8 Batalion Pancerny

8 Batalion Pancerny
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1935
Rozformowanie	1939
Nazwa wyróżniająca	Pomorski
Tradycje
Święto	11 czerwca
Nadanie sztandaru	1938
Dowódcy
Obecny	ppłk Andrzej Meyer
Ostatni	ppłk Jerzy Gliński
Organizacja
Dyslokacja	Bydgoszcz
Podporządkowanie	1 Grupa Pancerna
Rodzaj wojsk	Broń pancerna
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

8 Batalion Pancerny (8 bpanc) – pododdział broni pancernych Wojska Polskiego II RP.

Charakterystyka

Powołany rozkazem ministra Spraw Wojskowych z 26 lutego 1935 na bazie Kadry 8 Dywizjonu Samochodowego i Kompanii Samochodów Pancernych wydzielonej wcześniej z Żurawicy.

Była to jednostka wojskowa "czasu P" spełniająca zadania mobilizacyjne wobec oddziałów i pododdziałów broni pancernej "czasu W". Spełniała również zadania organizacyjne i szkoleniowe.

Stacjonował w garnizonie Bydgoszcz.

Na swoim wyposażeniu posiadał 46 czołgów TK-3 i 9 wozów wz.34.

Dowódcą batalionu w 1939 był ppłk Jerzy Gliński.

Skład organizacyjny

Samochód pancerny wz. 34

• dowództwo
• kwatermistrzostwo
• kompania szkolna
• kompania czołgów (starszy rocznik)
• szwadron pancerny (młodszy rocznik)
• kompania motorowa
• kompania gospodarcza i składnica
• pluton łączności
• park motorowy
• pluton przewozowy w Toruniu dla obsługi DOK VIII

W lipcu 1939 roku w składzie batalionu zorganizowane zostały dwie kolumny samochodów ciężarowych, które nie zostały uwzględnione w tabelach mobilizacyjnych jednostki. Kolumny otrzymały numerację pokojową (nr 1 i 2) oraz wojenną (nr 854 i 855). 22 sierpnia 1939 roku przydzielone zostały do 27 Dywizji Piechoty .

Mobilizacja w sierpniu 1939

W 1939 roku 8 bpanc zmobilizował samodzielne pododdziały broni pancernych w grupie niebieskiej dla Armii "Pomorze":

czołg TK-3

• 81 Dywizjon Pancerny
• 81 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
• Kolumna Samochodów Osobowych Nr 81
• Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 851 (SPA) dowódca: chor. Włodzimierz Michałek
• Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 852 dowódca: ppor. rez. Jerzy Zdzitowiecki
• Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ II Nr 853
• Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 854
• Kolumna Samochodów Ciężarowych Typ I Nr 855
• Kolumna Samochodów Sanitarnych PCK Typ I Nr 801 (Fiat 614)
• Czołówka Reperacyjna Nr 81
• Czołówka Reperacyjna Broni Pancernych Nr 8 - dla Armii "Modlin" dowódca: kpt. Augustyn Czank

dla Armii "Poznań":

• 82 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych

dla Okręgu Korpusu Nr VIII:

• Kolumna Samochodów Ciężarowych w Kraju Nr 81
• Kolumna Samochodów Osobowych i Sanitarnych w Kraju Nr 8

Po zmobilizowaniu oddziałów czasu "W" batalion rozwiązano, a nadwyżki ewakuowano do Żurawicy, do Ośrodka Zapasowego Broni Pancernych mjr. Chabowskiego.

Symbole batalionu

Sztandar

Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 marca 1938 nadano batalionowi sztandar . Jak wszystkie sztandary broni pancernych, posiadał on ujednoliconą prawą stronę płatu. Zamiast numeru oddziału, na białych tarczach między ramionami krzyża kawaleryjskiego występował Znak Pancerny. Znak ten umieszczony był również na przedniej ściance podstawy orła.

Na lewej stronie płatu sztandaru umieszczono:

• w prawym górnym rogu — wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej
• w lewym górnym rogu — wizerunek św. Michała
• w prawym dolnym rogu — herb kaszubski
• w lewym dolnym rogu — odznaka honorowa 8 batalionu pancernego

Uroczyste wręczenie sztandaru odbyło się 26 maja 1938 na Polu Mokotowskim w Warszawie. Sztandar wręczył reprezentujący Prezydenta RP i Naczelnego Wodza — minister Spraw Wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki.

We wrześniu 1939 sztandar ewakuowano do Ośrodka Zapasowego w Żurawicy, potem przewieziono go do Podkamienia za Lwowem. Stamtąd dotarł wraz z kolumną ewakuacyjną nad granicę węgierską w rejonie Jabłonicy. 18 września około 14:00 spalono sztandar.

Odznaka

Wzór odznaki zatwierdzony został Dz.Rozk.MSWoj. nr 6 poz. 72 z 28 maja 1937. Była to srebrna, ośmioboczna promienista tarcza z nałożonym na środku trójkątnym, przedzielonym pionowo proporczykiem pancernym. Lewe pole proporczyka emaliowane na pomarańczowo a prawe na czarno. W górnej części proporczyka emaliowana na złoto ośmioboczna tarcza z czarnym, emaliowanym Gryfem. Autorem projektu odznaki był Andrzej Mayer. Odznaki wykonywane były w wersjach: oficerskiej – emaliowanej, podoficerskiej – malowanej farbą i żołnierskiej – srebrzonej, bez emalii. Znana jest również odmiana odznak emaliowanych z gryfem na polu emaliowanym na biało.

Żołnierze batalionu

Dowódcy batalionu

• ppłk Andrzej Meyer
• ppłk Jerzy Gliński

Oficerowie

• mjr Stanisław Szostak

Bibliografia

• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1989. 
• Adam Jońca: Wrzesień 1939 : pojazdy Wojska Polskiego : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990. 
• Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1. 
• Jan Tarczyński, Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej. 8 Batalion Pancerny, zeszyt 74, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków, ISBN 83-87103-03-9
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza "Adiutor", Warszawa 2010, ISBN 978-83-86100-83-5
• Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918 - 1947. Zarząd Zrzeszenia Kół Oddziałowych Broni Pancernych. Londyn 1971
• Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.