5 Pułk Strzelców Konnych (II RP)
| 5 Pułk Strzelców Konnych | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  II Rzeczpospolita |
| Sformowanie | 1919 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 9 czerwca |
| Nadanie sztandaru | 1923 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | ppłk Aleksander Ehrbar |
| Ostatni | płk Kazimierz Kosiarski |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Tarnów; Dębica |
| Podporządkowanie | Krakowska Brygada Kawalerii |
| Rodzaj wojsk | Kawaleria |
5 Pułk Strzelców Konnych (5 psk) - oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP i Armii Krajowej.
Spis treści |
[edytuj] Historia pułku
17 czerwca 1919 Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz o sformowaniu 3 Pułku Dragonów. We wrześniu tego roku pułk przemianowano na 3 Pułk Strzelców Konnych, a 6 października 1920 na 5 Pułk Strzelców Konnych.
Do 16 grudnia 1934 pułk stacjonował w garnizonie Tarnów, a następnie dowództwo i dwa szwadrony do wybuchu wojny w Dębicy. W Tarnowie pozostał pierwszy szwadron, później jako zapasowy.
Święto pułkowe obchodził 9 czerwca, w rocznicę walk, jakie zostały stoczone w 1920 przez II dywizjon broniący przeprawy na Dnieprze pod Kozinem i 4 szwadron w Kijowie.
Pułk nawiązywał do tradycji 5 Pułku Strzelców Konnych powstałego w 1806.
[edytuj] Działania wojenne
Kampanię wrześniową pułk odbył w ramach Krakowskiej Brygady Kawalerii. Pierwszą walkę pułk stoczył 2 września pod Woźnikami i w rejonie Żarek. Walczył w obronie Pińczowa (5 września), pod Tarnogrodem, Tomaszowem Lubelskim. W wyniku przegranej bitwy Armia Kraków, a wraz z nią 4 Pułkiem Strzelców Konnych skapitulował 20 września 1939.
[edytuj] 5 Pułk Strzelców Konnych Armii Krajowej
Pułk odtworzono w AK. Brał udział w akcji "Burza". Działania bojowe zakończył w grudniu 1944.
[edytuj] Kadra pułku
Dowódcy pułku
- ppłk Aleksander Ehrbar (1919-1924)
- płk Adam Rozwadowski (1924–1927)
- ppłk Jan Kanty Olszewski (1927–1928)
- płk Juliusz Kleeberg (1928–1930)
- ppłk Ignacy Kowalczewski (1930–1938)
- płk Kazimierz Kosiarski (1938–1939)
Oficerowie
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Odznaka
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 43, zał. nr 1 z 13 listopada 1923 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona o złotych krawędziach, zakończonych kulkami pokryte są białą emalią. W środku krzyża okrągła tarcza emaliowana oliwkowo na której wpisano numer 5. Jednoczęściowa - wykonana w tombaku, złocona i emaliowana. Wymiary: 42x37 mm. Projekt: Władysław Żurowski, Tadeusz Ujejski. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa [1]
Barwy
Proporczyk szmaragdowo-biały z wąskim amarantowym paskiem pośrodku.
Czapka rogatywka – otok biały[2].
Spodnie długie[a] ciemnogranatowe, lampasy białe, wypustka biała
Żurawiejka
- Tak się błąkał w okolicy
- aż go wzięli do Dębicy
- Lance do boju, szable w dłoń ...
- Kto pod kocem dziewki chowa?
- To jest "Piąty" spod Tarnowa
- Lance do boju, szable w dłoń ...
- Po pijaństwie leży w rowie
- Strzelców "Piąty" Pułk w Tarnowie.
- Lance do boju, szable w dłoń ...
Uwagi
- ↑ szasery
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
- "Księga jazdy polskiej": pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego–Rydza. Warszawa 1936. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1993
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
