8 września jest 251. (w latach przestępnych 252.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 114 dni.
- Imieniny obchodzą: Adam, Adrian, Adriana, Adrianna, Alan, Amon, Bratumił, Euzebiusz, Maria, Marianna, Nestor, Radosław, Radosława, Serafina, Sergiusz, Teofil, Wiola i Zenon.
- Andora – święto narodowe
- Macedonia – Święto Niepodległości
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Alfabetyzacji (pod patronatem UNESCO)[1]
- Polska – Dzień Dobrej Wiadomości
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Samospalenie Ryszarda Siwca
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 1100 – Dokonano wyboru antypapieża Teodoryka.
- 1253 – Papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława II Szczodrego.
- 1276 – Jan XXI został wybrany na papieża.
- 1298 – Zwycięstwo floty genueńskiej nad flotą wenecką w bitwie morskiej pod Curzolą.
- 1331 – Stefan Urosz IV Duszan został królem Serbii.
- 1380 – W bitwie na Kulikowym Polu wojska Dymitra Dońskiego odniosły zwycięstwo nad Tatarami.
- 1565 – Turcy Osmańscy ewakuowali się z Malty po kilkumiesięcznym, zakończonym ich wielkimi stratami, oblężeniu.
- 1598 – Zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Stegeborgiem w trakcie wyprawy króla Zygmunta III Wazy do Szwecji.
- 1755 – W bitwie nad Lake George wojska brytyjskie sir Williama Johnsona pokonały siły francuskie dowodzone przez generała Ludwika Augusta von Dieskau.
- 1788 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska brytyjskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Eutaw Springs.
- 1793 – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.
- 1799 – W Republice Batawskiej założono Legię Naddunajską – formkację wojskową złożoną z byłych żołnierzy armii austryjackiej narodowości polskiej.
- 1805 – Rozpoczęła się wojna Francji z III koalicją.
- 1831 – Wilhelm IV Hanowerski został koronowany na króla Wielkiej Brytanii.
- 1833 – Rosja i Austria podpisały układ w Munchengratz, na mocy którego zobowiązały się wspólnie zwalczać ruchy rewolucyjne.
- 1860 – Ponad 300 osób zginęło po zatonięciu parowca SS Lady Elgin na jeziorze Michigan.
- 1863 – Wojna secesyjna: bitwa morska pod Sabine Pass.
- 1888:
- 1900 – Około 8 tys. osób zginęło w Galveston w Teksasie wskutek przejścia huraganu.
- 1915 – Na Morzu Północnym zderzyły się niemieckie niszczyciele V 1 i G 12. Ten drugi zatonął wraz z 47-osobową załogą.
- 1922 – Założono czeski klub piłkarski FC Banik Ostrava.
- 1923 – 23 marynarzy zginęło w wyniku katastrofy 7 niszczycieli przy Przylądku Honda w Kalifornii.
- 1926 – Niemcy zostały przyjęte w poczet stałych członków Rady Ligi Narodów.
- 1930 – Kompania 3M wprowadziła do sprzedaży przezroczystą taśmę klejącą.
- 1933 – Ghazi I został królem Iraku.
- 1934 – U wybrzeży stanu New Jersey doszło do pożaru na statku pasażerskim SS Moro Castle. Zginęły 134 osoby.
- 1941 – Front wschodni: rozpoczęło się oblężenie Leningradu.
- 1943:
- 1944 – Pierwszy niemiecki pocisk rakietowy V2 został wystrzelony na Paryż.
- 1945 – Dowódca wojsk okupacyjnych w Japonii gen. Douglas MacArthur przybył do Tokio.
- 1946 – 95,6% osób głosujących w referendum opowiedziało się za zniesieniem monarchii w Bułgarii.
- 1948 – Przyjęto flagę Korei Północnej.
- 1951 – W San Francisco odbyła się konferencja pokojowa z udziałem 48 państw, na której Japonia zaakceptowała Deklarację poczdamską i podpisała traktat pokojowy o formalnym zakończeniu wojny na Oceanie Spokojnym oraz traktat bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi.
- 1954 – Utworzono Organizację Paktu Południowo-Wschodniej Azji (SEATO).
- 1956 – Kanclerz Niemiec Zachodnich Konrad Adenauer złożył pierwszą po wojnie wizytę w ZSRR.
- 1957 – W hiszpańskiej Saragossie otwarto stadion La Romareda.
- 1960 – ZSRR i Kuba nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1966 – Premiera pierwszego odcinka serialu Star Trek: The Original Series w telewizji NBC.
- 1967 – Wystrzelono sondę księżycową Surveyor 5.
- 1969 – Arabscy terroryści obrzucili granatami w odstępie kilku minut izraelskie ambasady w Hadze i Bonn oraz biuro izraelskich linii lotniczych El Al w Brukseli. Rannych zostało 3 pracowników El Al oraz jeden klient.
- 1974:
- 1978:
- 1986 – Papież Jan Paweł II spotkał się w trakcie wizyty w Liechtensteinie z księciem Franciszkiem Józefem II.
