Abdullah Gül

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Abdullah Gül
Abdullah Gül Senate of Poland.JPG
Data i miejsce urodzenia 29 października 1950
Kayseri
Turcja Prezydent Turcji
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 28 sierpnia 2007
do 10 sierpnia 2014
Poprzednik Ahmet Necdet Sezer
Turcja Minister Spraw Zagranicznych
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 14 marca 2003
do 28 sierpnia 2007
Poprzednik Yaşar Yakış
Następca Ali Babacan
Turcja Premier Turcji
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 18 listopada 2002
do 14 marca 2003
Poprzednik Bülent Ecevit
Następca Recep Tayyip Erdoğan
Odznaczenia
Kollana Orderu Króla Abdulaziza (Arabia Saudyjska) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Królewski Order Serafinów (Szwecja) Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej Order Pakistanu Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Abdullah Gül i Cristina Fernández de Kirchner. (2010)
Abdullah Gül z Bronisławem Komorowskim podczas wizyty w Polsce. (2011)
Abdullah Gül i prezydent Meksyku Enrique Peña Nieto. (2013)

Abdullah Gül (wym. [abduɫˈɫah ˈɟyl]; ur. 29 października 1950 w Kayseri) – turecki polityk, prezydent Turcji od 28 sierpnia 2007, wicepremier i minister spraw zagranicznych w latach 2003-2007 oraz premier Turcji w latach 2002-2003.

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Gül urodził się w Kayseri w narodowe święto tureckie. Wychowywał się w konserwatywnej rodzinie, jego ojciec był mechanikiem. Studiował ekonomię na Uniwersytecie Stambulskim, potem przez dwa lata studiował także w Londynie oraz w Exeter.

Po studiach rozpoczął karierę akademicką, m.in. współpracował przy zakładaniu Wydziału Inżynierii Przemysłowej na Uniwersytecie Sakarya w Adapazarı, na którym wykładał zarządzanie. W latach 1983-1991 pracował w Islamskim Banku Rozwoju.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Gül pierwsze doświadczenia polityczne zdobył już podczas studiów, kiedy to był członkiem Narodowego Stowarzyszenia Tureckich Studentów.

W 1991 został po raz pierwszy wybrany do parlamentu z ramienia Partii Dobrobytu (Refah Partisi). Od 1991 do 1995 Gül był członkiem Komisji Planowania i Budżetu parlamentu tureckiego. W 1995 uzyskał reelekcję. Do 2001 roku zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych. Od 1996 do 1997 był rzecznikiem prasowym rządu.

W 1999 został po raz trzeci wybrany do parlamentu, tym razem z ramienia Partii Cnoty (Fazilet Partisi). 14 maja 2000 niewielką ilością głosów przegrał walkę o przewodnictwo w partii. Odsunął się więc od partyjnego establishmentu i skierował w stronę formującego się, nowego ruchu, na bazie którego w sierpniu 2001 utworzono nową konserwatywną Partię Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP, Adalet ve Kalkinma Partisi). Został jej wiceprzewodniczącym.

Premier i szef dyplomacji[edytuj | edytuj kod]

W wyniku wyborów z 3 listopada 2002 Gül ponownie zasiadł w parlamencie, tym razem z ramienia Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP). 18 listopada 2002 został wybrany przez AKP na stanowisko przejściowego premiera ponieważ szef partii, Recep Tayyip Erdoğan nie mógł objąć urzędu z powodu ciążącego na nim zakazu sprawowania funkcji publicznych. Po zmianie przepisów prawa, dokonanych przez AKP, Erdogan dostał się do parlamentu w wyniku wyborów uzupełniających i 14 marca 2003 zastąpił Güla na stanowisku premiera. Gül został w zamian mianowany wicepremierem oraz ministrem spraw zagranicznych.

W czasie jego rządów jako szefa dyplomacji, w Turcji doszło do ataków terrorystycznych, m.in. w Stambule i Kuşadasi. Gül zapowiedział wzmocnienie środków bezpieczeństwa. Prowadził również rozmowy z Unią Europejską na temat otwarcia negocjacji akcesyjnych. Próbował również umocnić stosunki z Syrią i relacje z państwami Kaukazu. W lutym 2007 złożył wizytę w USA, gdzie spotkał się z prezydentem Georgiem W. Bushem oraz Condoleezzą Rice.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

24 kwietnia premier Erdogan ogłosił Abdullaha Güla kandydatem Partii Sprawiedliwości i Rozwoju w wyborach prezydenckich w 2007[1]. Wyboru prezydenta wedle konstytucji miało dokonać Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji (parlament), większością 2/3 głosów (367 na 550) w dwóch pierwszych turach głosowania lub zwykłą większością w trzeciej turze.

Dwie pierwsze tury głosowania 27 kwietnia i 6 maja 2007 zostały zbojkotowane przez opozycję, z powodu czego zabrakło wymaganego kworum[2]. Opozycja zapowiedziała bojkot także trzeciego głosowania. W takiej sytuacji, 6 maja 2007 Abdullah Gül wycofał swoją kandydaturę, a trzy dni później Sąd Najwyższy zarządził odroczenie wyborów z powodu braku kandydatów.

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju doprowadziła do rozpisania na dzień 22 lipca 2007 wcześniejszych wyborów parlamentarnych, w których zdobyła 341 mandatów w 550-osobowym parlamencie[3]. 13 sierpnia 2007 Abdullah Gül został ponownie nominowany kandydatem AKP do stanowiska prezydenta[4]. W dwóch pierwszych turach głosowania 20 i 24 sierpnia Gül nie uzyskał wymaganych 2/3 głosów poparcia. W trzeciej turze 28 sierpnia 2007, w której wymagana była zwykła większość głosów, zdobył 339 na 448 głosów i został wybrany nowym prezydentem Turcji. Tego samego dnia został zaprzysiężony na stanowisku[5].

We wrześniu 2008 Gül jako pierwszy w historii turecki szef państwa udał się z oficjalną wizytą do Armenii, wzbudzając tym wiele kontrowersji w kraju[6].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Bülent Ecevit
Premier Turcji
18 listopada 2002 – 14 marca 2003
Następca
Recep Tayyip Erdoğan
Poprzednik
Ahmet Necdet Sezer
Prezydent Turcji
28 sierpnia 2007 – nadal
Następca