5 maja jest 125. (w latach przestępnych 126.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 240 dni.
- Imieniny obchodzą: Anioł, Benwenut, Chociemir, Eulogia, Eulogiusz, Eutymiusz, Geroncjusz, Gotard, Hilary, Irena, Ireneusz, Iryda, Jowinian, Maksym, Nicetas, Penelopa, Peregryn, Pius, Stanisław, Stanisława, Teodor, Waldemar, Zdzibor i Zdziebor.
- Albania – Dzień Męczenników
- Dania – Dzień Wyzwolenia
- Etiopia – Dzień Patriotów
- Holandia – Święto Niepodległości
- Japonia – Kodomo no Hi (Dzień Dziecka), święto narodowe, do 1948 jako Tango-no Sekku (Dzień Chłopca)
- Kirgistan – Święto Konstytucji
- Korea Południowa – Dzień Dziecka
- Meksyk – Rocznica Bitwy o Puebla Przeciw Francuzom
- Palau – Święto Ludzi w Podeszłym Wieku
- Państwa Europy:
- Tajlandia – Święto Koronacji
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 553 – Rozpoczął się Sobór konstantynopolitański II.
- 1045 – Grzegorz VI został papieżem.
- 1260 – Kubilaj-chan został władcą imperium mongolskiego.
- 1292 – Adolf z Nassau został wybrany na króla niemieckiego.
- 1309 – Robert I został królem Neapolu.
- 1389 – W Egerze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę miast w Niemczech.
- 1494 – Krzysztof Kolumb odkrył Jamajkę.
- 1525 – Jan I został elektorem Saksonii.
- 1640 – Król Anglii Karol I Stuart rozwiązał tzw. Krótki Parlament.
- 1645 – Wojna trzydziestoletnia: niemiecka armia cesarska odniosła zwycięstwo nad Francuzami w bitwie pod Herbsthausen.
- 1668 – U wybrzeży Brazylii zatonął portugalski galeon Santissimo Sacramento. Spośród ponad tysiąca osób na pokładzie uratowano 70.
- 1705 – Józef I został cesarzem rzymsko-niemieckim.
- 1726 – Francuzka Marie Camargo, po skróceniu sukni, jako pierwsza baletmistrzyni wykonała skok w czasie przedstawienia.
- 1789 – Król Ludwik XVI otworzył francuskie Stany Generalne, zwołane po raz pierwszy od 150 lat.
- 1800 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Möskirch.
- 1801 – Została rozwiązana francuska Armia Renu.
- 1809:
- 1811 – Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii: zwycięstwo wojsk angielsko-portugalskich nad francuskimi w bitwie pod Fuentes de Oñoro.
- 1814 – Wojna brytyjsko-amerykańska: brytyjski desant spalił amerykański Fort Ontario.
- 1824 – Papież Leon XII w encyklice Ubi primum potępił Towarzystwa Biblijne oraz ideę dokonywania przekładów Biblii na "języki pospolite", tzn. narodowe.
- 1827 – Anton I został królem Saksonii.
- 1835 – Otwarto linię kolejową Bruksela-Mechelen.
- 1858 – Otwarto połączenie kolejowe (dziś zw. Abbey Line) pomiędzy St Albans Abbey a Watford Junction w Anglii.
- 1860 – Zjednoczenie Włoch: Giuseppe Garibaldi wraz z tysiącem towarzyszy wypłynął z portu Quarto pod Genuą na Sycylię, w celu wsparcia powstania przeciwko Burbonom.
- 1861 – Niemiecki astronom Hermann Goldschmidt odkrył planetoidę (70) Panopaea.
- 1862:
- 1888 – Papież Leon XIII ogłosił encyklikę In Plurimis o niewolnictwie.
- 1891 – Otwarto Carnegie Hall w Nowym Jorku.
- 1905 – Założono argentyński klub piłkarski Colón Santa Fe.
- 1908 – Wszedł do służby niemiecki krążownik Schlesien.
- 1912:
- 1915 – W Wiedniu została powołana emigracyjna Ogólna Rada Ukraińska.
- 1918 – W pierwszym finale piłkarskiego pucharu Francji Olympique de Paris pokonał FC Lyon 3:0.
- 1920:
- 1921 – Coco Chanel, spośród próbek przygotowanych na jej zlecenie przez Ernesta Beauxa, wybrała zapach perfum znanych później jako Chanel No. 5.
- 1925 – Afrikaans stał się językiem urzędowym w Związku Południowej Afryki.
