9 Pułk Artylerii Lekkiej (II RP)
| 9 Pułk Artylerii Lekkiej | |
 |
|
| Historia | |
| Państwo |  Polska |
| Rozformowanie | wrzesień 1939 |
| Dowódcy | |
| Ostatni | ppłk Emil Growiński |
| Działania zbrojne | |
| wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Biała Podlaska |
| Podporządkowanie | 9 Dywizja Piechoty |
| Rodzaj wojsk | artyleria |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
9 Pułk Artylerii Lekkiej (9 pal) – oddział artylerii lekkiej Wojska Polskiego II RP.
4 grudnia 1920 w Łazdunach koło Lidy marsz. Józef Piłsudski udekorował trąbkę 9 pułku artylerii polowej Krzyżem Virtuti Militari.
Pokojowym garnizonem pułku była Biała Podlaska.
Spis treści |
[edytuj] Formowanie
14 czerwca 1919 w twierdzy Dęblin z połączenia XI Ćwiczebnego Dywizjonu Artylerii z Baterią Zapasową 2 Pułku Artylerii Polowej sformowany został 9 Pułk Artylerii Polowej. Dotychczasowa 1 bateria XI Ćwiczebnego Dywizjonu Artylerii wcielona została do nowo powstałego 9 Pułku Artylerii Ciężkiej. W jej miejsce zorganizowana została nowa 1 bateria oraz bateria trzecia. W lipcu 1919 kapitan Gotfryd Kellner rozpoczął w Zajezierzu organizować II dywizjon. W sierpniu 1919 I dywizjon otrzymał 75 mm armaty wzór 1897. Wraz z działami przybyli francuscy instruktorzy. 25 sierpnia 1919 dowództwo pułku i I dywizjon przeniesione zostało do Białej Podlaskiej. 10 października 1919 do Białej Podlaskiej przybył II dywizjon. 3 grudnia 1919 pierwszy dywizjon wyjechał na front poleski. W dniach 5-10 grudnia przybył do Łunińca, gdzie wszedł w skład 9 Dywizji Piechoty.
W lutym 1920 II dywizjon otrzymał kontyngent 250 poborowych oraz 25 podoficerów ze szkoły podoficerskiej z Chełma. Uzupełnienia pozwoliły zakończyć organizację 4 baterii oraz rozpocząć formowanie 5 i 6 baterii. 23 kwietnia 1920 czwarta bateria wyjechała na front poleski, gdzie dołączyła do pierwszego dywizjonu. 25 maja 1920 drugi dywizjon w składzie dwóch baterii (5 i 6) wyjechał do Wilna. 28 maja drugi dywizjon przybył do Nowych Święcian, gdzie wszedł w skład VII Brygady Rezerwowej. Trzeci dywizjon tego pułku zorganizowano dopiero pod koniec lata 1920.
4 grudnia 1920 na polach pod Łazdunami koło Lidy marszałek Józef Piłsudski udekorował trąbkę pułkową Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za zasługi bojowe w latach 1919—1920.
1 stycznia 1932 jednostka przemianowana została na 9 Pułk Artylerii Lekkiej [1].
[edytuj] Dowódcy pułku
- płk Józef Plisowski (od 14 VI 1919)
- płk Eugeniusz Gałuszczyński (III 1922 – IX 1925)
- ppłk Stefan Kijasbek (wz. od 27 V 1925)
- ppłk Michał Stepek (wz. od 29 III 1926)
- płk Otton Krzisch (od 10 X 1926)
- płk dypl. Mikołaj Alików (od 18 XI 1935)
- ppłk Antoni Korzeniowski (od 25 III 1939)
- ppłk Emil Growiński (od VII 1939)
[edytuj] Obsada etatowa 1 września 1939
- dowódca – ppłk Emil Growiński
- adiutant – kpt. Jan Grodzicki
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Feliks Franciszek Borowicz
- oficer łączności – kpt. Narcyz Mieczkowski
- oficer obserwacyjny – ppor. Bronisław Lis
- oficer broni – ppor. rez. Stanisław Kisieliński
- dowódca plutonu topograficzno-ogniowego – por. Adam Kazimierz Stec
I dywizjon
- dowódca – kpt. Józef Paweł Amster
- adiutant – ppor. rez. Józef Rutkowski
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Wojciech Skibiński
- oficer obserwacyjny – ppor. rez. Wacław Sobański
- oficer łącznikowy – NN
- oficer łączności – ppor. rez. Kazimierz Zejdler-Zborowski
- oficer płatnik – ppor. rez. Jan Czesław Tajchert
- oficer żywnościowy – ppor. rez. Stanisław Kwiatkowski
- lekarz – ppor. rez. lek. Bronisław Gogoliński
- lekarz weterynarii – ppor. lek. wet. Czesław Tymiński
- dowódca kolumny amunicyjnej – ppor. rez. Zygmunt Niedźwiecki
- dowódca 1 baterii – por. Władysław Wilkiewicz
- oficer zwiadowczy – ogn. pchor. rez. Wacław Wiater
- oficer ogniowy – por. rez. Marian Rollinger
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Julian Wojnowski
- dowódca II plutonu – NN
- szef baterii – NN
- dowódca 2 baterii – por. Wiktor Wojciechowski
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Tadeusz Stanisław Ostojski
- oficer ogniowy – ppor. rez. Stanisław Mieczysław Białowąs
- dowódca I plutonu – NN
- dowódca II plutonu – ogn. pchor. Józef Firlej
- szef baterii – st. ogn. Józef Biernat
- dowódca 3 baterii – ppor. Stanisław Grzegorz Lambach
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Waldemar Jakub Klein
- oficer ogniowy – ppor. rez. Ludwik Vacqueret
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Marian Józefkowicz
- dowódca II plutonu – ogn. pchor. rez. Józef Sołtan
- szef baterii – NN
II dywizjon
- dowódca – mjr Bolesław Babecki
- adiutant – por. rez. Jerzy Antoni Wichrzycki
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Paweł Łukanin
- oficer obserwacyjny – ppor. rez. Aleksander Klimkiewicz
