8 października jest 281. (w latach przestępnych 282.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 84 dni.
- Imieniny obchodzą: Artemon, Demetriusz, Ewodia, Ewodiusz, Ginter, Guncerz, Gunter, Gratus, Laurencja, Ludwik, Marcjusz, Marcin, Pelagia, Symeon, Taida i Waleria.
- Chorwacja – Święto Niepodległości
- Peru – Dzień Marynarki Wojennej (rocznica bitwy pod Angamos)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 314 (lub 316) – Konstantyn I Wielki pokonał Licyniusza w bitwie pod Kybalis.
- 451 – Rozpoczęła się pierwsza sesja obrad Soboru chalcedońskiego.
- 1052 – Erhard z Ratyzbony został ogłoszony świętym przez papieża Leona IX.
- 1075 – Dymitr Zwonimir został koronowany na króla Chorwacji.
- 1110 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie nad Trutiną w trakcie wyprawy Bolesława Krzywoustego do Czech.
- 1480 – Wielki książę moskiewski Iwan III odparł tatarską Wielką Ordę podczas próby przekroczenia przez nią rzeki Ugra.
- 1517 – Król Francji Franciszek I założył miasto portowe Hawr.
- 1573 – Wojna osiemdziesięcioletnia: po otwarciu przez obrońców śluz i zastąpieniu terenów podmiejskich, armia hiszpańska zakończyła nieudane oblężenie Alkmaaru.
- 1582 – Ze względu na wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego w dniu 4 października, dat od 5 października do 14 października nie było we Francji, Hiszpanii, Italii, Portugalii i Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
- 1600 – San Marino przyjęło konstytucję.
- 1619 – Wojna trzydziestoletnia: w Monachium został podpisany traktat na mocy którego książę Bawarii Maksymilian I oddał wojska Ligi Katolickiej do dyspozycji cesarza Ferdynanda II.
- 1652 – I wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty angielskiej w bitwie morskiej pod Kentish Knock.
- 1777 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zakończyła się bitwa pod Saratogą.
- 1798 – Wyprawa Napoleona do Egiptu: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Al-Lahun.
- 1801 – W Paryżu został podpisany układ pokojowy pomiędzy Francją a Rosją
- 1804 – Jean-Jacques Dessalines został koronowany na cesarza Haiti (jako Jakub I).
- 1805 – III koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad austriackimi w bitwie pod Wertingen.
- 1808 – Klemens Lothar von Metternich został ministrem spraw zagranicznych Austrii.
- 1813 – W austriackim Ried podpisano porozumienie na mocy którego Bawaria opuściła Związek Reński i przystąpiła do VI koalicji antyfrancuskiej.
- 1814 – Została utworzona argentyńska prowincja Salta.
- 1821 – Został ustanowiony Order Słońca Peru.
- 1822 – W wyniku erupcji wulkanu Galunggung na Jawie zginęło 4011 osób.
- 1843 – W porozumienu z Humenczai, będącym uzupełnieniem traktatu nankińskiego kończącego I wojnę opiumową, Chiny zobowiązały się stosować wobec Wielkiej Brytanii klauzulę największego uprzywilejowania.
- 1856 – Władze chińskie zatrzymały w Kantonie pod zarzutem piractwa i przemytu opium brytyjski okręt Arrow, co uznane zostało za casus belli II wojny opiumowej.
- 1862 – Wojna secesyjna: bitwa pod Perryville.
- 1871:
- Ogień przeniesiony przez silny wiatr z płonącego lasu strawił zupełnie miasto Peshtigo w stanie Wisconsin i wiele sąsiednich miejscowości. Zginęło od 1200 do 2500 osób.
- Wybuchł wielki pożar w Chicago.
- 1879 – Wojna o saletrę: flota chilijska pokonała peruwiańską w bitwie pod Angamos.
- 1887:
- 1892 – Zwodowano francuski krążownik pancerny Latouche-Tréville.
- 1906 – Niemiecki astronom August Kopff odkrył planetoidę Veronika.
