Abd al-Aziz ibn Su’ud

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abd al-Aziz ibn Su’ud
Abd al-Aziz ibn Su’ud
Król Arabii Saudyjskiej
Okres panowania od 1932
do 9 listopada 1953
Następca Su’ud ibn Abd al-Aziz Al Su’ud
Dane biograficzne
Urodziny 24 listopada 1880
Śmierć 9 listopada 1953
Ojciec Abd ar-Rahman ibn Fajsal
Matka Sara bint Ahmad al-Kabir Sudajri
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Abd al-Aziz ibn Abd ar-Rahman ibn Fajsal Al Su’ud (zwany także Ibn Saud; ur. 24 listopada 1880 w Rijadzie, zm. 9 listopada 1953 w at-Ta’if) – twórca państwa saudyjskiego i od 1932 król Arabii Saudyjskiej.

Był potomkiem imama Muhammada ibn Su’uda (zm. 1765), założyciela dynastii saudyjskiej, a w 1744 państwa wahhabitów ze stolicą w ad-Dirijji. Dzieciństwo spędził na wygnaniu w Kuwejcie, dokąd jego rodzina musiała uciekać przed plemieniem Raszydów. W 1902 roku odzyskał Rijad i ogłosił się władcą.

Jako wódz plemienny i przywódca religijny wahhabitów rozpoczął podbój księstw Półwyspu Arabskiego: Al-Hasa (1913), Nadżd (1921; ogłosił się tam sułtanem), następnie al-Hidżaz (ok. 1926; w stolicy Hidżazu, Mekce, ogłosił się królem tego państwa), Asir (ok. 1930) i inne. W roku 1932 panował już nad terenami leżącymi pomiędzy Morzem Czerwonym a Zatoką Perską i był w stanie ogłosić istnienie nowego państwa, Arabii Saudyjskiej, a siebie mianować jego królem.

W 1934 roku prowadził wojnę z Jemenem, którą wygrał. 20 maja 1934 roku razem z Imamem Jahją w at-Ta’if podpisał traktat.

Ibn Saud utworzył państwo, którego niepodległość uznały wszystkie mocarstwa. Związał je militarnie (bazy wojskowe) i gospodarczo (koncesje na wydobycie ropy naftowej) z USA.

W roku 1938 odkryto w Arabii Saudyjskiej złoża ropy naftowej i od tego momentu do skarbca rodziny Saud zaczęły płynąć bogactwa, które po pewnym czasie Ibn Saud zaczął kierować także w stronę ludności swojego państwa. Podjął także skuteczną walkę z przestępczością, zwłaszcza z napadami na pielgrzymów zdążających do Mekki i Medyny.

Podczas II wojny światowej Arabia Saudyjska pozostawała neutralna, choć sam król uważany był za sprzyjającego aliantom. Wskazywało na to zerwanie przez niego stosunków dyplomatycznych z Niemcami i Włochami. W 1945 tuż po konferencji Wielkiej Trójki w Jałcie spotkał się z prezydentem USA Franklinem Delano Rooseveltem w celu omówienia wspólnych interesów po II wojnie światowej. W zamian za pomoc USA w zapewnieniu bezpieczeństwa panującej dynastii zobowiązał się do współpracy z amerykańskimi firmami naftowymi inwestującymi na terenie Półwyspu Arabskiego w wydobycie ropy naftowej.

Liczbę jego potomstwa szacuje się na pomiędzy 50 a ponad 200. Wszyscy jego synowie noszą po nim przydomek "ibn (bin) Abd al-Aziz Al Su’ud". Ponieważ od śmierci najstarszego syna Ibn Sauda, księcia Turkiego ibn Abd al-Aziza w 1919 r. prawo sukcesji nie przechodzi z ojca na syna, lecz na kolejnych synów Ibn Sauda, wszyscy kolejni królowie Arabii Saudyjskiej byli braćmi przyrodnimi: Su’ud IV (1902-1969), Fajsal II (1904-1975), Chalid (1913-1982), Fahd (1923-2005) oraz Abd Allah (ur. 1924). Prawo Arabii Saudyjskiej od roku 1992 gwarantuje, że królem może być jedynie potomek Ibn Sauda. Jego synami byli również książę Sultan (zm. 2011), Najif (zm. 18.06.2012) a także wciąż żyjący książęta Abd ar-Rahman i Salman.

Zmarł w roku 1953 w at-Ta’if, gdzie zwyczajowo latem przenosi się dwór saudyjski. Jego ciało zostało złożone w Mekce.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia. tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, ISBN 83-7060-508-7