6 Lwowska Dywizja Piechoty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 6 Dywizji Piechoty "Lwów". Zobacz też: 6 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty o numerze 6.
6 Dywizja Piechoty
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1941
Rozformowanie 1943
Nazwa wyróżniająca Lwowska
Tradycje
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały 6 Dywizja Strzelców
6 Lwowska Brygada Piechoty
5 Kresowa Dywizja Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz
Organizacja
Dyslokacja Tockoje[1]
Podporządkowanie Polskie Siły Zbrojne w ZSRR
Rodzaj wojsk piechota
Skład 16 Pułk Piechoty
17 Pułk Piechoty
18 Pułk Piechoty
6 Pułk Artylerii Lekkiej

6 Lwowska Dywizja Piechoty (6 DP) - wielka jednostka piechoty Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR i Armii Polskiej na Wschodzie w latach 1941-1943.

Na mocy układu Sikorski-Majski w 1941 rozpoczęto w Tockoje formowanie 6 Dywizji Piechoty[2]. 1 września z Moskwy przybyła grupa oficerów, mająca a zadanie przejęcie obozu od władz sowieckich, urządzenie go i przyjmowanie nadchodzących transportów żołnierzy. Do 9 września nadeszły transporty żołnierzy z obozów w Starobielsku, Iwanowo i Griazowcu. Po selekcji - część odeszła do OZA, reszta wcielona została do dywizji.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Ćwiczenia w okolicach Trockoje
Irak 5 kres dp.png

9 września 1941 roku zorganizowano Sztab Dywizji, Kwaterę Główną oraz utworzono 1,2,3 i 4 pułk marszowy oraz pułk specjalny. Dalsze uzupełnianie odbywało się przez:

  • napływ transportów z obozów,
  • napływ grup i pojedynczych żołnierzy z obozów pracy i zsyłek,
  • pobór komisji poborowej w Czkałowie.

10 września 1941 roku dowództwo objął gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz.

17 września na odprawie dywizyjnej pułkom marszowym zmieniono numerację. I tak:

  • 1 pułk marszowy - 18 Pułk Piechoty,
  • 2 pułk marszowy - 16 Pułk Piechoty,
  • 3 pułk marszowy - 17 Pułk Piechoty,
  • 4 pułk marszowy - 6 Pułk Artylerii Lekkiej, wydzielając ze swego stanu 6 dywizjon artylerii plot.,
  • pułk specjalny utworzył:
    • 6 dywizjon kawalerii dywizyjnej,
    • 6 batalion pancerny,
    • 6 batalion saperów,
    • 6 batalion łączności,
    • 6 batalion sanitarny,
    • 16 kolumna samochodowa.

Ponadto z inicjatywy Dowódcy Dywizji w dniu 29 września powstał samodzielny batalion strzelecki "Dzieci Lwowskich", a od 30 września rozpoczęły działalność komisje weryfikacyjne mające za zadanie potwierdzenie stopni oficerskich i podoficerskich.

Rozkaz organizacyjny dowódcy PSZ w ZSRR z 5 stycznia 1942 roku nakazał dywizji zmianę miejsca postoju. Dywizja przegrupowała się do Shahrisabz w Uzbeckiej Republice Radzieckiej[3].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Ordre de Bataille i obsada personalna 6 DP przedstawiała się następująco:

  • Dowództwo 6 Dywizji Piechoty
    • dowódca – gen. bryg. Michał Tokarzewski-Karaszewicz
    • zastępca dowódcy – gen. bryg. Jerzy Wołkowicki
    • szef sztabu – mjr dypl. Ludwik Domoń
  • 16 Pułk Piechoty – ppłk Kazimierz Kierkowski, od 20 października ppłk Zygmunt Szafrankowski
  • 17 Pułk Piechoty – mjr Mieczysław Bączkowski, następnie ppłk Jan Pawlik
  • 18 Pułk Piechoty – mjr Jan Lachowicz
  • 6 Lwowski Pułk Artylerii Lekkiej – mjr Stanisław Świniarski, a od 28 września ppłk Czesław Obłutowicz
  • 6 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej – kpt. Stanisław Małecki
  • 6 Dywizjon Kawalerii – rtm. Witold Uklański
  • 6 Batalion Saperów – ppłk Edward Peristy, od 17 października – kpt. C. Gabułowicz
  • 6 Batalion Łączności – kpt. Wacław Cebrowski
  • 6 Batalion Sanitarny – ppłk dr Adam Sołtysik (od 8 października)

Ponadto poza etatem sformowano:

  • 6 Batalion "Dzieci Lwowskich" – mjr Eugeniusz Ślepecki
  • 6 Batalion Pancerny - kpt. Bronisław Rafalski
  • 6 pluton lotniczy - ppor. Jan Mintowt-Czyż
  • 6 oddział Pomocniczej Służby Kobiet - Janina Kaczorowska
  • drużyna sanitarna
  • drużyna kulturalno-oświatowa
  • drużyna administracyjno-gospodarcza
  • drużyna wartownicza

6 Dywizja Strzelców[edytuj | edytuj kod]

Oznaka Armii Polskiej na Wschodzie

Zgodnie z rozkazem z 5 stycznia 1942 dywizja została przetransportowana do Shahrisabz w Uzbekistanie, a następnie na Bliski Wschód.

W ramach Armii Polskiej na Wschodzie przeszła gruntowną reorganizację. W jej skład weszły:

  • 6 Samodzielna Brygada Strzelców - ppłk dypl. Klemens Rudnicki
  • 2 Brygada Czołgów [4] - (przybyła z Palestyny) - gen. Paszkiewicz

W 1943 rozwiązano dywizję, a jej brygada strzelców jako 6 Brygada Lwowska weszła w skład 5 Kresowej Dywizji Piechoty.

2 Brygadę Czołgów usamodzielniono.

Symbole dywizji[edytuj | edytuj kod]

Oznaka rozpoznawcza
Oznakę stanowił wizerunek lwa zaczerpnięty z herbu Lwowa, trzymający w przednich łapach koło zębate, wewnątrz którego umieszczono ramię pancerne z mieczem. Na tle tarczy przedzielonej skośnie w górnej połowie czerwonej, w dolnej niebieskiej, znajduje się biały wizerunek lwa. Krawędzie tarczy są obrębione białą nicią. Oznakę przejęła 6 Lwowska Brygada Piechoty[5]. Zatwierdzona w Dzienniku Rozkazów Naczelnego Wodza i Ministra Obrony Narodowej nr 1 poz.2 z 6 marca 1944 roku[6].

Przypisy

  1. Biegański 1967 ↓, s. 230.
  2. Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. s. 29.
  3. Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. s. 52-53.
  4. W jej skład wszedł wszedł batalion czołgów powstały z 6 Dywizjonu Kawalerii
  5. Jerzy Murgrabia: Symbole wojskowe Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. s. 110.
  6. Biegański 1967 ↓, s. 231.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Biegański: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 64. ISBN 83-03-02923-1.
  • Witold Biegański: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie: formowanie, działania bojowe, organizacja, metryki dywizji i brygad. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1967.
  • Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Praca zbiorowa: Dywizja Lwów - Wspomnienia żołnierskie z Z.S.R.R. i Iraku - 1941-1943, Fundusz Wydawniczy Historii 6 Dywizji LWÓW, Jerozolima 1944, Reprint, Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1991, ISBN 83-01-09963-1.
  • Praca zbiorowa: Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej, t. II, Kampanie na obczyźnie, cz. 2, Londyn : Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego 1975.