- 1912 – Czarnogóra wypowiedziała wojnę Turcji; początek I wojny bałkańskiej.
- 1914:
- 1918 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Cambrai.
- 1920 – Utworzono Bucharską Ludową Republikę Radziecką.
- 1922:
- Odbyły się pierwsze wybory do łotewskiego Sejmu (7-8 października).
- Otwarto stadion Rose Bowl w kalifornijskiej Pasadenie.
- 1929 – Założono kubańskie linie lotnicze Cubana de Aviación.
- 1932 – Utworzono Indyjskie Siły Powietrzne.
- 1933:
- 1939 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu łącznikowego i treningowego Percival P-14 Proctor.
- 1941 – Hitlerowcy rozpoczęli masakrę 16 tys. Żydów z getta w Witebsku na Białorusi.
- 1942:
- 1943:
- 1945 – Prezydent Harry Truman poinformował o udostępnieniu know-how dotyczącego broni jądrowej Wielkiej Brytanii i Kanadzie.
- 1952 – W zderzeniu pociągów na dworcu Harrow and Wealdstone w Londynie zginęło 112 osób.
- 1958 – W klinice Karolinska Sjukhuset w Sztokholmie wszczepiono pierwszy rozrusznik serca.
- 1960 – Zwodowano atomowy okręt podwodny USS Scamp.
- 1962 – Algieria została członkiem ONZ.
- 1967 – Boliwijscy żołnierze zranili i aresztowali rewolucjonistę Che Guevarę; następnego dnia został rozstrzelany.
- 1968 – W meksykańskim mieście Puebla otwarto Stadion Cuauhtémoc.
- 1977 – W Hobart na Tasmanii oddano do użytku odbudowany Most Tasmana, zburzony po katastrofie statku 5 stycznia 1975 roku.
- 1982 – Olof Palme został po raz drugi premierem Szwecji.
- 1985
- Palestyńscy terroryści zamordowali na uprowadzonym włoskim statku MS Achille Lauro amerykańskiego inwalidę pochodzenia żydowskiego Leona Klinghoffera.
- Został przedstawiony tzw. Plan Bakera mający przeciwdziałać rosnącemu zadłużeniu państw rozwijających się.
- 1990 – 17 Palestyńczyków zginęło, a ponad 100 zostało rannych w starciach z izraelską policją na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie.
- 1991:
- 1992 – Amerykańska sonda Pioneer Venus 1 uległa zniszczeniu w atmosferze Wenus.
- 1996 – Prezydent Autonomii Palestyńskiej Jasir Arafat przybył z pierwszą oficjalną wizytą do Izraela.
- 1997:
- 2001:
- 2005:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
Urodzili się [edytuj]
- 1676 – Benito Jerónimo Feijóo e Montenegro, hiszpański mnich, filozof (zm. 1764)
- 1713 – Ezechiel Landau, rabin Pragi (zm. 1793)
- 1741 – José Cadalso, hiszpański pisarz (zm. 1782)
- 1789 – William Swainson, angielski ornitolog, zoolog (zm. 1855)
- 1834 – Bronisław Antoni Szwarce, polski działacz niepodległościowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego (zm. 1904)
- 1840 – Bernard Ludwik Beaulieu, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
- 1848 – Pierre Degeyter, francuski kompozytor pochodzenia belgijskiego, autor muzyki do Międzynarodówki (zm. 1932)
- 1850 – Henri Louis Le Chatelier, francuski chemik (zm. 1936)
- 1868 – Max Slevogt, niemiecki malarz (zm. 1932)
- 1869 – (lub 26 września) Komitas Wartabed, ormiański kompozytor (zm. 1935)
- 1870 – Esper Biełosielski, rosyjski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1921)
- 1873:
- 1874 – István Bethlen, węgierski polityk, premier Węgier (zm. 1946)
