Pistolet maszynowy PPS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pistolet Pulemiot Sudajewa (PPS)
PPS.jpg
Pistolet maszynowy PPS
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Rodzaj pistolet maszynowy
Historia
Prototypy 1942
Produkcja seryjna 1943 - 1968 - ZSRR
1951 - 1970 - PRL
Dane techniczne
Kaliber 7,62x25 mm
Nabój 7,62 x 25 mm TT
Magazynek łukowy - 35 szt.
Wymiary
Długość 623 mm (z kolbą złożoną)
820 mm (z kolbą rozłożoną)
Długość lufy 250 mm
Długość linii celowniczej 352 mm
Masa
broni 3 kg (bez magazynka)
3, 65 kg (z magazynkiem)
Inne
Szybkostrzelność teoretyczna 550 strz./min
Szybkostrzelność praktyczna 30 strz./min (ogień pojedynczy)
100 strz./min (seria)
Zasięg skuteczny 200 m
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Polska modyfikacja radzieckiego pistoletu PPS wz. 43 polegająca na zastosowaniu stałej, drewnianej kolby

Pistolet maszynowy PPS wz. 1943pistolet maszynowy konstrukcji radzieckiej z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od 1941 roku podstawowym pistoletem maszynowym Armii Czerwonej był PPSz. Sprawdził się on jako uzbrojenie piechoty, ale z powodu masy (5,4 kg) i wymiarów (długość 840 mm) nie nadawał się jako uzbrojenie obsługi broni ciężkiej (dział, karabinów maszynowych). Dlatego w 1942 roku ogłoszono konkurs na nowy pistolet maszynowy, który miał uzupełnić pepesze.

Nowy pistolet maszynowy, określony jako „specjalny”, miał ważyć nie więcej niż 3 kg i mieć szybkostrzelność teoretyczną w granicach 400-500 strz./min. Duży nacisk położono także na uproszczenie produkcji. Zakładano, że pistolet będzie miał większość części tłoczonych (z blach o grubości maksymalnie 3,3 mm). Produkcja jednego egzemplarza miała zająć nie więcej niż 3,5 roboczogodziny.

Do konkursu stanęli Gieorgij Szpagin (ze zmodernizowaną pepeszą wyposażoną w odejmowaną kolbę drewnianą) i Aleksiej Sudajew. W wyniku prób do produkcji skierowano pistolet maszynowy Sudajewa. Pierwszym producentem pistoletu maszynowego PPS zostały Zakłady Metalowe im. Woskowa w Siestoriecku (obwód leningradzki). Produkcję rozpoczęto w grudniu 1942 roku i do końca 1943 roku wyprodukowano w tych zakładach 46 572 pistolety maszynowe PPS.

Jednocześnie z produkcją trwały prace nad udoskonaleniem konstrukcji. Nowa wersja ze zmodernizowanymi mechanizmami wewnętrznymi i skróconą lufą została przyjęta do uzbrojenia jako wzór 1943.

W następnych latach PPS zgodnie ze swoim przeznaczeniem był używany przez obsługę broni ciężkiej i czołgistów. Ze względu na małe wymiary i masę był także bardzo popularny w oddziałach zwiadu. W 1943 pm PPS-43 wszedł na uzbrojenie Ludowego Wojska Polskiego.

PPS był po wojnie produkowany w Polsce. Jako pierwsze w 1946 roku produkcję rozpoczęły Zakłady Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Później produkcję uruchomiono w Fabryce Broni w Radomiu i Kombinacie Maszyn Włókienniczych „Wifama” w Łodzi.

Poza produkcją licencyjnych PPS opracowano w Polsce dwie oryginalne modyfikacje tego pistoletu maszynowego. Jako pierwsza powstała wersja wyposażona w stałą kolbę drewnianą, oznaczona jako wz.1943/52. Wersja ta miała zastąpić droższe w produkcji pistolety maszynowe PPSz. Jako druga powstała w 1955 wersja kalibru .22LR (5,6 mm), przeznaczona do treningu strzeleckiego. Pistolet maszynowy PPS znajdował się w uzbrojeniu Ludowego Wojska Polskiego do lat 80. Później został całkowicie zastąpiony przez karabin automatyczny AK. Wycofane z uzbrojenia egzemplarze PPS przekazano Milicji Obywatelskiej, Straży Ochrony Kolei, Straży Przemysłowej itp.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • PPS-42 – pierwsza wersja seryjna. Posiadała oddzielny wyrzutnik łusek, dłuższą o 20 mm lufę i osłonę lufy oddzieloną od komory zamkowej[1].
  • PPS-43 – podstawowa wersja seryjna.
  • Pm wz.1943/52 – polska wersja z kolbą stałą (jej dodanie wymagało przekonstruowania tylnej części komory zamkowej).
  • 5,6 mm pm wz. 1943 – polska wersja treningowa kalibru 22 LR.
Wzór[1] PPS wz. 1942 PPS wz. 1943 PPS wz. 1943/52
Masa broni bez magazynka (kg) 2,95 3,04 3,4
Masa broni z pełnym magazynkiem (kg) 3,63 3,67 4,05
Długość lufy (mm) 273 255 255
Długość z kolbą rozłożoną (mm) 907 820 836
Długość z kolbą złożoną (mm) 641 615 -
Prędkość początkowa pocisku (m/s) 500 500 500
Szybkostrzelność (strz./min) 550 550 550
Pojemność magazynka (szt) 35 35 35

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Pistolet maszynowy PPS działa na zasadzie wykorzystania energii odrzutu zamka swobodnego (strzelanie z zamka otwartego). Zasilany jest z dwurzędowego magazynka łukowego z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 35 nabojów. Mechanizm uderzeniowy igliczny ze stałą iglicą osadzoną w zamku. Mechanizm spustowy tylko na ogień ciągły. Wyrzutnikiem łusek jest przedni koniec żerdzi sprężyny powrotnej. Bezpiecznik od przypadkowych wystrzałów po przesunięciu unieruchamia zaczep zamka i zamek w obu położeniach: przednim i tylnym. Lufa otoczona osłoną, której przednia część pełni funkcję hamulca wylotowego i osłabiacza podrzutu. Kolba metalowa, składana na wierzch broni.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Andrzej Ciepliński; Ryszard Woźniak Encyklopedia współczesnej broni palnej s. 184

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Torecki, TBiU 105, Pistolety maszynowe PPSz i PPS, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1985. ISBN 83-11-07202-7
  • Stanisław Torecki, Broń i amunicja strzelecka LWP, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1985. ISBN 83-11-07146-2
  • Zbigniew Gwóźdź, Piotr Zarzycki, Polskie konstrukcje broni strzeleckiej, SIGMA NOT 1993. ISBN 83-85001-69-7
  • Zbigniew Gwóźdź, Prosty i niezawodny, Komandos 12/2002. ISSN 0867-8669
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994. ISBN 83-86028-01-7.