- 1989:
- 1990 – W Estonii założono Partię Socjaldemokratyczną.
- 1991 – Macedonia uzyskała niepodległość (od Jugosławii).
- 1992 – W Moskwie podpisano porozumienie o wycofaniu wojsk rosyjskich z terytorium Litwy do 31 sierpnia 1993 roku.
- 1994:
- 1996 – 90% głosujących w referendum na japońskiej Okinawie opowiedziało się za redukcją amerykańskiej obecności wojskowej na tej wyspie.
- 1999:
- Premiera filmu American Beauty.
- W południowo-wschodniej dzielnicy Moskwy doszło do eksplozji ładunku ok. 400 kg materiałów wybuchowych umieszczonego na parterze 9-piętrowego bloku mieszkalnego. Zginęły 94 osoby, a 150 zostało rannych.
- 2000 – Albania została przyjęta do Światowej Organizacji Handlu (WTO).
- 2003 – Premier Ariel Szaron przybył jako pierwszy izraelski przywódca z wizytą do Indii.
- 2004 – Sonda kosmiczna Genesis rozbiła się podczas lądowania na pustyni w stanie Utah.
- 2005 – Na Ukrainie upadł pierwszy rząd Julii Tymoszenko.
- 2006:
- Co najmniej 31 osób zginęło, a 125 zostało rannych w wybuchu trzech bomb w Malegaon w indyjskim stanie Maharashtra.
- Zamachowiec-samobójca staranował w pobliżu amerykańskiej ambasady w Kabulu konwój wojskowy, zabijając 14 Afgańczyków i 2 żołnierzy amerykańskich.
- Zlikwidowano bazę NATO w islandzkim Keflavíku.
- 2007:
- 2009:
- 2040 – Dojdzie do tzw. wielkiej koniunkcji: w gwiazdozbiorze Panny spotkają się: Merkury, Wenus, Mars, Jowisz, Saturn i Księżyc.
Urodzili się [edytuj]
- 828 – Ali an-Naki, szyicki imam (zm. 868)
- 1157 – Ryszard I Lwie Serce, król Anglii (zm. 1199)
- 1207 – Sancho II, król Portugalii (zm. 1248)
- 1413 – Katarzyna de Vigri, włoska klaryska, mistyczka, święta katolicka (zm. 1463)
- 1474 – Ludovico Ariosto, włoski poeta (zm. 1533)
- 1497 – Stanisław Górski, polski duchowny katolicki, historyk (zm. 1572)
- 1588 – Marin Mersenne, francuski matematyk (zm. 1648)
- 1621 – Ludwik II Burbon, książę Condé, marszałek Francji (zm. 1686)
- 1633 – Ferdynand IV Habsburg, król Czech i Węgier (zm. 1654)
- 1746 – Michał Dymitr Krajewski, polski pisarz (zm. 1817)
- 1760 – Luigi Cherubini, włoski kompozytor (zm. 1842)
- 1779 – Mustafa IV, sułtan Turcji (zm. 1808)
- 1815 – Giuseppina Strepponi, włoska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1897)
- 1819 – Fontes Pereira de Melo, portugalski polityk (zm. 1887)
- 1830 – Frédéric Mistral, francuski poeta, laureat Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 1833 – Adrian Mikołaj Głębocki, polski malarz, rysownik, litograf, pedagog (zm. 1905)
- 1838:
- 1841 – Antonín Dvořák, czeski kompozytor, dyrygent (zm. 1904)
- 1852 – Gojong, cesarz Korei (zm. 1919)
- 1857 – Georg Michaelis, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec (zm. 1936)
- 1868 – Maria Venegas de la Torre, meksykańska zakonnica, święta katolicka (zm. 1959)
- 1873:
- 1885 – Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, minister skarbu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1939)
- 1892 – Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (zm. 1963)
- 1901 – Hendrik Frensch Verwoerd, południowoafrykański polityk, premier RPA (zm. 1966)
- 1909 – Józef Noji, polski lekkoatleta, biegacz(zm. 1943)
- 1910:
- 1911 – Tomasz Kiesewetter, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1992)
- 1912 – Alexander Mackendrick, amerykański reżyser filmowy (zm. 1993)
- 1915 – Frank Cady, amerykański aktor (zm. 2012)
- 1917 – Andrzej Kłopotowski, polski komandor (zm. 2004)
- 1918 – Derek Barton, brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
- 1920 – Lesław Bartelski, polski pisarz, leksykograf (zm. 2006)
- 1921 – Dinko Šakić, chorwacki działacz faszystowski, komendant obozu zagłady Jasenovac (zm. 2008)
- 1922:
- 1923:
- 1924:
- 1925:
- 1926:
- 1929:
- 1930:
- 1932 – Patsy Cline, amerykańska piosenkarka (zm. 1963)
- 1933 – Ludomir Olszewski, polski aktor
- 1935 – Teddy Mayer, amerykański menadżer wyścigowy, współzałożyciel zespołu Formuły 1 McLaren (zm. 2009)
- 1937 – Virna Lisi, włoska aktorka
- 1938:
