadeusz Adam Dorula
- kpt. Stanisław Podfilipski
- por. Feliks Gadomski (kpt., Kier. Zaop. Uzbr., † 1940 Katyń)
- por. Teodor August Sylwester Zacharjasiewicz (kpt., dca 13 baplot., pośm. mjr † 1940 Charków)
- por. Mieczysław Zygmunt Koźmiński
- por. Tadeusz Wodziński
- ppor. Zenon Kumorkiewicz
Obsada personalna 5 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej w 1932
- mjr Stanisław Batycki - dowódca dywizjonu († 1940 Charków)
- kpt. Stanisław Podfilipski
- por. Tadeusz Chrobak
- por. Mieczysław Zygmunt Koźmiński
- por. Wacław II Rutkowski
- por. Jan Maciej Pawłowski
- por. Bronisław Max
- por. Zenon Kumorkiewicz
- por. Adam Tomasz Piotrowski (kpt., † 1940 Charków)
- por. Henryk Wiktor Kerth (kpt., WIG, † 1940 Charków)
- por. Janusz Ładysław Badowski
- por. Edward Perkowicz
Oficerowie rezerwy w 1934
- por. rez. dr Fryderyk Syrop (przeniesiony do 11 daplot, † 1940 Katyń)
- ppor. rez. dr Paweł Mussil († 1940 Katyń)
- ppor. rez. inż. Edward Klebert
- ppor. rez. Władysław Porzycki
- ppor. rez. Kazimierz Franciszek Haliński
- ppor. rez. Jan Adam Chwiernt
- ppor. rez. Jan Lipus
- ppor. rez. Paweł Gustaw Jaworek
- ppor. rez. Karol Sztwiertnia
- ppor. rez. Stefan Zygfryd Sękiewicz
- ppor. rez. Zygmunt Tadeusz Wiesław Majewski
- ppor. rez. Kazimierz Stefan Januszewski
- ppor. rez. Jan Gaston Tadeusz Zakrzewski († 1940 Charków)
- ppor. rez. inż. Władysław Franciszek Antoni Żeleski († 1940 Katyń)
- ppor. rez. Roman Marian Tadeusz Smoluchowski
- ppor. rez. mgr Janusz Kunicki
- ppor. rez. dr Stefan Piotr Żurowski
Przypisy
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 16, poz. 207 z 13 sierpnia 1932 r.
- ↑ Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dodatku Tajnym Nr 6 do Dziennika Rozkazów M.S.Wojsk. z 5 maja 1939 r. Nr 6, poz. 70. Sztandar zdeponowany jest w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.
- ↑ Decyzja Nr 57/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 sierpnia 1993 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, nadania nazwy wyróżniającej oraz ustanowienia dorocznego Święta 5 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej w Gubinie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Rozkazów MON lecz rozesłana do zainteresowanych instytucji i jednostek wojskowych.
- ↑ Decyzja Nr 80/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2002 r. w sprawie przejęcia sztandaru, dziedzictwa tradycji, nazwy wyróżniającej oraz odznaki pamiątkowej i oznaki rozpoznawczej 5 Kresowego Pułku Artylerii Przeciwlotniczej w Gubinie przez Dywizjon Przeciwlotniczy 69 Leszczyńskiego Pułku Przeciwlotniczego im. gen. dyw. Stefana Grota-Roweckiego w Lesznie (Dziennik Urzędowy MON z 8 kwietnia 2002 Nr 5 poz. 55).
- ↑ Major Kazimierz Mroziński wyznaczony został na stanowisko dowódcy dywizjonu lecz nie zdążył go objąć.
[edytuj] Źródła i bibliografia
- Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928
- Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34
- Tadeusz Mirowski, Tradycje bojowe jednostek przeciwlotniczych, Przegląd Wojsk Lądowych Nr 8 z 2001
- Zbigniew Moszumański, Dowództwa grup artylerii przeciwlotniczej (1929-1939), Przegląd Wojsk Lądowych Nr 8 z 2000
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3
- Henryk Wielecki i Rudolf Sieradzki, Wojsko Polskie 1921-1939. Organizacja i odznaki artylerii, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1994, wyd. I, ISBN 83-85621-44-X
|
||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
