663 Dywizjon Samolotów Artylerii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

663 Dywizjon Samolotów Artylerii (ang. 663rd Polish Air Observation Post Squadron; pol. 663 Polski Szwadron Powietrznych Punktów Obserwacyjnych) - pododdział lotnictwa wojsk lądowych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Samolot w barwach 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii II Korpusu Polskiego we Włoszech w 1945 r. ( foto z 2012 r.)

Za datę powstania 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii uznano 8 września 1944 roku[1], gdy piloci i personel obsługi naziemnej znaleźli się razem na lotnisku Ebola 30 kilometrów na południowy wschód od Salerno [2].

Decyzja o sformowaniu jednostki podjęta została na przełomie maja i czerwca 1944 roku. Z każdego pułku artylerii II Korpusu Polskiego wytypowano po dwóch oficerów, którzy skierowani zostali do Kairu na badania lekarskie, a następnie do Pretorii w Republice Południowej Afryki. Na początku lipca grupa oficerów artylerii rozpoczęła szkolenie w zakresie pilotażu i obserwacji artyleryjskiej z powietrza, w 62 Szkole Lotniczej w miejscowości Bloemfontein. 18 października szkolenie ukończyło 18 oficerów.

23 grudnia 1944 roku pododdział podporządkowany został dowódcy 15 Grupy Armii i przebazowany do strefy przyfrontowej w okolice Forli.

8 stycznia 1945 roku piloci dywizjonu wykonali pierwsze loty operacyjne na korzyść brytyjskiego V Korpusu 8 Armii. Od lutego Eskadra "A" współpracowała także z partyzantką włoską.

13 lutego 1945 roku pododdział podporządkowany został dowódcy artylerii II KP, gen. bryg. Romanowi Odzierzyńskiemu. W kwietniu tego roku poszczególne eskadry współpracowały z artylerią II KP w bitwie o Bolonię (Eskadra "A" przydzielona została do 3 DSK, Eskadra "B" - 5 KDP, a Eskadra "C" - 2 GA).

19 października 1946 roku jednostka została rozformowana.

Personel latający dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

8 września 1944 roku personel latający dywizjonu liczył 22 oficerów artylerii [3].

  • dowódca - mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski
  • zastępca dowódcy - kpt. art. pil. Ruszczyc
  • dowódca Eskadry "A" - kpt. art. pil. Kijowski
  • dowódca Eskadry "B" - kpt. art. pil. Filipowicz
  • dowódca Eskadry "C" - kpt. art. pil. Laskowski
  • pilot - por. art. pil. F. Perucki (ciężko ranny 14 IV 1945)
  • pilot - por. art. pil. Melis
  • pilot - por. art. pil. Adam Nowotny
  • pilot - por. art. pil. Sławomir Grodzicki (zginął 14 IV 1945)
  • pilot - por. art. pil. Stanisław Murzynowski
  • pilot - por. art. pil. Stanisław Wasilewski (kontuzjowany 28 II 1945)
  • pilot - por. art. pil. Kuźmiński
  • pilot - por. art. pil. Okomicki
  • pilot - por. art. pil. Jaczek
  • pilot - por. art. pil. Leluch
  • pilot - por. art. pil. Oleśnicki
  • pilot - por. art. pil. Kołaczkowski
  • pilot - por. art. pil. Dyle
  • pilot - por. art. pil. Piotrowski
  • pilot - por. art. pil. Opioła
  • pilot - por. art. pil. Perypeczko
  • pilot - por. art. pil. Bogucki

Obsada dywizjonu w dniu 31 stycznia 1945 roku Dowództwo

  • dowódca dywizjonu - mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski
  • zastępca dowódcy - kpt. art. pil. Bohdan Ruszczyc
  • adiutant - por. pil. S. Reicher
  • oficer techniczny - ppor. pil. R.J. Truch
  • oficer - ppor. rez. art. pil. Bolesław Kuźmiński
  • sekcja fotograficzna - por. pil. obserwator W. Czupryk

