AVE
AVE, Alta Velocidad Española (hiszp. "Hiszpańska wysoka prędkość") – hiszpańska kolej dużych prędkości osiągająca prędkość do 320 km/h (na trasie z Madrytu do Barcelony).
W odróżnieniu od pozostałych szerokotorowych pociągów hiszpańskich, pociągi AVE są normalnotorowe i zasilane są napięciem 25 kV. W przyszłości ma to umożliwić połączenie sieci AVE z TGV. Pociągi są obecnie obsługiwane przez RENFE, hiszpańskie państwowe przedsiębiorstwo kolejowe.
Pociągi AVE rozpoczęły kursowanie pomiędzy Madrytem a Sewillą 21 kwietnia 1992. Trasę o długości 471 km, krótszą o 103 km od starego połączenia, pokonują z prędkością dochodzącą do 300 km/h w 2,5 godziny.
Spis treści |
Linie AVE [edytuj]
Obecnie system AVE tworzą linie:
- od kwietnia 1992: Madryt ←→ Ciudad Real ←→ Puertollano ←→ Kordowa ←→ Sewilla
- od 2003: Madryt ←→ Guadalajara ←→ Calatayud ←→ Saragossa ←→ Lleida (pierwszy odcinek linii Madryt – Barcelona)
- od 2005: Saragossa ←→ Tardienta ←→ Huesca (odgałęzienie linii Madryt – Barcelona)
- od listopada 2005: Madryt ←→ Toledo (liczące 21 km odgałęzienie linii Madryt – Kordowa – Sewilla)
- od 22 czerwca 2006: Lleida ←→ Tarragona (kolejny odcinek linii Madryt – Barcelona)
- od 2006: Kordowa ←→ Antequera (99 km, pierwszy odcinek linii Kordowa – Malaga)
- od 22 grudnia 2007: Madryt Chamartín ←→ Segovia ←→ Valladolid (długość 180 km)
- od 23 grudnia 2007: Antequera ←→ dworzec Málaga – María Zambrano (55 km, drugi odcinek liczącego 154 km odgałęzienia linii Kordowa – Sewilla do Malagi, łącznie trasa Madryt – Malaga to 532 km)[1]
- od 20 lutego 2008: Tarragona ←→ dworzec Barcelona-Sants (ostatni odcinek liczącej 621 km linii Madryt – Barcelona).
- od marca 2009: Figueras ←→ Perpignan we Francji – długość 44,5 km; połączenie to nie jest używane do czasu ukończenie linii Figueras – Girona, co planowane jest w 2012 roku.
- od 18 grudnia 2010: Madryt - Walencja (391 km, czas przejazdu 1h 35 minut), z odgałęzieniem linii do Albacete (47 km)
Dla linii Madryt ←→ Barcelona oraz Madryt ←→ Sewilla/Malaga głównym dworcem jest madrycka stacja Puerta de Atocha, a dla linii Madryt ←→ Valladolid stacja Madryt Chamartín.
Pomiędzy czerwcem a wrześniem 2009 na trasie Madryt – Barcelona pociągi przewiozły 651 tysięcy pasażerów, podczas gdy samoloty 643 tysiące osób (7,5% mniej niż przed rokiem)[2].
Oferta sieci AVE [edytuj]
Po sieci AVE kursują trzy rodzaje pociągów:
- AVE AltaVelocidad Español (dalekobieżne) obsługiwane przez zespolone składy generacji TGV kursują na trasach:
- AVANT (średniodystansowe) obsługiwane przez składy zespolone generacji Pendolino są tańsze od AVE i kursują na krótszych odcinkach linii wysokiej prędkości:
- od grudnia 2004 na trasie Sewilla ←→ Kordowa,
- od lata 2005 na trasie Madryt ←→ Ciudad Real ←→ Puertollano,
- od listopada 2005 na trasie Madryt ←→ Toledo,
- od grudnia 2007 na trasie Madryt ←→ Segovia,
- od grudnia 2007 na trasie Malaga ←→ Antequera ←→ Kordowa ←→ Sewilla,
- od lutego 2008 na trasie Calatayud ←→ Saragossa,
- od lutego 2008 na trasie Saragossa ←→ Huesca
- od lutego 2008 na trasie Barcelona ←→ Lleida
- ALVIA obsługiwane przez składy o zmiennym rozstawie kół kursują o trasach, których część przebiega po linii wysokiej prędkości, a reszta po tradycyjnej sieci kolei hiszpańskich:
- Madryt ←→ Valladolid ←→ Burgos ←→ Bilbao,
- Madryt ←→ Valladolid ←→ Burgos ←→ Hendaia,
- Madryt ←→ Valladolid ←→ Burgos ←→ San Sebastian ←→ Irun,
- Santander ←→ Valladolid ←→ Madryt ←→ Alicante,
- Gijon ←→ Oviedo ←→ Leon ←→ Valladolid ←→ Madryt ←→ Alicante,
- Madryt ←→ Logrono,
- Barcelona ←→ Saragossa ←→ Pamplona ←→ San Sebastian ←→ Irun,
- Barcelona ←→ Saragossa ←→ Longrono ←→ Bilbao,
- Barcelona ←→ Saragossa ←→ Pamplona ←→ Vitoria ←→ Burgos ←→ Palencia ←→ Leon
Plany i rozbudowa [edytuj]
Według zapowiedzi hiszpańskiego premiera Jose Luisa Zapatero, Hiszpania do 2010 roku będzie posiadała najdłuższą sieć torów wysokiej prędkości w Europie. W 2010 r. Hiszpańskie ministerstwo rozwoju planuje wydać 10,2 miliarda € na rozwój kolei i rozbudowę kolei dużych prędkości. KDP w 2010 roku ma się zwiększyć o 513 km tras[3].