- 1931 – Stanisław Skarżyński i Andrzej Markiewicz zakończyli udany lot dookoła Afryki, pokonując 26 000 km polskim samolotem PZL k-2.
- 1936 – Wojska włoskie zajęły Addis Abebę. Benito Mussolini proklamował powstanie II Imperium Rzymskiego.
- 1941:
- 1942 – II wojna światowa w Afryce: rozpoczęła się bitwa o Madagaskar.
- 1945:
- 1946 – Francuzi odrzucili w referendum projekt nowej konstytucji.
- 1948 – Założono klub piłkarski CSKA Sofia.
- 1949 – Powstała Rada Europy.
- 1950 – Bhumibol Adulyadej koronował się na króla Tajlandii.
- 1953 – W NRD ustanowiono Order Karola Marksa.
- 1955 – RFN przystąpiła do NATO.
- 1961 – Alan Shepard został pierwszym Amerykaninem w kosmosie, odbywając 15-minutowy lot balistyczny na pokładzie statku Mercury-Redstone 3.
- 1969 – We Frankfurcie nad Odrą odsłonięto pomnik Karola Marksa.
- 1970 – W Szwajcarii rozpoczęto drążenie Tunelu drogowego Świętego Gotarda.
- 1971 – W pierwszym meczu pod wodzą Kazimierza Górskiego reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w meczu towarzyskim w Lozannie Szwajcarię 4:2.
- 1972 – 115 osób zginęło w katastrofie samolotu DC-8, lecącego z Palermo do Rzymu.
- 1974:
- 1976 – Założono Front Narodowego Wyzwolenia Korsyki (FLNC).
- 1979 – Założono chilijski klub piłkarski Cobresal El Salvador.
- 1980 – Operacja Nimrod: oddział antyterrorystyczny uwolnił zakładników przetrzymywanych w irańskiej ambasadzie w Londynie.
- 1981 – Działacz IRA Bobby Sands zmarł po 66 dniach głodówki w więzieniu Maze w Irlandii Północnej.
- 1983:
- 1984:
- 1989 – Finlandia została przyjęta do Rady Europy.
- 1990 – W Zagrzebiu odbył się 35. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1992:
- 1993:
- 1994 – W rodzinnym São Paulo został pochowany tragicznie zmarły brazylijski kierowca F1 Ayrton Senna.
- 1999:
- 2000 – Na Hawajach padła w wieku 2 lat i 5 miesięcy pierwsza pomyślnie sklonowana mysz Cumulina.
- 2002 – Urzędujący prezydent Francji Jacques Chirac został wybrany na II kadencję.
- 2005:
- 2007:
- 2009 – Derviş Eroğlu został po raz trzeci premierem Cypru Północnego.
- 2010 – W Grecji rozpoczęły się protesty społeczne.
- 2011:
Urodzili się [edytuj]
- 1210 – Alfons III, król Portugalii (zm. 1279)
- 1282 – Don Juan Manuel, hiszpański pisarz, książę (zm. 1348)
- 1479 – Guru Amar Das, guru sikhizmu (zm. 1574)
- 1504 – Stanisław Hozjusz, polski teolog katolicki, kardynał (zm. 1579)
- 1582 – Jan Fryderyk, książę Wirtembergii (zm. 1628)
- 1744 – Józef Miaskowski, polski duchowny katolicki, pierwszy biskup nowo utworzonej diecezji warszawskiej (zm. 1804)
- 1747 – Leopold II Habsburg, cesarz rzymsko-niemiecki (zm. 1792)
- 1749 – Jean-Frédéric Edelmann, francuski kompozytor (zm. 1794)
- 1769 – Franciszek Młokosiewicz, polski generał, obrońca Fuengiroli (zm. 1845)
- 1800 – Louis Hachette, francuski wydawca (zm. 1864)
- 1805 – José Ballivián, boliwijski generał, polityk, prezydent Boliwii (zm. 1852)
- 1811 – John William Draper, amerykański przyrodnik, historyk, pionier fotografii (zm. 1882)
- 1813 – Søren Kierkegaard, duński filozof (zm. 1855)
- 1818 – Karol Marks, niemiecki filozof, ekonomista, działacz rewolucyjny (zm. 1883)
- 1819 – Stanisław Moniuszko, polski kompozytor (zm. 1872)
- 1824 – Antoni Krygowski, polski fizyk, matematyk, pedagog (zm. 1904)
- 1826 – Eugenia, cesarzowa Francuzów, żona Napoleona III (zm. 1920)
- 1828 – Robert von Puttkamer, pruski polityk (zm. 1900)