Eskadra "A"

  • dowódca eskadry - por. art. pil. Adam Kijowski
  • dowódca sekcji A 1 - por. art. pil. Felicjan Perucki
  • dowódca sekcji A 2 - ppor. art. pil. Stanisław Jączek
  • dowódca sekcji A 3 - por. art. pil. Stanisław Wasilewski
  • dowódca sekcji A 4 - ppor. art. pil. Marian Stelnicki

Eskadra "B"

  • dowódca eskadry - por. art. pil. Ronald Filipowicz
  • dowódca sekcji B 1 - por. art. pil. Jan Hryniewicz
  • dowódca sekcji B 2 - por. art. pil. Stanisław Murzynowski
  • dowódca sekcji B 3 - por. art. pil. Sławomir Grodzicki
  • dowódca sekcji B 4 - ppor. art. pil. Adam Nowotny

Eskadra "C"

  • dowódca eskadry - por. art. pil. Seweryn Laskowski
  • dowódca sekcji C 1 - por. art. pil. Mieczysław Okornicki
  • dowódca sekcji C 2 - ppor. art. pil. Jan Paśnicki
  • dowódca sekcji C 3 - ppor. art. pil. Stanisław Piotrowski
  • dowódca sekcji C 4 - ppor. art. pil. Emil Skulski

W okresie szkolenia dowódcą jednostki z ramienia RAF był mjr W. E. Wright.

Obsada personalna jednostki nie uległa zmianom do czasu bitwy o Bolonię, w kwietniu 1945 roku [4].

Odznaka dywizjonu[edytuj | edytuj kod]

Godłem dywizjonu był orzeł w locie trzymający w szponach pocisk armatni na tle lotniczej szachownicy z napisem 663 DSA pod pociskiem.

Auster Mk V

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

  • British Taylorcraft Auster Mk-III - od 8 września 1944
  • British Taylorcraft Auster Mk-V - od 1 stycznia 1945
  • British Taylorcraft Auster Mk-IV - od 10 marca 1945

Lotniska bazowania[edytuj | edytuj kod]

  • od 8 września 1944 - Ebola
  • od 14 grudnia 1944 - Pontecorvino
  • od 3 stycznia 1945 - Meldola
  • od 1 kwietnia 1945 - Imola

maj - październik 1946 - Porto San Giorgio, Lago di Garba, Monza, Treviso

Podsumowanie wysiłku bojowego[edytuj | edytuj kod]

Loty

Rok 1945 Razem
Miesiąc luty -
marzec
kwiecień
Samolotozadań 272 258 530
Godzin 515 505 1020

Straty własne

Rok 1945 Razem
Miesiąc Luty Kwiecień
Polegli - por. art. pil. Sławomir Grodzicki 1
Ranni por. art. pil. Stanisław Wasilewski (wypadek) por. art. pil. F. Perucki 2
W niewoli - - 0

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Izydor Koliński: Regularne jednostki Wojska Polskiego (lotnictwo). s. 192-193.
  2. Wacław Król, Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945 s. 319.
  3. Wacław Król, Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945 s. 320.
  4. Artyleria Polska. Bitwa o Bolonię 1945 ... s. XXV.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Izydor Koliński: Regularne jednostki Wojska Polskiego (lotnictwo). Formowanie, działania bojowe, organizacja i uzbrojenie, metryki jednostek lotniczych. Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz. 9. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Wacław Król, Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, tom 11, Wydawnictwa Komunikacji i łączności, Warszawa 1981, ISBN 83-206-0152-5, s. 178-180.
  • Maciej Szczurowski, Artyleria Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w II wojnie światowej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, ISBN 83-7174-918-X, s. 423-424, 430, 433, 438, 440.
  • Artyleria Polska. Bitwa o Bolonię 1945. Materiały do Księgi Pamiątkowej Artylerii Polskiej na Zachodzie. Londyn 1990.
  • Kilka fotografii 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii