72 Pułk Piechoty AK
72 Pułk Piechoty AK im. płk. Dionizego Czachowskiego (inaczej 72 Pułk Piechoty AK Ziemi Radomskiej) – jednostka sił zbrojnych Armii Krajowej utworzona na początku 1944 w ramach akcji odtwarzania struktur Wojska Polskiego sprzed 1939.
Spis treści |
[edytuj] Historia pułku
Według planu mobilizacyjnego w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej miała zostać powołana 28 Dywizja Piechoty AK pod dowództwem ppłk Zygmunta Żywockiego "Kostur"; W jej skład miały wejść:
- 72 pułk piechoty (z Obwodu Radomskiego);
- 172 pułk piechoty AK (z Obwodu Kozienickiego)
- 272 pułk piechoty (z Obwodu Iłżeckiego i Obwodu Końskie).
Faktycznie 28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei powstała w okręgu warszawskim AK 20 września 1944. W jej składzie funkcjonował również 72 Pułk Piechoty AK. W Okręgu Kieleckim powołano natomiast 72 pułk piechoty oraz I batalion 172 pułku piechoty.
72 pułk piechoty zmobilizowano od 17 sierpnia 1944 w początkowo w składzie kompanii pod dowództwem por. Jerzego Sztajgierwalda "Rozłoga" (organizującego przeprawy na Pilicy), a następnie trzech batalionów ok. 500 żołnierzy[1]. Stan uzbrojenia w pierwszej fazie organizacyjnej wynosił 2 ckm, 12 lkm, 1 rkm, 50 pm, 200 kb, 20 rewolwerów, 2 piaty, kilkaset granatów i 100.000 sztuk amunicji[2].
Pułk uczestniczył Akcji Burza m.in. w:
- 26 września, (wraz z 25 pułkiem piechoty AK) w całodziennej bitwie z obławą niemiecką w lasach przysuskich w okolicach wsi Gałki, Stefanów;
- 27 września, ataku na garnizon niemiecki w Przysusze;
- 6 października, w walkach pod Eugeniowem z obławą niemiecką
Demobilizacja 72 pp AK nastąpiła 8 października 1944 we wsi Borkowice, leżącej na skraju Lasów Przysuskich. W lasach pozostał oddział ok. 85 żołnierzy[3], zaś pozostali partyzanci przeszli do służby konspiracyjnej.
[edytuj] Ordre de Bataille
- dowódca pułku - mjr Wacław Wyziński "Stefan";
- zastępca i szef sztabu - mjr Jakub Gabriel-Węglowski "Ramon", "Kuba";
- I batalion - dowódca mjr. Edmund Mickiewicz "Zryw";
- 1 kompania - dowódca ppor. Sławomir Wojdan "Stefan" (zg. w październiku 1944), pchor. Jan Seredyński "Artur";
- 2 kompania - dowódca pchor. Jacek Wądołowski "Czarny";
- 3 kompania - dowódca por. Stefan Piastowski "Lis";
- II batalion dowódca por. Michał Burhardt "Wiór";
- 4 kompania - dowódca por. Mieczysław Hofman "Robert";
- 5 kompania - dowódca ppor. Wacław Rzepniewski "Dzwon";
- 6 kompania - dowódca ppor. Jerzy Baworowski "Krystian";
- III batalion - dowódca por. Krzysztof Hoffman "Cyprian";
- 7 kompania - dowódca por. NN "Ryś";
- 8 kompania - dowódca ppor. Jan Piwoński "Jaksa";
- 9 kompania - dowódca por. Stefan Bembiński "Harnaś"
- 10 kompania - dowódca ppor. Stanisław Podkowiński "Ren" (dołączył do pułku 30 września 1944).
[edytuj] Upamiętnienie
Imię Żołnierzy 72 pułku piechoty AK 72 nosi Publiczna Szkoła Podstawowa w Mniszku[4].
Przypisy
- ↑ Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 317.
- ↑ Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 375.
- ↑ Wojciech Borzobohaty: Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 380.
- ↑ Strona Światowego Związku Żołnierzy AK Oddział Radom (pol.). [dostęp 4 kwietnia 2010].
[edytuj] Bibliografia
- Borzobohaty W., "Jodła" Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945, Warszawa 1988 ISBN 83-211-0901-2
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