- oficer łącznikowy – ppor. rez. Teodor Helwig
- oficer łączności – ppor. rez. Roman Galiński
- oficer płatnik – ppor. rez. Jan Seweryn
- oficer żywnościowy – ppor. rez. Kazimierz Kaczkowski
- lekarz – ppor. rez. Wacław Starzyk
- lekarz weterynarii – ppor. rez. wet. Zdzisław Stanisław Kamiński
- dowódca kolumny amunicyjnej – ppor. rez. Kazimierz Mielus
- dowódca 4 baterii – ppor. Romuald Jackowski
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Józef Kobyliński
- oficer ogniowy – ppor. rez. Marian Huczko
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Wincenty Leopold Krycki
- dowódca II plutonu – ogn. pchor. rez. Aleksander Markowski
- szef baterii – NN
- dowódca 5 baterii – por. Stefan Wojtarowicz
- oficer zwiadowczy – ogn. pchor. Czesław Jan Wojtyński
- oficer ogniowy – ppor. rez. Stanisław Drabarek
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Teofil Swoboda
- dowódca II plutonu – ppor. rez. Stefan Koper
- szef – plut. Makarewicz
- dowódca 6 baterii – por. Henryk Grzyb
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Henryk Tadeusz Szwarzenzer
- oficer ogniowy – ppor. rez. Kazimierz Bramorski
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Zygmunt Mieczysław Górski
- dowódca II plutonu – ogn. pchor. Konstanty Brzozowski
- szef – ogn. Zygmunt Chakowski
III dywizjon
- dowódca – mjr Franciszek Walawski
- adiutant – ppor. rez. Ludwik Kosmal
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Jan Zieliński
- oficer obserwacyjny – ppor. rez. Zbigniew Kuczyński
- oficer łącznikowy – ppor. rez. Stanisław Józef Palusiński
- oficer łączności – por. rez. Władysław Kotniewicz
- oficer płatnik – ppor. rez. Feliks Kasiura
- dowódca kolumny amunicyjnej – ppor. Wacław Owoc
- dowódca 7 baterii – por. Karol Bekier
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Witold Malinowski
- oficer ogniowy – ppor. rez. Stanisław Cholewa
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Jan Widelec
- dowódca II plutonu – ppor. rez. Stefan Bernacki
- dowódca 8 baterii – kpt. Jan Klemens Bownik
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Henryk Czapla
- oficer ogniowy – por. Henryk Barłóg
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Mieczysław Kobryk
- dowódca II plutonu – ppor. Henryk Czochralski
- dowódca 9 baterii – ppor. Wiesław Husarski
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Stefan Kozłowski
- oficer ogniowy – ppor. Henryk Krzemiński
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Józef Gruszko
- dowódca II plutonu – ppor. Henryk Pawelec
Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
|
|
[edytuj] Symbole pułkowe
Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dodatku Tajnym nr 6 do Dziennika Rozkazów MSWojsk. z 5 maja 1938, nr 6 poz. 66. Pułkowi sztandar wręczył marszałek Edward Śmigły-Rydz 17 lipca 1938 w czasie wręczania oddziałom artylerii sztandarów ufundowanych przez społeczeństwo ziemi zamojskiej oraz niektóre sąsiednie regiony[5].
Odznaka
Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 1, poz. 1 z 15 stycznia 1929 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego pokrytego białą emalią o ramionach ze złoconymi krawędziami i kulkami. Na ramionach krzyża wpisano cyfrę i inicjały 9 PAP i rok powstania 1919. W centrum nałożona okrągła tarcza, pokryta ciemnozieloną emalią, z wizerunkiem srebrnego krzyża Orderu Virtuti Militari na tle mosiężnych, skrzyżowanych luf armatnich. Trzyczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana, na rewersie numerowana. Wymiary: 42x42 mm. Wykonanie: Stanisław Lipczyński - Warszawa[6].
Przypisy
- ↑ Rozkazem ministra spraw wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego z 31 grudnia 1931 wszystkie pułki artylerii polowej zostały przemianowane na pułki artylerii lekkiej (Dz. Rozk. M.S.Wojsk. Nr 36 poz. 473).
- ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych” 1922, 26 stycznia, nr 1, s. 2.
- ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych” 1922, 26 stycznia, nr 1, s. 9.
- ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych” 1922, 26 stycznia, nr 1, s. 9.
- ↑ Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. s. 282.
- ↑ Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945. s. 241.
[edytuj] Bibliografia
- Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: "Bellona", 1991. ISBN ISBN 83-11-07772-X.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Piotr Zarzycki: 9 pułk artylerii lekkiej, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1996 ISBN 83-87103-00-4
- Józef Nowak, Zarys historii wojennej 9-go Pułku Artylerii Polowej, Warszawa 1929
- Zdzisław Sawicki: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siy Zbrojne Na Zachodzie. Pantera Books. ISBN 83-204-3299-5.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
