663 Dywizjon Samolotów Artylerii
663 Dywizjon Samolotów Artylerii (ang. 663rd Polish Air Observation Post Squadron; pol. 663 Polski Szwadron Powietrznych Punktów Obserwacyjnych) - pododdział lotnictwa wojsk lądowych Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Za datę powstania 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii uznano 8 września 1944 roku, gdy piloci i personel obsługi naziemnej znaleźli się razem na lotnisku Ebola 30 kilometrów na południowy wschód od Salerno [1].
Decyzja o sformowaniu jednostki podjęta została na przełomie maja i czerwca 1944 roku. Z każdego pułku artylerii II Korpusu Polskiego wytypowano po dwóch oficerów, którzy skierowani zostali do Kairu na badania lekarskie, a następnie do Pretorii w Republice Południowej Afryki. Na początku lipca grupa oficerów artylerii rozpoczęła szkolenie w zakresie pilotażu i obserwacji artyleryjskiej z powietrza, w 62 Szkole Lotniczej w miejscowości Bloemfontein. 18 października szkolenie ukończyło 18 oficerów.
23 grudnia 1944 roku pododdział podporządkowany został dowódcy 15 Grupy Armii i przebazowany do strefy przyfrontowej w okolice Forli.
8 stycznia 1945 roku piloci dywizjonu wykonali pierwsze loty operacyjne na korzyść brytyjskiego V Korpusu 8 Armii. Od lutego tego roku Eskadra "A" współpracowała z partyzantką włoską.
13 lutego 1945 roku pododdział podporządkowany został dowódcy artylerii II KP, gen. bryg. Romanowi Odzierzyńskiemu. W kwietniu tego roku poszczególne eskadry współpracowały z artylerią II KP w bitwie o Bolonię (Eskadra "A" przydzielona została do 3 DSK, Eskadra "B" - 5 KDP, a Eskadra "C" - 2 GA).
19 października 1946 roku jednostka została rozformowana.
[edytuj] Personel latający dywizjonu
8 września 1944 roku personel latający dywizjonu liczył 22 oficerów artylerii [2].
- dowódca - mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski
- zastępca dowódcy - kpt. art. pil. Ruszczyc
- dowódca Eskadry "A" - kpt. art. pil. Kijowski
- dowódca Eskadry "B" - kpt. art. pil. Filipowicz
- dowódca Eskadry "C" - kpt. art. pil. Laskowski
- pilot - por. art. pil. F. Perucki (ciężko ranny 14 IV 1945)
- pilot - por. art. pil. Melis
- pilot - por. art. pil. Adam Nowotny
- pilot - por. art. pil. Sławomir Grodzicki (zginął 14 IV 1945)
- pilot - por. art. pil. Stanisław Murzynowski
- pilot - por. art. pil. Stanisław Wasilewski (kontuzjowany 28 II 1945)
- pilot - por. art. pil. Kuźmiński
- pilot - por. art. pil. Okomicki
- pilot - por. art. pil. Jaczek
- pilot - por. art. pil. Leluch
- pilot - por. art. pil. Oleśnicki
- pilot - por. art. pil. Kołaczkowski
- pilot - por. art. pil. Dyle
- pilot - por. art. pil. Piotrowski
- pilot - por. art. pil. Opioła
- pilot - por. art. pil. Perypeczko
- pilot - por. art. pil. Bogucki
Obsada dywizjonu w dniu 31 stycznia 1945 roku Dowództwo
- dowódca dywizjonu - mjr dypl. art. pil. Edward Pawlikowski
- zastępca dowódcy - kpt. art. pil. Bohdan Ruszczyc
- adiutant - por. pil. S. Reicher
- oficer techniczny - ppor. pil. R.J. Truch
- oficer - ppor. rez. art. pil. Bolesław Kuźmiński
- sekcja fotograficzna - por. pil. obserwator W. Czupryk
Eskadra "A"
- dowódca eskadry - por. art. pil. Adam Kijowski
- dowódca sekcji A 1 - por. art. pil. Felicjan Perucki
- dowódca sekcji A 2 - ppor. art. pil. Stanisław Jączek
- dowódca sekcji A 3 - por. art. pil. Stanisław Wasilewski
- dowódca sekcji A 4 - ppor. art. pil. Marian Stelnicki
Eskadra "B"
- dowódca eskadry - por. art. pil. Ronald Filipowicz
- dowódca sekcji B 1 - por. art. pil. Jan Hryniewicz
- dowódca sekcji B 2 - por. art. pil. Stanisław Murzynowski
- dowódca sekcji B 3 - por. art. pil. Sławomir Grodzicki
- dowódca sekcji B 4 - ppor. art. pil. Adam Nowotny
Eskadra "C"
- dowódca eskadry - por. art. pil. Seweryn Laskowski
- dowódca sekcji C 1 - por. art. pil. Mieczysław Okornicki
- dowódca sekcji C 2 - ppor. art. pil. Jan Paśnicki
- dowódca sekcji C 3 - ppor. art. pil. Stanisław Piotrowski
- dowódca sekcji C 4 - ppor. art. pil. Emil Skulski
W okresie szkolenia dowódcą jednostki z ramienia RAF był mjr W. E. Wright.
Obsada personalna jednostki nie uległa zmianom do czasu bitwy o Bolonię, w kwietniu 1945 roku [3].
[edytuj] Odznaka dywizjonu
Godłem Dywizjonu był orzeł w locie trzymający w szponach pocisk armatni na tle lotniczej szachownicy z napisem 663 DSA pod pociskiem.
[edytuj] Uzbrojenie
- British Taylorcraft Auster Mk-III - od 8 września 1944
- British Taylorcraft Auster Mk-V - od 1 stycznia 1945
- British Taylorcraft Auster Mk-IV - od 10 marca 1945
[edytuj] Lotniska bazowania
- od 8 września 1944 - Ebola
- od 14 grudnia 1944 - Pontecorvino
- od 3 stycznia 1945 - Meldola
- od 1 kwietnia 1945 - Imola
maj - październik 1946 - Porto San Giorgio, Lago di Garba, Monza, Treviso
[edytuj] Podsumowanie wysiłku bojowego
Loty
| Rok | 1945 | Razem | |
|---|---|---|---|
| Miesiąc | luty - marzec |
kwiecień | |
| Samolotozadań | 272 | 258 | 530 |
| Godzin | 515 | 505 | 1020 |
Straty własne
| Rok | 1945 | Razem | |
|---|---|---|---|
| Miesiąc | Luty | Kwiecień | |
| Polegli | - | por. art. pil. Sławomir Grodzicki | 1 |
| Ranni | por. art. pil. Stanisław Wasilewski (wypadek) | por. art. pil. F. Perucki | 2 |
| W niewoli | - | - | 0 |
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Wacław Król, Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945, Biblioteczka Skrzydlatej Polski, tom 11, Wydawnictwa Komunikacji i łączności, Warszawa 1981, ISBN 83-206-0152-5, s. 178-180.
- Maciej Szczurowski, Artyleria Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w II wojnie światowej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, ISBN 83-7174-918-X, s. 423-424, 430, 433, 438, 440.
- Artyleria Polska. Bitwa o Bolonię 1945. Materiały do Księgi Pamiątkowej Artylerii Polskiej na Zachodzie. Londyn 1990.
- Kilka fotografii 663 Dywizjonu Samolotów Artylerii
|
|||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