- 1883 – Otto Heinrich Warburg, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1970)
- 1884 – Walter von Reichenau, niemiecki feldmarszałek III Rzeszy, dowódca 6 Armii (zm. 1942)
- 1885 – Khải Định, cesarz Wietnamu (zm. 1925)
- 1887 – Huntley Gordon, kanadyjski aktor (zm. 1956)
- 1890:
- 1892 – Marina Cwietajewa, rosyjska poetka (zm. 1941)
- 1895:
- 1896 – Julien Duvivier, francuski reżyser filmowy (zm. 1967)
- 1897:
- 1898 – Clarence Williams, amerykański pianista jazzowy (zm. 1965)
- 1904 – Antoni Dobrowolski, polski pedagog, więzień Auschwitz (zm. 2012)
- 1905 – Zang Kejia, chiński poeta (zm. 2004)
- 1909 – Piotr Jaroszewicz, polski generał, polityk, wicepremier, minister górnictwa, premier PRL (zm. 1992)
- 1910 – Ray Lewis, kanadyjski lekkoatleta, sprinter (zm. 2003)
- 1917:
- 1918:
- 1919 – Ki'ichi Miyazawa, japoński polityk, premier Japonii (zm. 2007)
- 1920:
- 1921 – Egon Jönsson, szwedzki piłkarz (zm. 2000)
- 1922:
- 1923 – Jan Adamski, polski aktor, pisarz (zm. 2010)
- 1924:
- 1926:
- 1927:
- 1929 – Didi, brazylijski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2001)
- 1930 – Tōru Takemitsu, japoński kompozytor (zm. 1996)
- 1931:
- 1932:
- 1933:
- 1935 – Sławomir Kryska, polski pisarz
- 1937 – Wojciech Ziętarski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1996)
- 1938:
- 1939 – Paul Hogan, australijski aktor
- 1941:
- 1943:
- 1944 – Aleksander Ford, polski aktor (zm. 2012)
- 1945 – Ewa Lipska, polska poetka
- 1946:
- 1947 – Marek Toczek, polski dowódca wojskowy, wiceadmirał
- 1948:
- 1949 – Sigourney Weaver, amerykańska aktorka
- 1952:
- 1954:
- 1955:
- 1956 – Stephanie Zimbalist, amerykańska aktorka
- 1957:
- 1959 – Nick Bakay, amerykański aktor
- 1960 – Andrea Anastasi, włoski siatkarz, trener siatkarski
- 1963 – Antonio Guido Filipazzi, duchowny katolicki, arcybiskup, nuncjusz apostolski
- 1964:
- 1965:
- 1966 – Felipe Camiroaga, chilijski prezenter telewizyjny, aktor (zm. 2011)
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972 – Stanislav Varga, słowacki piłkarz
- 1974:
- 1977:
- 1978 – Piotr Chęciński, polski dziennikarz
- 1979:
- 1980:
- 1983:
- 1984 – Kodjovi Obilalé, togijski piłkarz
- 1985:
- 1987 – Semir Štilić, bośniacki piłkarz
- 1992 – Maria João Koehler, portugalska tenisistka
- 1993:
- 705 – Abd al Malik, kalif, z dynastii Umajjadów (ur. 647)
- 1117 – Fojian Huiqin, mistrz chan (ur. 1059)
- 1286 – Jan I Rudy, książę Bretanii (ur. 1217)
- 1317 – Fushimi, cesarz Japonii (ur. 1265)
- 1469 – Fra Filippo Lippi, włoski malarz, karmelita (ur. 1406)
- 1473 – Jan Gruszczyński, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (ur. 1405)
- 1652 – John Greaves, angielski matematyk (ur. 1602)
- 1656 – Jan Jerzy I Wettyn, elektor Saksonii (ur. 1585)
- 1735 – Yongzheng, cesarz Chin (ur. 1678)
- 1754 – Henry Fielding, angielski pisarz (ur. 1707)
- 1766 – Franciszek Bieliński, polski polityk, marszałek nadworny koronny, wojewoda chełmiński, marszałek wielki koronny (ur. 1683)
- 1793 – John Hancock, amerykański polityk, prezydent Kongresu Kontynentalnego, gubernator Massachusetts (ur. 1737)
