Brygada KOP "Grodno"

Zasięg teryt. Brygady KOP Grodno - województwo białostockie II RP

Grodno, Sejny, Suwałki, - na mapie województwa białostockiego z 1937

Brygada KOP "Grodno" – wielka jednostka piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Jesienią 1927 w składzie 6 Brygady Ochrony Pogranicza utworzona została 6 Półbrygada Ochrony Pogranicza. Dowódcy półbrygady podporządkowane zostały dwa bataliony graniczne i jeden batalion odwodowy oraz jeden szwadron kawalerii:

• 23 Batalion Graniczny w Oranach
• 24 Batalion Graniczny w Sejnach
• 29 Batalion Odwodowy w Suwałkach
• 19 Szwadron Kawalerii w Olkienikach

Latem 1929 6 Półbrygada Ochrony Pogranicza przemianowana została na Brygadę KOP "Grodno", która podporządkowana została bezpośrednio dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza. Skład brygady, w stosunku do jego poprzedniczki, pozostał niezmieniony. Dowództwo brygady znajdowało się w Grodnie. Wszystkie pododdziały wchodzące w jej skład, obok dotychczasowych numerów, otrzymały nazwy miejscowości, w których stacjonowały. Dwa lata później numeracja batalionów i szwadronów została zniesiona. Organizacja brygady utrzymana została do wiosny 1937.

Organizacja brygady w latach 30. XX wieku

• Dowództwo Brygady KOP "Grodno"
• Batalion KOP "Orany"
• Batalion KOP "Sejny"
• Batalion Odwodowy "Suwałki"
• 19 Szwadron KOP "Olkieniki"
• Kompania Saperów KOP "Grodno"

Pod względem jurysdykcji garnizonowej dowódcy brygady podporządkowana została Centralna Szkoła Podoficerów Korpusu Ochrony Pogranicza w Osowcu.

Na początku 1939 roku został rozformowany Batalion KOP "Suwałki", a ochraniany przez niego odcinek granicy polsko-niemieckiej przekazany Straży Granicznej.

W dniach 24-27 sierpnia 1939, w trakcie mobilizacji alarmowej przeprowadzonej na terenie Okręgu Korpusu Nr III na bazie Brygady KOP "Grodno" sformowane zostały następujące oddziały i pododdziały 33 Dywizji Piechoty Rezerwowej:

• Kwatera Główna 33 DP (rez.) i Sąd Polowy Nr 34 przez Dowództwo Brygady KOP "Grodno"
• dowództwo, I batalion i pododdziały specjalne 134 Pułku Piechoty przez Batalion KOP "Orany"
• II/134 pp przez Batalion KOP "Sejny"
• 43 Batalion Saperów przez Kompanię Saperów KOP "Grodno"
• Szwadron Kawalerii Dywizyjnej przez Szwadron KOP "Olkieniki"

Z chwilą zakończenia mobilizacji Brygada KOP "Grodno" uległa rozformowaniu.

Obsada personalna dowództwa brygady

dowódcy brygady:

• płk dypl. Mikołaj Bołtuć (VI 1927 - VI 1930)
• płk piech. Stanisław Kalabiński (VI 1930 - 1936)
• płk piech. Stefan Leon Biestek (1936 - VIII 1939)

szefowie sztabu:

• Mieczysław Słowikowski (IV - XII 1937)

komendant Rejonu Przysposobienia Wojskowego

• kpt. Wilhelm Jan Fedorko

Bibliografia

• dr Jerzy Prochwicz, "Walki oddziałów KOP na obszarach północno-wschodniej Polski", Białoruskie Zeszyty Historyczne nr 13, Białystok 2000.
• dr Jerzy Prochwicz, Andrzej Konstankiewicz, Jan Rutkiewicz, "Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939", wyd. Barwa i Broń, Warszawa 2003, ISBN 83-900217-9-4 (formalnie błędny numer ISBN).