9 Dywizja Pancerna (III Rzesza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
9 Dywizja Pancerna
9. Panzer-Division
9th Panzer Division logo 3.svg
Znak taktyczny w latach 1941-1945
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie 3 stycznia 1940
Rozformowanie kwiecień 1945
Dowódcy
Pierwszy gen. mjr Alfred von Hubicki
Ostatni płk Helmut Zollenkopf
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Podległość patrz tekst
Rodzaj wojsk wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład patrz tekst

9 Dywizja Pancerna (niem. 9. Panzer-Division) – niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Została sformowana zgodnie z rozkazem z dnia 3 stycznia 1940 roku po przeformowaniu 4 Dywizji Lekkiej.

W maju 1940 roku weszła w skład 18 Armii i wzięła udział w ataku na Holandię. Jej pierwszym zadaniem było szybkie przemieszczenie się przez terytorium Holandii aż do mostu w Moerwijk nad Mozą w celu wsparcia wojsk desantowych (Fallschirmjäger) zrzuconych tam wcześniej. Istotne było dotarcie tam przed zbliżającą się od południa armią francuską. Udaje się to 12 maja, po czym dywizja zostaje szybko skierowana do Rotterdamu [1] . Bierze także udział w walkach pod Bredą oraz w zajęciu Antwerpii. Na przełomie maja i czerwca 1940 roku bierze udział w walkach pod Dunkierką. W drugiej części kampanii francuskiej bierze udział w składzie Grupy Pancernej Kleista i walczy pod Amiens i Lyonem. Po zakończeniu walk we wrześniu 1940 roku zostaje przerzucona do Polski, gdzie przebywa do grudnia 1940 roku.

W styczniu 1941 roku zostaje przerzucona do Rumunii, gdzie wchodzi w skład 12 Armii. W składzie tej armii wzięła udział w ataku na Jugosławię w kwietniu 1940 roku walcząc w rejonie Skopji a następnie skierowała się w kierunku Grecji.

W czerwcu 1941 roku licząca 157 czołgów dywizja zostaje przerzucona na front wschodni i włączona początkowo w skład 1 Grupy Pancernej Grupy Armii „Południe”, w składzie której walczyła w rejonie Kijowa i nad Dnieprem. W październiku 1941 roku włączono ją w skład 2 Armii Pancernej, a następnie 2 Armii Grupy Armii „Środek”; w tym czasie - do sierpnia 1943 roku - walczyła na środkowym odcinku frontu m.in. pod Kurskiem (posiadając w przededniu bitwy 83 czołgi) i Woroneżem. W późniejszym okresie ponownie zostaje włączona w skład Grupy Armii „Południe” i walczy na terenie Ukrainy. Na przełomie 1943 i 1944 roku walcząc w rejonie Krzywego Rogu ponosi ciężkie straty i zostaje wycofana w marcu 1944 roku w rejon Odessy, gdzie ostatecznie zostaje rozwiązana.

Pozostałości dywizji zostały skierowane do Francji, gdzie włączono je w skład 155 Rezerwowej Dywizji Pancernej, stacjonującej na południu Francji. W sierpniu 1944 roku w czasie walk pod Falaise dywizja odniosła powazne straty. W grudniu 1944 roku zostaje włączona w skład 5 Armii Pancernej i w składzie tej armii bierze udział w ofensywie w Ardenach. W lutym 1945 roku zostaje wycofana do Zagłębia Ruhry, gdzie walczy do kwietnia 1945 roku, kapitulując przed wojskami amerykańskimi.

Dowódcy[edytuj | edytuj kod]

  1. gen. mjr Alfred von Hubicki (1940-1942)
  2. gen. por. Johannes Baeßler (1942)
  3. gen. mjr Heinrich Hermann von Hülsen (1940-1942)
  4. gen. por. Walther Scheller (1942-1943)
  5. gen. por. Erwin Jollasse (1943)
  6. gen. mjr Johannes Schulz (1943)
  7. płk Max Sperling (1943)
  8. gen. mjr Erwin Jollasse (1943-1944)
  9. płk Max Sperling (1944)
  10. gen. mjr Gerhard Müller (1944)
  11. gen. por. Harald von Elverfeldt (1944)
  12. gen. mjr Friedrich Wilhelm von Mellenthin (1944-1945)
  13. gen. por. Harald von Elverfeldt (1945)
  14. płk Helmut Zollenkopf (1945)

Skład[edytuj | edytuj kod]

1940[edytuj | edytuj kod]

  • 33 pułk pancerny (Panzer-Regiment 33)
  • 9 Brygada Strzelców (Schützen Brigade 9)
    • 10 pułk strzelców (Schützen-Regiment 10)
    • 11 pułk strzelców (Schützen-Regiment 11)
    • 701 ciężka kompania broni wsparcia piechoty (Schwere-Infanterie-Geschütz-Kompanie 701)
  • 102 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 102)
  • 9 pułk rozpoznawczy (Aufklärungs-Regiment 9)
  • 50 dywizjon przeciwpancerny (Panzerjäger-Abteilung 50)
  • 86 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 86)
  • 85 batalion łączności (Nachrichten-Abteilung 85)

1943[edytuj | edytuj kod]

  • 33 pułk pancerny (Pułk pancerny „Prinz Eugen”) (Panzer-Regiment 33 od 1943 roku Panzer-Regiment "Prinz Eugen")
  • 10 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 10)
  • 11 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 11)
  • 102 pułk artylerii pancernej (Panzer-Artillerie-Regiment 102)
  • 9 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklärungs-Abteilung 9)
  • 287 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Artillerie-Abteilung 287)
  • 50 dywizjon niszczycieli czołgów (Panzerjäger-Abteilung 50)
  • 86 pancerny batalion pionierów (Panzer-Pionier-Bataillon 86)
  • 85 pancerny batalion łączności (Panzer-Nachrichten-Abteilung 85)

1945[edytuj | edytuj kod]

  • 33 pułk pancerny (Panzer-Regiment 33)
  • 51 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 51)
  • 10 pułk grenadierów pancernych (Panzergrenadier-Regiment 10)
  • 11 pułk artylerii (Artillerie-Regiment 11)
  • 9 pancerny batalion rozpoznawczy (Panzer-Aufklarung-Abteilung 9)
  • 50 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (Heeres-Flak-Abteilung 50)
  • 287 dywizjon niszczycieli czołgów ( Panzerjäger-Abteilung 287)
  • 85 batalion łączności (Nachrichten Abteilung 85)

Przypisy

  1. B. Perrett, 1998, German Light Panzers, 1932-1942, Osprey Publishing, Oxford, ISBN 1-85532-844-5

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]