92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych

92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1939
Tradycje
Rodowód	Sformowana przez 4 Batalion Pancerny
Dowódcy
Pierwszy	kpt. Władysław Iwanowski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Podporządkowanie	10 Dywizja Piechoty (II RP)
Rodzaj wojsk	Broń pancerna
Rodzaj sił zbrojnych	Wojska lądowe

92 Samodzielna Kompania Czołgów Rozpoznawczych - pancerny pododdział rozpoznawczy Wojska Polskiego okresu II RP.

czołg TK-3- czołg podstawowy kompanii

Sformowana w mobilizacji "czerwonej" w sierpniu 1939 przez 4 Batalion Pancerny z Brześcia z przeznaczeniem dla Armii Łódź.

Na wyposażeniu posiadała 13 Tankietka TK-3|czołgów rozpoznawczych TK-3.

Działania bojowe

Motocykl Sokół 1000

Zmobilizowana w marcu 1939.

27 marca załadowana na wagony w Brześciu i przewieziona i rozładowana na stacji Łask. Następnie przemaszerowała do Teofilowa nad Widawką, gdzie w następnych miesiącach odbyła szereg ćwiczeń w zakresie współdziałania z innymi rodzajami broni.

W lipcu kompanię przesunięto do Czarnożył na południe od Wielunia i podporządkowano 10 Dywizji Piechoty. 26 sierpnia kompania przybyła do Wieruszowa. W ostatnich dniach przed wojną wcielono ją do 2 Oddziału Wydzielonego i wysłano do majątku koło wsi Biała Rządowa.

O świcie 1 września wraz ze szwadronem kolarzy, kompania zajęła stanowiska na prawym skrzydle obrony OW. Już około godz. 6.00 czołgiści skutecznie ostrzelali grupę niemieckich żołnierzy. Po południu kompania przeprowadziła kontratak na podchodzące pod Wieruszów pododdziały niemieckiej 17 DP.

2 września, aż do wieczora czołgiści bronili się na zachodnim skraju Lututowa. W nocy, podczas luzowania, pojazdy kompanii zostały omyłkowo ostrzelane przez placówkę piechoty.

3 września pododdział wycofał się z OW nr 2 na Dębołękę, a wieczorem przeszedł mostem między Chojną a Beleniem na wschodni brzeg Warty.

4 września dowódca 10 DP przydzielił 92 i 32 kompanię czołgów do 1 pułku kawalerii KOP, stanowiącego odwód dywizji. Kompania ześrodkowała się w folwarku Adamów pod Zduńską Wolą.

Obsada etatowa

• dowódca kompanii - kpt. Władysław Iwanowski († w 1944 pod Monte Cassino)
• dowódca 1 plutonu - por. Marian Bartosiński
• dowódca 2 plutonu - ppor. rez. Jerzy Czarkowski
• dowódca plutonu techniczno-gospodarczego - por. Stanisław Bentkowski († 10 IX 1939)

Skład kompanii

Poczet dowódcy

• gońcy motocyklowi
• drużyna łączności
  • patrole:

radiotelegraficzny

łączności z lotnictwem

• sekcja pionierów

Razem w dowództwie

1 oficer, 7 podoficerów, 21 szeregowców;

1 czołg, 1 samochód osobowo terenowy, 2 samochody z radiostacjami N.2, furgonetka, 4 motocykle.

2 x pluton czołgów

1 oficer, 7 podoficerów, 7 szeregowców

6 czołgów, 1 motocykl, przyczepa towarzysząca

pluton techniczno - gospodarczy

• drużyna techniczna
• drużyna gospodarcza
• załogi zapasowe
• tabor

Razem w plutonie

1 oficer, 13 podoficerów, 18 szeregowców

5 samochodów ciężarowych, samochód-warsztat, cysterna, 1 motocykl, transporter czołgów, 2 przyczepy na paliwo, kuchnia polowa

Bibliografia

• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna 1939. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1989. 
• Adam Jońca: Wrzesień 1939 : pojazdy Wojska Polskiego : barwa i broń. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990. 
• Jan Tarczyński, Krzysztof Barbarski, Adam Jońca: Pojazdy w Wojsku Polskim = Polish Army vehicles : 1918-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" ; Londyn : Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego PSZ, 1995. ISBN 83-85621-57-1. 
• Marian Żebrowski: Zarys historii polskiej broni pancernej 1918 - 1947. Zarząd Zrzeszenia Kół Oddziałowych Broni Pancernych. Londyn 1971
• Rajmund Szubański: Polska broń pancerna w 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982. ISBN 83-11-06771-6.