Abdülhamid II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Abd-ul-Hamid II)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abdülhamid II
Sultan Abdul Hamid II of the Ottoman Empire.jpg
34. Sułtan Imperium Osmańskiego
Okres panowania od 31 sierpnia 1876
do 27 kwietnia 1909
Poprzednik Murad V
Następca Mehmed V
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Urodziny 21 września 1842
w Konstantynopolu
Śmierć 10 lutego 1918
w Konstantynopolu
Ojciec Abdülmecid I
Matka Trimujgan
Żona Bedrifelek
Biydar
Mezide Mestan
Peyvesti Osman
Rodzeństwo Murad V, Mehmed V,
Mehmed VI
Dzieci Mehmed Selim
Ahmed Nuri
Mehmed Abdül
Alaeddin
Mehmed Burhaneddin
Abdürrahim Hayri
Odznaczenia
Wielki Mistrz Orderu Półksiężyca (Imperium Osmańskie) Wielki Mistrz Orderu Chwały (Imperium Osmańskie) Wielki Mistrz Orderu Mejidiyye (Imperium Osmańskie) Wielki Mistrz Orderu Imperium Osmańskiego Order Złotego Runa (Hiszpania) Królewski Order Kamehamehy I (Królestwo Hawajów) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Order Czarnego Orła (Prusy) Królewski Order Rodu Hohenzollernów z Mieczami na Wojennej Wstędze Królewski Order Serafinów (Szwecja) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Abdülhamid II (ur. 21 września 1842 w Konstantynopolu, zm. 10 lutego 1918 tamże) – sułtan Imperium Osmańskiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wstąpił na tron w wyniku przewrotu pałacowego kierowanego przez Midhata Paszę 31 sierpnia 1876, po detronizacji swego brata Murada V, jako obłąkanego. Początkowo, pod wpływem polityków młodoosmańskich i w wyniku opłakanego położenia skarbu (bankructwo państwa w 1875), 23 grudnia 1876 nadał państwu konstytucję Kanun-ı Esasî[1]); wybrano także parlament.

Rychło jednak pod wpływem terroru stronnictwa konserwatywnego jednak konstytucję zniósł, parlament rozwiązał (14 stycznia 1878), a liberalnego wielkiego wezyra Midhata Paszę skazał na wygnanie. Dalsze jego rządy były nieudolne i despotyczne, jednak potrafił walczyć z pałacowymi intrygami, posuwającymi się aż do zamachów na jego życie (grudzień 1878). Zmuszony dramatyczną sytuacją budżetu państwa, musiał wyrazić zgodę na międzynarodową kontrolę finansów imperium osmańskiego.

W 1876 wybuchła wojna z Serbią, do której w 1877 dołączyła się Rosja. W rezultacie przegranej wojny przyjął ciężkie warunki pokoju w San Stefano, mimo złagodzenia ich na kongresie berlińskim (1878) było to poważne uszczuplenie obszaru państwa. Rzezie Ormian z 1894-1898 wywołały oburzenie na całym świecie i nadanie mu przydomka "krwawego" lub "czerwonego". W rezultacie powstania na Krecie i rzezi Greków na tej wyspie (1895-1896) wybuchła wojna z Grecją, w której odniósł zwycięstwo w 1897. W polityce zagranicznej szukał oparcia zarówno w panislamizmie, jak też w Niemczech, którym zapewnił przeważający wpływ w imperium osmańskim, zaś przy pomocy urzędników i oficerów niemieckich od 1880 przeprowadził szereg reform finansowych i wojskowych. W 1903 nadał Niemcom koncesję na budowę kolei bagdadzkiej. W 1908 zmuszony rewolucją młodoturków przywrócił państwu konstytucję, 27 kwietnia 1909, jako podejrzany o organizację kontrrewolucyjnego przewrotu, został zdetronizowany i internowany w Salonikach.

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Encyklopedia PWN - Historia świata. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 11. ISBN 978-83-01-15086-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G. Roy, Abdul-Hamid, le soutan rouge, Paris 1936
  • Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod red. M. Serwańskiego i J. Dobosza, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998, s. 13-14


Poprzednik
Murad V
Osmanli-nisani.svg Sułtan Imperium Osmańskiego
1876-1909
Osmanli-nisani.svg Następca
Mehmed V