- 1833:
- 1844 – Józef Pius Dziekoński, polski architekt, konserwator zabytków (zm. 1927)
- 1846 – Henryk Sienkiewicz, polski nowelista, powieściopisarz, publicysta pochodzenia tatarskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1916)
- 1851 – Antoni Małłek, polski kompozytor, dyrygent, działacz polonijny (zm. 1917)
- 1852 – Pietro Gasparri, włoski kardynał (zm. 1934)
- 1862 – Max Elskamp, belgijski poeta (zm. 1931)
- 1864 – Maria Kerguin, francuska misjonarka, męczennica, święta (zm. 1900)
- 1869 – Hans Pfitzner, niemiecki kompozytor (zm. 1949)
- 1877 – Gieorgij Siedow, rosyjski wojskowy, badacz Arktyki (zm. 1914)
- 1883:
- 1884 – Franz Nölken, niemiecki malarz (zm. 1918)
- 1885 – Agustín Barrios Mangoré, paragwajski gitarzysta, kompozytor (zm. 1944)
- 1886 – Mieczysław Maciejowski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1940)
- 1890 – Stanisław Baczyński, polski pisarz, krytyk literacki, publicysta, historyk literatury (zm. 1939)
- 1900 – Aleksander Kraśniański, polski poeta, dziennikarz (zm.1929)
- 1903 – Wacław Korabiewicz, polski pisarz, podróżnik (zm. 1994)
- 1904:
- 1907 – Janusz Pajewski, polski historyk (zm. 2003)
- 1909 – Miklós Radnóti, węgierski pisarz (zm. 1944)
- 1911:
- 1912 – Adolf Chronicki, polski aktor (zm. 1989)
- 1914 – Tyrone Power, amerykański aktor (zm. 1958)
- 1915 – Alice Faye, amerykańska aktorka (zm. 1998)
- 1916 – Zail Singh, indyjski polityk, prezydent Indii (zm. 1994)
- 1917 – Pío Leyva, kubański muzyk, członek zespołu Buena Vista Social Club (zm. 2006)
- 1919 – Jeorjos Papadopulos, grecki wojskowy, polityk, premier Grecji (zm. 1999)
- 1920:
- 1921:
- 1925 – Otto Schimek, austriacki żołnierz (zm. 1944)
- 1926 – Jerzy Bafia, polski prawnik, polityk (zm. 1991)
- 1927 – Sylvia Fedoruk, kanadyjska fizyk, lekarka, curlerka (zm. 2012)
- 1928 – Pierre Schoendoerffer, francuski pisarz, reżyser filmowy
- 1929 – Fritz Csoklich, austriacki dziennikarz (zm. 2009)
- 1932 – Mieczysław Krajewski, polski ekonomista, polityk (zm. 2010)
- 1933 – Rufus Pereira, hinduski ksiądz katolicki, teolog, egzorcysta (zm. 2012)
- 1934 – Włodzimierz Wiszniewski, polski aktor
- 1935 – Stanisław Jaroszyński, polski aktor (zm. 1994)
- 1936 – Stanisław Kuraciński, polski duchowny katolicki, pallotyn (zm. 2006)
- 1937 – Trần Đức Lương, wietnamski polityk, prezydent Wietnamu
- 1938 – Jerzy Skolimowski, polski reżyser filmowy
- 1939 – Ryszard Horowitz, amerykański fotograf pochodzenia polskiego
- 1940 – Lance Henriksen, amerykański aktor, scenarzysta filmowy pochodzenia norweskiego
- 1942 – Tammy Wynette, amerykańska piosenkarka (zm. 1998)
- 1943 – Michael Palin, angielski komik, członek Monty Pythona
- 1944 – John Rhys-Davies, walijski aktor
- 1946:
- 1947 – Malam Bacai Sanhá, gwinejski polityk, prezydent Gwinei Bissau (zm. 2012)
- 1948:
- 1949 – Zdzisław Kotla, polski żeglarz sportowy
- 1950:
- 1952:
- 1953 – Jerzy Pełka, polski pedagog, historyk, regionalista (zm. 2009)
- 1957 – Richard E. Grant, brytyjski aktor
- 1959 – Jolanta Nowak, polska aktorka
- 1960:
- 1961 – Marek Kapłon, polski muzyk rockowy, perkusista
- 1962 – Rodica Arba, rumuńska wioślarka
- 1963 – James LaBrie, kanadyjski wokalista, członek grupy Dream Theater
- 1964:
- 1965:
- 1966:
- 1967 – Dariusz Basiński, polski satyryk, aktor, reżyser filmowy, współtwórca kabaretu Mumio