- 1939 – Mirosław Krupiński, polski działacz związkowy, wiceprzewodniczący Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" (zm. 2012)
- 1940 – Jerzy Robert Nowak, polski historyk, publicysta
- 1944:
- 1945:
- 1946:
- 1947 – Halldór Ásgrímsson, islandzki polityk, premier Islandii
- 1950 – Jerzy Radziwiłowicz, polski aktor
- 1951 – Franciszek Gągor, polski dowódca wojskowy, generał, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (zm. 2010)
- 1952 – David Ellis, amerykański reżyser filmowy, kaskader (zm. 2013)
- 1954:
- 1957:
- 1960 – Grażyna Strachota, polska aktorka
- 1961 – Maciej Tomaszewski, polski aktor
- 1962 – Thomas Kretschmann, niemiecki aktor
- 1964 – Jacek Pastusiński, polski lekkoatleta, trójskoczek, plastyk
- 1968:
- 1969 – Gary Speed, walijski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2011)
- 1969 - Lars Bohinen, norweski piłkarz
- 1970:
- 1971 – David Arquette, amerykański aktor
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1979:
- 1980:
- 1982 – Marian Cozma, rumuński piłkarz ręczny (zm. 2009)
- 1983 – Diego Benaglio, szwajcarski piłkarz, bramkarz
- 1984:
- 1988 – Gustav Schäfer, niemiecki perkusista zespołu Tokio Hotel
- 1993 – Yoshikazu Fujita, japoński rugbysta
- 477 p.n.e. – Itoku, cesarz Japonii (ur. 553 p.n.e.)
- 701 – Sergiusz I, święty, papież (ur. ?)
- 780 – Leon IV Chazar, cesarz bizantyński (ur. ok. 750)
- 1193 – Robert de Sablé (ur. 1150)
- 1425 – Karol III Szlachetny, król Nawarry (ur. 1361)
- 1523 – Maciej Miechowita, polski lekarz, historyk, geograf, profesor i rektor Akademii Krakowskiej (ur. 1457)
- 1555 – Tomasz z Villanueva, święty, hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Walencji (ur. 1486)
- 1628 – Jan Roman, błogosławiony, japoński męczennik (ur. ?)
- 1645 – Francisco de Quevedo y Villegas, hiszpański pisarz (ur. 1580)
- 1654 – Piotr Klawer, hiszpański jezuita, misjonarz, święty katolicki (ur. 1580)
- 1811 – Peter Simon Pallas, niemiecki zoolog, botanik (ur. 1741)
- 1837 - Samuel Egerton Brydges, angielski bibliograf, historyk literatury, polityk (ur. 1762)
- 1882 – Joseph Liouville, francuski matematyk (ur. 1809)
- 1894 – Hermann von Helmholtz, niemiecki fizyk (ur. 1821)
- 1895 – Adam Opel, niemiecki przemysłowiec (ur. 1837)
- 1905 – Marcin Kasprzak, polski działacz robotniczy (ur. 1860)
- 1911 – Jan Puzyna, książę, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (ur. 1842)
- 1933 – Fajsal I, król Iraku (ur. 1885)
- 1940 – Aleksander Maniecki, polski aktor (ur. 1883)
- 1942 – Adam Bargielski, polski duchowny, męczennik i błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego (ur. 1903)
- 1943 – Julius Fučík, czeski pisarz, dziennikarz (ur. 1903)
- 1944:
- 1949 – Richard Strauss, niemiecki kompozytor (ur. 1864)
- 1950 – Hanka Ordonówna, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1902)
- 1965:
- 1977 – Zero Mostel, amerykański aktor (ur. 1915)
- 1978 – Ricardo Zamora, hiszpański piłkarz, bramkarz (ur. 1901)
- 1979 – Jean Seberg, amerykańska aktorka (ur. 1938)
- 1980 – Willard Libby, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1908)
- 1981 – Hideki Yukawa, japoński fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1907)
- 1983 – Bronisława Frejtażanka, polska aktorka (ur. 1915)
- 1985 – John Franklin Enders, amerykański biolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1897)
- 1987 – Ryszard Sadowski, polski aktor (ur. 1939)
- 1989:
- 1992 – Jerzy Albrecht, polski ekonomista, polityk, prezydent Warszawy, wiceprzewodniczący Rady Państwa, minister finansów (ur. 1914)
- 1993 – Emilia Ziółkowska, polska tancerka, aktorka (ur. 1904)
- 1994 – Włodzimierz Scisłowski, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek (ur. 1931)
- 1999 – Roman Taberski, polski matematyk, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (ur. ?)
- 2002 – Lucas Moreira Neves, brazylijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Salvador da Bahia (ur. 1926)
- 2003:
- 2004:
- 2008 – Hector Zazou, francuski kompozytor, muzyk, producent muzyczny (ur. 1948)
- 2009:
- 2010:
- 2012:
Przypisy
