5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana
| 5 Dywizja Zmechanizowana | |
 |
|
| Odznaka dywizji | |
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Sformowanie | 1990 |
| Rozformowanie | 1998 |
| Nazwa wyróżniająca | Kresowa |
| Patron | Król Bolesław I Chrobry |
| Tradycje | |
| Rodowód | 19 Dywizja Zmechanizowana 5 Saska Dywizja Pancerna |
| Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały | 5 Brygada Zmechanizowana |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk dypl. Zbigniew Jabłoński |
| Ostatni | po płk dypl. Lech Kamiński |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Gubin (sztab) |
| Podporządkowanie | Śląski Okręg Wojskowy |
5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana im. Króla Bolesława Chrobrego - związek taktyczny Sił Zbrojnych RP okresu transformacji ustrojowej.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie i zmiany organizacyjne
W 1990, w wyniku zmian restrukturyzacyjnych w Wojsku Polskim, 5 Saską Dywizję Pancerną przeformowano na zmechanizowany związek taktyczny.
Rozwiązano 23 Pułk Czołgów Średnich ze Słubic, a pozostałe pułki ogólnowojskowe przekształcono w pułki zmechanizowane (zunifikowane). Dywizja przyjęła nazwę 5 Dywizja Zmechanizowana.
W 1998 w wyniku zmniejszania liczebności wojsk III RP dywizję rozformowano, a na bazie oddziałów stacjonujących w Gubinie sformowano 5 Kresową Brygadę Zmechanizowaną. Brygada funkcjonowała do 2001 r.
[edytuj] Tradycje
15 września 1993 dywizja przyjęła dziedzictwo tradycji Dywizji Wojska Polskiego oznaczonych cyfrą "5", nadano jej nazwę wyróżniającą "Kresowa" i imię Króla Bolesława Chrobrego. Z tej okazji przed budynkiem sztabu odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą pamięci żołnierzy wszystkich piątych dywizji piechoty WP [2]. Gościem honorowym na uroczystości była żona gen. Andersa - Irena Anders.Symbolem dywizji został szarżujący żubr. Nowe tradycje przyjęły również podporządkowane 5 KDZ oddziały: 5 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej w Gubinie, 13 Pułk Zmechanizowany w Kożuchowie i 5 Pułk Artylerii w Sulechowie [2].
Były to:
- Dywizja Polska 1808 - 1813
- 5 Dywizja Piechoty 1831
- 5 Lwowska Dywizja Piechoty 1918 - 1939
- 5 Lwowska Dywizja Piechoty AK 1944
- 5 Wileńska Dywizja Piechoty 1941 - 1943
- 6 Lwowska Dywizja Piechoty 1941 - 1943
- 5 Kresowa Dywizja Piechoty 1943 - 1946
Odznaka dywizyjna
Odznakę wykonano w kształcie krzyża kawalerskiego ze srebrnymi krawędziami i z kulkami na końcach ramion. Na ramionach pokrytych granatową emalią napis 5 KDZ. Między ramionami krzyża oksydowane orły Księstwa Krośnieńskiego mające na piersi półksiężyc i krzyż. W centrum odznaki tarcza herbowa o czarnym obramowaniu, wypełniona żółtą emalią, na którą nałożono sylwetkę żubra w kolorze brązowym.
Odznaka o wymiarach 42x42 mm, zaprojektował Zbigniew Góralewicz, Zbigniew Matuszczyk i Jeremiasz Sliwiec. Wykonana w pracowni grawerskiej Andrzeja Panasiuka w Warszawie. Pierwsze odznaki wręczono 15 września 1993.
[edytuj] Struktura organizacyjna
- dowództwo i sztab - Gubin
- 73 Pułk Zmechanizowany Ułanów Karpackich - Gubin
- 89 Pułk Zmechanizowany / 102 Pułk Zmechanizowany - Gubin
- 13 Pułk Zmechanizowany - Kożuchów
- 5 Pułk Artylerii - Sulechów
- 5 Kresowy Pułk Artylerii Przeciwlotniczej - Gubin
- 6 Kresowy Batalion Rozpoznawczy - Gubin
- 5 Kresowy Batalion Saperów - Krosno Odrzańskie
- 5 Batalion Dowodzenia - Gubin
- 5 batalion zaopatrzenia - Gubin
- 5 batalion remontowy - Gubin
- 5 batalion medyczny - Gubin
- Orkiestra Dywizyjna - Gubin
[edytuj] Dowódcy
- płk dypl. Zbigniew Jabłoński (1990 - 1992)
- płk dypl. Antoni Tkacz (1992 - 1993)
- gen. bryg. Zbigniew Jabłoński (1993 - 1996)
- płk dypl. Mieczysław Stachowiak (1996 - 1997)
- p.o. płk dypl. Lech Kamiński (1997 - 1998)
[edytuj] Ciekawostki
24 września 1998 roku przebywał z wizytą w mieście ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Gościa podjął ostatni dowódca 5 KDZ płk Lech Kamiński. Odbyło się spotkanie z kadrą sztabu dywizji podczas którego prezydent interesował się losami żołnierzy po rozwiązaniu dywizji [3].
30 grudnia 1998 roku płk Lech Kamiński złożył meldunek zastępcy dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego gen. Aleksandrowi Topczakowi o rozwiązaniu 5 Kresowej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Bolesława Chrobrego [4].
[edytuj] Przekształcenia
19 Dywizja Zmechanizowana → 19 Dywizja Pancerna → 5 Saska Dywizja Pancerna → 5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana → 5 Kresowa Brygada Zmechanizowana
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Zdzisław Sawicki: Mundur i odznaki Wojska Polskiego : czas przemian. Warszawa: "Bellona", 1997.
- Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, Gubińskie Towarzystwo Kultury czerwiec 2010 - Kalendarium Gubina 1945-2009 ISBN 978-83-927655-6-1
|
|||||||||||||||||||
|
|||||