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- Naomi Klein, kanadyjska dziennikarka, pisarka, aktywistka alterglobalistyczna
- Światosław Szewczuk, ukraiński duchowny prawosławny, zwierzchnik Cerkwi ukraińskiej, arcybiskup większy kijowsko-halicki
- 1972:
- 1973 – Kevin McBride, irlandzki bokser
- 1974 – Grzegorz Pater, polski piłkarz
- 1976 – Juan Pablo Sorín, argentyński piłkarz
- 1977:
- 1978:
- 1979 – Robertas Poškus, litewski piłkarz
- 1980:
- 1981:
- 1982 – Przemysław Kaźmierczak, polski piłkarz
- 1985:
- 1987 – Giennadij Czuriłow, rosyjski hokeista (zm. 2011)
- 1988:
- 1989:
- 311 – Galeriusz, cesarz rzymski (ur. 250)
- 969 – Gerberga Saska, księżna Lotaryngii, królowa i regentka Francji (ur. 913)
- 1194 – Kazimierz II Sprawiedliwy, książę Polski (ur. 1138)
- 1219 – Leon II, król Armenii (ur. 1150)
- 1309 – Karol II Andegaweński, król Neapolu (zm. 1254)
- 1525 – Fryderyk III Mądry, elektor Saksonii (ur. 1463)
- 1629 – Szymon Szymonowic, polski poeta (ur. 1558)
- 1656 – Władysław Dominik Zasławski-Ostrogski, polski książę, regimentarz (ur.1618)
- 1705 – Leopold I Habsburg, cesarz niemiecki (ur. 1640)
- 1821 – Napoleon Bonaparte, pierwszy konsul Francji, cesarz Francuzów, prezydent i król Włoch (ur. 1769)
- 1827 – Fryderyk August I, elektor i król Saksonii oraz książę warszawski (ur. 1750)
- 1828 – Michał Cichocki, polski generał (ur. 1770)
- 1857 – Katarzyna Cittadini, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Urszulanek od św. Hieronima z Somasco, błogosławiona (ur. 1801)
- 1863:
- 1874 – Charles Gleyre, francuski malarz pochodzenia szwajcarskiego (ur. 1806)
- 1881 – Adalbert Kuhn, niemiecki językoznawca (ur. 1812)
- 1885 – Lauro Rossi, włoski kompozytor operowy (ur. 1810)
- 1890 – Joseph Nicolas Robert-Fleury, francuski malarz (ur. 1797)
- 1892 – August Wilhelm von Hofmann, niemiecki chemik (ur. 1818)
- 1900 – Iwan Ajwazowski, rosyjski malarz marynista pochodzenia ormiańskiego (ur. 1817)
- 1904 – Mór Jókai, węgierski pisarz (ur. 1825)
- 1921 – Alfred Hermann Fried, austriacki pisarz, pacyfista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1864)
- 1939 – Maurycy Zamoyski, polski polityk, dyplomata, działacz społeczny (ur. 1871)
- 1940 – Georg Graf von Arco, niemiecki naukowiec, wynalazca (ur. 1869)
- 1945:
- 1959 – Carlos Saavedra Lamas, argentyński polityk, prawnik (ur. 1878)
- 1970 – Dudley DeGroot, amerykański sportowiec, trener (ur. 1899)
- 1977 – Ludwig Erhard, niemiecki polityk (ur. 1897)
- 1981 – Bobby Sands, irlandzki republikanin, lider IRA (ur. 1954)
- 1984 – Kazimierz Rusinek, polski polityk, minister (ur. 1905)
- 1992 – Edmund Męclewski, polski dziennikarz, publicysta, komentator telewizyjny (ur. 1913)
- 1995 – Michaił Botwinnik, rosyjski szachista (ur. 1911)
- 1996 – Ai Qing, chiński poeta, malarz (ur. 1910)
- 1998 – Marek Sobczyński, polski koszykarz (ur. 1963)
- 2000 – Gino Bartali, włoski kolarz szosowy (ur. 1914)
- 2001 – Chantal Chaudé de Silans, francuska szachistka (ur. 1919)
- 2002 – Čestmír Vycpálek, czeski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1921)
- 2003 – Kazimierz Antonowicz, polski fizyk (ur. 1914)
- 2006 – Naushad Ali, indyjski muzyk, kompozytor (ur. 1919)
- 2007 – Andrzej Kapiszewski, polski matematyk, socjolog, dyplomata (ur. 1948)
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- 2012:
- 2013 – Wanda Kamińska, polska taterniczka (ur. 1918)
Przypisy