AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
AGM-158 JASSM
AGM-158 JASSM.jpg
Państwo Stany Zjednoczone
Producent Lockheed Martin
Rodzaj powietrze-ziemia
Długość 4,27 m
Masa 1020 kg
Rozpiętość 2,4 m
Napęd silnik odrzutowy Teledyne CAE J402-CA-100 o ciągu 3.0 kN
Prędkość poddźwiękowa
Zasięg 370 km
Naprowadzanie bezwładnościowe/GPS/termowizyjne
Głowica WDU-42/B z materiałem wybuchowym AFX-757
Masa głowicy 454 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM)amerykański taktyczny lotniczy pocisk manewrujący o obniżonej wykrywalności, służący do zwalczania celów punktowych spoza zasięgu obrony przeciwlotniczej przeciwnika.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Program JASSM rozpoczął się w roku 1995 po anulowaniu zbyt kosztownego programu budowy AGM-137 TSSAM (Tri Service Standoff Missile). Kontrakt na opracowanie wstępnych projektów przyznano przedsiębiorstwom Lockheed Martin (AGM-158) i McDonnell Douglas (AGM-159). W czerwcu 1996 roku obaj producenci otrzymali kontrakt na budowę makiety pocisku i prace projektowe. W 1998 roku wybrano projekt oferowany przez Lockheeda. Pierwsze próby pocisku w locie odbyły się w 1999 roku, w listopadzie tego samego roku pocisk wykonał samodzielny lot z użyciem własnego napędu ale w trybie niesterowanym. 19 stycznia 2001 roku pocisk wykonał pierwszy lot o pełnym bojowym profilu, symulującym atak. AGM-158 został zrzucony z samolotu F-16 i spadł na cel znajdujący się na poligonie White Sands Missile Range. Kolejnych odpaleń dokonano 26 kwietnia i 31 maja 2001 roku. Podczas próby z 3 maja pocisk uderzył w specjalnie do tego celu zbudowany bunkier, próba miała na celu sprawdzenie penetracyjnych możliwości głowicy bojowej. 24 sierpnia tego samego roku po raz pierwszy dokonano odpalenia pocisku z samolotu Boeing F/A-18E/F Super Hornet należącego do United States Navy. Maszyna wystartowała z pokładu lotniskowca. 20 listopada 2001 roku sprawdzono profil lotu wykorzystujący maksymalne możliwości pocisku. 15 grudnia 2001 roku przeprowadzono szóstą próbę a cztery dni później, 19 grudnia, Departament Obrony Stanów Zjednoczonych podpisał z Lockheedem umowę o rozpoczęciu produkcji małoseryjnej. Faza prób operacyjnych pocisku rozpoczęła się w 2002 roku. Przeprowadzono je 4 kwietnia, 18 lipca i 13 września. Podczas prób pojawiły się usterki pocisku związane z nieprawidłową pracą sterów, wnikaniem wody do wnętrza, nieprawidłowym pokryciem pocisku zwiększającym jego sygnaturę radarową i brakiem odpowiednich wyświetlaczy w F-16 uniemożliwiających współpracę pomiędzy pociskiem a jego nosicielem. Po rozwiązaniu problemów AGM-158 został dopuszczony do użycia w październiku 2003 roku. W 2002 roku rozpoczęto również pracę nad pociskiem o zwiększonym do 1000 km zasięgu, oznaczonym jako AGM-158B JASSM ER (Extended Range).

Pocisk ma być przenoszony przez szeroką gamę samolotów US Air Force i US Navy: F-15E, F-16, F/A-18, F-35, B-1B, B-2 oraz B-52. W pocisk ma zamiar uzbroić własne samoloty Australia i Holandia, zainteresowanie wyraziły również siły powietrzne Finlandii i Południowej Korei. Starania o pozyskanie AGM-158 Finlandia rozpoczęła w 2006 roku jednak wówczas rząd USA nie wyraził zgody na sprzedaż pocisków nie chcąc zadrażniać stosunków z Rosją. Konsekwencja w dążeniu Finów doprowadziła jednak do wydania zgody na sprzedaż pocisków w październiku 2011 roku. 2 marca 2012 roku zakup został zaaprobowany przez rząd Finlandii, tym samym, za sumę około 180 milionów Euro, Finlandia pozyska do końca 2016 roku około 70 pocisków, które trafią na uzbrojenie fińskich Hornetów[1].

Australia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy zagranicznym użytkownikiem pocisków AGM-158 została Australia. Zamiar pozyskania tego typu rakiet wyrażono już w połowie ubiegłej dekady. Do rywalizacji o australijski kontrakt AIR 5418 Follow-on Standoff Weapon (FOSOW) stanęły pociski Taurus KEPD 350, AGM-84H/K SLAM-ER oraz AGM-158. W marcu 2005 roku zwycięzcą rywalizacji ogłoszona produkt Lockheed Martina. Rok później, we wrześniu 2006 roku podpisano kontrakt z producentem na dostawę 260 pocisków AGM-158A, ich integrację z maszynami F/A-18A/B oraz wsparcie techniczne. Proces integracji pocisków z australijskimi Hornetami nie należał do łatwych. Maszyny nie reprezentowały najnowszych standardów wyposażenia. Dopiero w lutym 2011 roku samoloty uzyskały certyfikat integracji z JASSM a pod koniec tego samego roku ogłoszono osiągnięcie wstępnej zdolności operacyjnej. 28 maja 2014 roku, australijski resort obrony upublicznił informację o osiągnięciu finalnej zdolności operacyjnej[2].

Polska[edytuj | edytuj kod]

Starania o zakup tych pocisków prowadziła również Polska[3]. Pierwsze doniesienia o tym iż Polska zainteresowana jest pozyskaniem pocisków Ministerstwo Obrony Narodowej ujawniło pod koniec 2012 roku. Zgodę na sprzedaż musiał wyrazić Kongres Stanów Zjednoczonych oraz Departament Obrony. 17 września 2014 roku Kongres został oficjalnie poinformowany przez Defence Security Cooperation Agency o planowanej sprzedaży a 2 października tego samego roku Departament Obrony poinformował o pełnej akceptacji dla przeprowadzenia transakcji. W ramach kontraktu Polska nabędzie 40 pocisków AGM-158B JASSM, dwa bojowe AGM-158A, dwa szkolne pocisk AGM-158A oraz kolejne dwa pociski, które posłużą do przeprowadzenia prób certyfikacyjnych. Obok samych pocisków, producent, koncern Lockheed Martin dostarczy również zasobniki transportowe, części zamienne, niezbędne podczas eksploatacji pocisków wyposażenie oraz dokumentację techniczną i niezbędne oprogramowanie, które posłuży do integracji pocisków z polskimi F-16[2].

Przypisy

  1. AGM-158 JASSM dla Finlandii, "Lotnictwo", nr 4 (2012), s. 5, ISSN 1732-5323
  2. 2,0 2,1 Tomasz Hypki, JASSM-MON wspiera gospodarkę, niestety nie polską, „Raport”, nr 10 (2014), s. 4-12, ISSN 1429-270x
  3. Rafał Lesiecki: MON przyspieszy zakupy wyrzutni rakiet i śmigłowców uderzeniowych. Polska Agencja Prasowa. [dostęp 2014-05-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Abraszek. AGM-158 na prostej. „Nowa Technika Wojskowa”. 10, s. 44-45, 2005. ISSN 1230-1655. 
  • Michał Fiszer, Jerzy Gruszczyński, AGM-158A JASSM - amerykański "mini-cruise", "Lotnictwo", nr 1 (2003), s. 60, ISSN 1732-5323.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]