Linie w budowie (stan z listopada 2009) [edytuj]
- Madryt ←→ Cuenca ←→ Valencia (otwarcie planowane w 2010 r.)
- Madryt ←→ Alcazar de San Juan ←→ Jaen (otwarcie planowane w 2011 r.; odcinek Alcazar de San Juan ←→ Albacete został przed 2006 r. dostosowany do prędkości 220 km/h i stanie się naturalnym odgałęzieniem tej linii),
- Motilla del Palancar (rozgałęzienie linii Cuenca-Walencja) ←→ Albacete ←→ Alicante (otwarcie planowane w 2012 r.)
- Valencia ←→ Alicante (otwarcie planowane w 2012 r.)
- Sewilla ←→ Jerez de la Frontera ←→ Kadyks (otwarcie planowane w 2012 r.)
- Olmedo (rozgałęzienie linii Segovia – Valladolid) ←→ Medina di Campo ←→ Zamora – Orense ←→ Santiago de Compostela (otwarcie planowane w 2012 r.)
- granica z Portugalią ←→ Vigo ←→ Pontevedra ←→ Santiago de Compostela ←→ La Coruna ←→ Ferrol (otwarcie planowane w 2012 r.)
- Barcelona ←→ Gerona ←→ Figueras (oficjalnie otwarcie planowane w 2013 r., ale prace są wstrzymywane przez protesty wobec budowy tunelu w sąsiedztwie katedry Sagrada Familia w Barcelonie; odcinek z Figueras do Perpignan we Francji został ukończony w 2009 r., ale nie może być wykorzystywany do czasu uruchomienia odcinka do Gerony)
- Sewilla ←→ Marchena ←→ Osuna ←→ Antequera ←→ Granada (otwarcie planowane w 2013 r.)
- Venta de Banos (rozgałęzienie linii Valladolid-Palencia) ←→ Leon ←→ Oviedo ←→ Gijon (planowane otwarcie w 2013 r.)
- "trójząb baskijski "Y Vasca": Vitoria ←→ Bilbao ←→ San Sebastián ←→ Irun ←→ granica z Francją (otwarcie planowane w 2013 r.)
- Madryt ←→ Talavera ←→ Plasencia ←→ Caceres ←→ Merida ←→ Badajoz ←→ granica z Portugalią (otwarcie planowane na 2013 r.; w lutym 2009 r. rząd Portugalii ogłosił, że cała linia do Lizbony będzie gotowa do 2015 r.)
- Alicante ←→ Elche ←→ Murcja ←→ Cartagena (otwarcie planowane w 2014 r.)
- Valladolid ←→ Burgos ←→ Miranda de Ebro ←→ Vitoria (otwarcie planowane w 2015 r.)
- Antequera ←→ Ronda ←→ Algeciras (termin otwarcia nie określony, trwają prace przygotowawcze)
- Nerja ←→ Malaga ←→ Marbella ←→ Estepona ←→ Algeciras (termin otwarcia nie określony, trwają wstępne prace w Maladze)
- Tarragona ←→ Castellon ←→ Valencia (termin otwarcia nie określony, istniejąca linia o tradycyjnym hiszpańskim rozstawie szyn została w latach 1996-2006 przystosowana do prędkości 220 km/godz. i jej przebudowa nie jest uważana za pilną)
- Murcja ←→ Almeria (termin otwarcia nie określony)
Linie projektowane i proponowane [edytuj]
- Kordoba ←→ Jaén
- Jaén ←→ Granada
- granica z Portugalią ←→ Huelva ←→ Sewilla
- Granada ←→ Almeria
- podmorski tunel z Algeciras do Maroka
- Soria ←→ Calatayud
- Huesca ←→ granica z Francją
- Lérida ←→ Manresa ←→ Gerona (obwodnica Barcelony)
- Saragossa ←→ Teruel ←→ Sagunto
- Saragossa ←→ Castellón ←→ Pamplona ←→ Logroño
- Pamplona ←→ "trójząb baskijski"
- Bilbao ←→ Santander
- Palencia ←→ Santander
- Madryt ←→ Ávila ←→ Salamanca
- Medina del Campo ←→ Salamanca ←→ granica z Portugalią
- Leon ←→ Astorga ←→ Ponferrada ←→ Monforte de Lemos ←→ Lugo ←→ La Coruña
- Vigo ←→ Orense ←→ Monforte de Lemos
Przypisy
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||||||||||