9 Dywizjon Artylerii Konnej (9 dak) – pododdział artylerii konnej Wojska Polskiego II RP.
Dywizjon stacjonował w garnizonie Baranowicze.
Święto jednostki obchodzone było 23 sierpnia na pamiątkę połączenia się trzech baterii pod dowództwem ppłk Artura Buol, w 1920, w majątku Łomni pod Mławą[1].
W lipcu 1920 sformowany został VIII Dywizjon Artylerii Konnej, który w czerwcu 1921 przemianowany został na IX Dywizjon Artylerii Konnej i podporządkowany dowódcy IX Brygady Jazdy.
Był organicznym pododdziałem artylerii: 2 Pułku Artylerii Konnej (1921), I Brygady Jazdy (1921), IX Brygady Jazdy (1921-1924), 9 Samodzielnej Brygady Kawalerii (1924-1929), Brygady Kawalerii "Baranowicze" (1929-1937), Nowogródzkiej Brygady Kawalerii (1937-1939).
Pod względem fachowego wyszkolenia podporządkowany był dowódcy 9 Grupy Artylerii.
W kampanii wrześniowej 1939 dywizjon, złożony z czterech baterii i kolumny amunicyjnej, walczył w składzie Nowogródzkiej Brygady Kawalerii.
[edytuj] Kadra dywizjonu
Armata wz. 02 po przekalibrowaniu stanowiła podstawowe uzbrojenie dywizjonu
Dowódcy:
- ppłk Artur Buol (20 VII - 12 X 1920, ranny pod Krasnogórką, 4 XI 1920 zmarł z ran w Szpitalu Polowym nr 7010)
- por. Stanisław Żarczewski (od 12 X 1920)
- kpt. Kaczorowski
- mjr Jan Dunin-Wąsowicz (1 I 1921 - XII 1922)
- mjr Włodzimierz Gronowski (XII 1922 - XI 1923)
- ppłk Jan Dunin-Wąsowicz (XI 1923 - 1927)
- ppłk dypl. Rudolf Jagielski (1927 - 1928)
- ppłk Wacław Szalewicz (1928 - 1933)
- ppłk Zygmunt Fischer (1933 - 1936)
- ppłk Zygmunt Lewandowski (1936 - 1938)
- ppłk Tadeusz Rohoziński (1938 - 1939)
Oficerowie:
Obsada Dywizjonu we wrześniu 1939
- dowódca - ppłk Tadeusz Rohoziński
- 1 bateria - kpt. Aleksander Czapliński
- 2 bateria - kpt. Tadeusz Ludwik Wieleżyński
- 3 bateria - kpt. Jan Lilling
- 4 bateria - por. Józef Woropaj
- oficer mobilizacyjny - kpt. Olgierd Juchnowicz
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy
- ppłk baron Artur Buol
- kpr. Stanisław Dąbrowski
- bomb. Jan Gabryel
- plut. Tadeusz Jaskólski
- por. Izydor Kowalewski
- plut. Władysław Kępa
|
|
- kpr. Roch Krzystoszek
- ppor. Witold Legun
- kpr. Wacław Łukjan
- wchm. sztab. Marian Mendrek
- kpr. Marceli Mikulicz-Radecki
- kpr. Andrzej Nebeś
|
|
- kpt. Władysław Rozwadowski
- plut. Józef Różycki
- plut. Franciszek Rogalski
- plut. Jan Rokiciński
- kpr. Zygmunt Wachniewski
- por. Stanisław Żarczewski
|
[edytuj] Symbole dywizjonu
Sztandar
17 lipca 1938 w Zamościu Marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz wręczył dowódcy dywizjonu sztandar, nadany 11 stycznia 1938 przez Prezydenta RP. Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ogłoszone zostało w Dodatku Tajnym do Dziennika Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 3 z 17 lutego 1938 poz. 24.
W narożnikach lewej strony płata umieszczono wizerunki Matki Boskiej Ostrobramskiej i Świętej Barbary oraz herbu ziemi nowogródzkiej i odznakę pamiątkowej artylerii konnej, a także nazwy miejscowości - miejsc walk dywizjonu w wojnie z bolszewikami: Krasnogórka, Warszawa, Rudnia Baranowicka, Morozowicze.
Wyruszając na wojnę we wrześniu 1939 dywizjon zabrał sztandar ze sobą. Jego losy do dziś pozostają niewyjaśnione. Istnieją wersje o spaleniu i o zakopaniu sztandaru.
Odznaka
Od 20 maja 1922 oficerom i żołnierzom mogły być nadawane odznaki pamiątkowe artylerii konnej, wspólne dla wszystkich dywizjonów.
Żurawiejka
"Jaki chcecie numer dajcie – żeśmy dzielni pamiętajcie"
Przypisy
- ↑ Karol Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914-1939. s. 92.
[edytuj] Bibliografia
- Giętkowski Mirosław: Artyleria konna Wojska Polskiego 1918-1939. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001. ISBN 83-7174-823-X.
- Galster Karol Lucjan : Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 - 1939. Londyn 1975.
]
II Rzeczpospolita
