Abdullah Gül

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abdullah Gül
Abdullah Gül Senate of Poland.JPG
Data i miejsce urodzenia 29 października 1950
Kayseri
Turcja Prezydent Turcji
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 28 sierpnia 2007
do 28 sierpnia 2014
Poprzednik Ahmet Necdet Sezer
Następca Recep Tayyip Erdoğan
Turcja Minister Spraw Zagranicznych
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 14 marca 2003
do 28 sierpnia 2007
Poprzednik Yaşar Yakış
Następca Ali Babacan
Turcja Premier Turcji
Przynależność polityczna Partia Sprawiedliwości i Rozwoju
Okres urzędowania od 18 listopada 2002
do 14 marca 2003
Poprzednik Bülent Ecevit
Następca Recep Tayyip Erdoğan
Abdullah Gül's signature.png
Odznaczenia
Kollana Orderu Króla Abdulaziza (Arabia Saudyjska) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Królewski Order Serafinów (Szwecja) Wielka Kollana Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki z Kollaną Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej Order Pakistanu Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia)
Abdullah Gül i Cristina Fernández de Kirchner. (2010)
Abdullah Gül z Bronisławem Komorowskim podczas wizyty w Polsce. (2011)
Abdullah Gül i prezydent Meksyku Enrique Peña Nieto. (2013)

Abdullah Gül (wym. [abduɫˈɫah ˈɟyl]; ur. 29 października 1950 w Kayseri) – turecki polityk, prezydent Turcji od 28 sierpnia 2007 do 28 sierpnia 2014, wicepremier i minister spraw zagranicznych w latach 2003-2007 oraz premier Turcji w latach 2002-2003.

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Gül urodził się w Kayseri w narodowe święto tureckie. Wychowywał się w konserwatywnej rodzinie, jego ojciec był mechanikiem. Studiował ekonomię na Uniwersytecie Stambulskim, potem przez dwa lata studiował także w Londynie oraz w Exeter.

Po studiach rozpoczął karierę akademicką, m.in. współpracował przy zakładaniu Wydziału Inżynierii Przemysłowej na Uniwersytecie Sakarya w Adapazarı, na którym wykładał zarządzanie. W latach 1983-1991 pracował w Islamskim Banku Rozwoju.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Gül pierwsze doświadczenia polityczne zdobył już podczas studiów, kiedy to był członkiem Narodowego Stowarzyszenia Tureckich Studentów.

W 1991 został po raz pierwszy wybrany do parlamentu z ramienia Partii Dobrobytu (Refah Partisi). Od 1991 do 1995 Gül był członkiem Komisji Planowania i Budżetu parlamentu tureckiego. W 1995 uzyskał reelekcję. Do 2001 roku zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych. Od 1996 do 1997 był rzecznikiem prasowym rządu.

W 1999 został po raz trzeci wybrany do parlamentu, tym razem z ramienia Partii Cnoty (Fazilet Partisi). 14 maja 2000 niewielką ilością głosów przegrał walkę o przewodnictwo w partii. Odsunął się więc od partyjnego establishmentu i skierował w stronę formującego się, nowego ruchu, na bazie którego w sierpniu 2001 utworzono nową konserwatywną Partię Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP, Adalet ve Kalkinma Partisi). Został jej wiceprzewodniczącym.

Premier i szef dyplomacji[edytuj | edytuj kod]

W wyniku wyborów z 3 listopada 2002 Gül ponownie zasiadł w parlamencie, tym razem z ramienia Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP). 18 listopada 2002 został wybrany przez AKP na stanowisko przejściowego premiera ponieważ szef partii, Recep Tayyip Erdoğan nie mógł objąć urzędu z powodu ciążącego na nim zakazu sprawowania funkcji publicznych. Po zmianie przepisów prawa, dokonanych przez AKP, Erdogan dostał się do parlamentu w wyniku wyborów uzupełniających i 14 marca 2003 zastąpił Güla na stanowisku premiera. Gül został w zamian mianowany wicepremierem oraz ministrem spraw zagranicznych.

W czasie jego rządów jako szefa dyplomacji, w Turcji doszło do ataków terrorystycznych, m.in. w Stambule i Kuşadasi. Gül zapowiedział wzmocnienie środków bezpieczeństwa. Prowadził również rozmowy z Unią Europejską na temat otwarcia negocjacji akcesyjnych. Próbował również umocnić stosunki z Syrią i relacje z państwami Kaukazu. W lutym 2007 złożył wizytę w USA, gdzie spotkał się z prezydentem Georgem W. Bushem oraz Condoleezzą Rice.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

24 kwietnia premier Erdogan ogłosił Abdullaha Güla kandydatem Partii Sprawiedliwości i Rozwoju w wyborach prezydenckich w 2007[1]. Wyboru prezydenta wedle konstytucji miało dokonać Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji (parlament), większością 2/3 głosów (367 na 550) w dwóch pierwszych turach głosowania lub zwykłą większością w trzeciej turze.

Dwie pierwsze tury głosowania 27 kwietnia i 6 maja 2007 zostały zbojkotowane przez opozycję, z powodu czego zabrakło wymaganego kworum[2]. Opozycja zapowiedziała bojkot także trzeciego głosowania. W takiej sytuacji, 6 maja 2007 Abdullah Gül wycofał swoją kandydaturę, a trzy dni później Sąd Najwyższy zarządził odroczenie wyborów z powodu braku kandydatów.

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju doprowadziła do rozpisania na dzień 22 lipca 2007 wcześniejszych wyborów parlamentarnych, w których zdobyła 341 mandatów w 550-osobowym parlamencie[3]. 13 sierpnia 2007 Abdullah Gül został ponownie nominowany kandydatem AKP do stanowiska prezydenta[4]. W dwóch pierwszych turach głosowania 20 i 24 sierpnia Gül nie uzyskał wymaganych 2/3 głosów poparcia. W trzeciej turze 28 sierpnia 2007, w której wymagana była zwykła większość głosów, zdobył 339 na 448 głosów i został wybrany nowym prezydentem Turcji. Tego samego dnia został zaprzysiężony na stanowisku[5].

We wrześniu 2008 Gül jako pierwszy w historii turecki szef państwa udał się z oficjalną wizytą do Armenii, wzbudzając tym wiele kontrowersji w kraju[6].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Bülent Ecevit
Premier Turcji
18 listopada 2002 – 14 marca 2003
Następca
Recep Tayyip Erdoğan
Poprzednik
Ahmet Necdet Sezer
Prezydent Turcji
28 sierpnia 2007 – 28 sierpnia 2014
Następca
Recep Tayyip Erdoğan