8 Brygada Jazdy

VIII Brygada Jazdy
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	lato 1920
Dowódcy
Pierwszy	gen. Stefan Suszyński
Ostatni	płk Stefan Strzemieński
Organizacja
Rodzaj wojsk	Jazda
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

VIII Brygada Jazdy (VIII BJ) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Brygada sformowana została latem 1920, w Ostrołęce, w składzie trzech pułków ułanów (2, 108 i 115), dywizjonu artylerii konnej (8) i szwadronu tatarskiego. Brygada podporządkowana została dowódcy 2 Dywizji Jazdy, która miała przeciwstawić się bolszewickiemu 3 Korpusowi Kawalerii Gaja.

Działania zbrojne

W Nowogrodzie dwa młode pułki brygady nie obroniły przepraw i uległy korpusowi Gaja. 3 sierpnia 2 i 108 pułki ruszyły na Łomżę, lecz w walce zostały zmuszone do wycofania się w kierunku Ostrołęki. 108 pułk poniósł ciężkie straty. Następnego dnia również i 2 pułk pod Nową Wsią — Suskiem musiał ulec. Korpus Gaja po raz pierwszy poczuł jednak mocny opór polskiego kawalerzysty. 5 sierpnia rozpoczęto wycofywać pułki z walk osłonowych, w których działały w sposób zdecentralizowany rozdzielone między oddziały piechoty. 7 sierpnia brygada spaliła mosty i osłaniając odwrót piechoty — wyszła z Ostrołęki. Wobec oskrzydlającego marszu Rosjan, którzy na północy zajęli Przasnysz i Ciechanów, przeszła do Starego Gołymina. 13 sierpnia we wsi Milewo 2 pułk ruszył do brawurowej szarży, doszczętnie rozbijając sowiecki 29 pp. Zginął dowódca tego pułku, wzięto do niewoli 150 jeńców, zdobyto 3 karabiny maszynowe. Wieczorem sowiecki 30 pp kontratakował w Milewie. Tym razem 203 pułk odrzucił natarcie przeciwnika zabijając 200 ludzi, biorąc 120 jeńców, zdobywając 2 karabiny maszynowe. 14 sierpnia uszczuplona brygada (700 szabel i 8 dział) zaatakowała Glinojeck, niszcząc kompanię piechoty i sztab sowieckiej 18 Dywizji Piechoty. Brygada wzięła 513 jeńców, zdobyła 40 km i 250 wozów amunicji. 115 pułk szarżował na okopany pod wsią Małużyn batalion piechoty, biorąc 200 jeńców i 8 karabinów maszynowych. 16 sierpnia brygada brygada ponownie weszła do Ciechanowa. Dowódca 4 armii sowieckiej uciekł z miasta, a w ręce Polaków wpadły akta sztabu i radiostacja armii. 17 sierpnia 2 pułk odparł w Kraszewie atak batalionu piechoty. W nocy VIII BJ zdobyła Małuszyn, po czym odeszła pod rozkazy dowódcy 2 Dywizji Jazdy płk. Dreszera.

Struktura organizacyjna w październiku 1920

• dowództwo
• 2 pułk ułanów

108 pułk ułanów

• 115 pułk ułanów

Dowódcy

• gen. Stefan Suszyński (do 5 VIII 1920)
• gen. Aleksander Karnicki
• płk Konstanty Plisowski
• płk Stefan Strzemieński

Bibliografia

• Almanach oficerski, praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
• "Księga jazdy polskiej", pod protektoratem marsz. Edwarda Śmigłego-Rydza, Warszawa 1936, reprint, Bellona, Warszawa 1993
• Giętkowski Mirosław, Artyleria konna Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, ISBN 83-7174-823-X
• Henryk Wielecki: Wojsko Polskie 1921-1939. Warszawa: Wydawnictwo Crear, 1992. ISBN 83-900345-0-7.