- 1800 – Saławat Jułajew, baszkirski poeta (ur. 1754)
- 1803 – Vittorio Alfieri, hrabia, włoski pisarz (ur. 1749)
- 1812 – Józef Feliks Łazowski, francuski generał pochodzenia polskiego, uczestnik wojen napoleońskich (ur. 1759)
- 1826 – Friedrich Krupp, niemiecki przemysłowiec, założyciel ThyssenKrupp AG (ur. 1787)
- 1834 – François Adrien Boieldieu, francuski kompozytor (ur. 1775)
- 1856 – Théodore Chassériau, francuski malarz (ur. 1819)
- 1869 – Franklin Pierce, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1804)
- 1869 – Zofia Węgierska, polska felietonistka, pisarka (ur. 1822)
- 1874 – Vítězslav Hálek, czeski pisarz (ur. 1835)
- 1879 – Miguel Grau, peruwiański kontradmirał (ur. 1834)
- 1910 – Maria Konopnicka, polska pisarka (ur. 1842)
- 1911 – Jan Gajda, polski poeta, malarz, działacz społeczny (ur. 1827)
- 1918 – Michaił Aleksiejew, rosyjski generał, dowódca Armii Ochotniczej (ur. 1857)
- 1919 – Leandro Marconi, polski architekt (ur. 1834)
- 1924 – Hermann Fritsche, niemiecki działacz religijny i publicysta (ur. 1846)
- 1928 – Larry Semon, amerykański aktor (ur. 1889)
- 1929 – Jacek Malczewski, polski malarz (ur. 1854)
- 1933 – Teodor Sobański, polski działacz gospodarczy, polityk (ur. 1877)
- 1940 – Josef František, czeski lotnik, as myśliwski (ur. 1914)
- 1943:
- 1945 – Felix Salten, austriacki pisarz (ur. 1869)
- 1946 – Max Pauly, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, komendant obozów koncentracyjnych (ur. 1907)
- 1949 – Erik Ørvig, norweski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1895)
- 1953 – Nigel Bruce, brytyjski aktor (ur. 1895)
- 1954 – Uno Wallentin, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1905)
- 1966:
- 1967 – Clement Attlee, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1883)
- 1970 – Jean Giono, francuski pisarz (ur. 1895)
- 1973 – Gabriel Marcel, francuski filozof (ur. 1889)
- 1974 – Marian Falski, polski pedagog, działacz oświatowy, autor Elementarza (ur. 1881)
- 1975 – Witold Lisowski, polski aktor (zm. 1919)
- 1979:
- 1980– Maurice Martenot, francuski wiolonczelista, wynalazca instrumentu muzycznego z grupy elektrofonów elektronicznych znanego jako Fale Martenota (ur. 1898)
- 1982:
- 1983 – Joan Hackett, amerykańska aktorka (ur. 1934)
- 1985 – Kazimierz Sławiński, polski pisarz (ur. 1914)
- 1989 – Emanuel Rostworowski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1923)
- 1990 – Tadeusz Kudliński, polski pisarz (ur. 1898)
- 1991 – Edward Skórzewski, polski reżyser filmowy (ur. 1930)
- 1992:
- 1993 – Piotr Zaremba, polski urbanista, polityk, prezydent Szczecina (ur. 1910)
- 1996 – William Prince, amerykański aktor (ur. 1913)
- 1997 – Henryk Bista, polski aktor (ur. 1934)
- 2000 – Olga Siemaszko, polska graficzka, ilustratorka (ur. 1914)
- 2001 – Mongo Beti, kameruński pisarz (ur. 1932)
- 2004:
- 2005 – Andrzej Jakóbiec, polski trębacz jazzowy (ur. 1943)
- 2007:
- 2008:
- 2008 – Jan Różewicz, polski reżyser teatralny, pisarz (ur. 1953)
- 2010:
- 2011 – Jerzy Rzewuski, polski dziennikarz muzyczny (ur. 1948)
- 2012
Przypisy
