Abemama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Abemama
Zdjęcie satelitarne atolu
Zdjęcie satelitarne atolu
Państwo  Kiribati
Akwen Ocean Spokojny
Archipelag Wyspy Gilberta
Powierzchnia 16 km²
Populacja (2005)
 • liczba ludności

3404
Położenie na mapie Kiribati
Mapa lokalizacyjna Kiribati
Abemama
Abemama
Ziemia 0°23′20″N 173°46′59″E/0,388889 173,783056Na mapach: 0°23′20″N 173°46′59″E/0,388889 173,783056
Mapa wyspy
Mapa wyspy

Abemama (także Abamama, Apamama, Dundas, Hopper Island, Roger Simpson Island lub Simpson Island[a][1]) – atol w zachodniej części wyspiarskiego państwa Kiribati, w archipelagu wysp Gilberta, położony 170 kilometrów na południowy wschód od atolu Tarawa, tuż powyżej równika[2].

Podstawą gospodarki jest produkcja kopry, uprawa drzewa chlebowego i bananów. Nieznaczne dochody przynosi też turystyka[2].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wyspa, a w zasadzie ciąg połączonych wysp, zajmuje obszar 16 kilometrów kwadratowych i jest zamieszkana przez 3.608 osób. Wysepki otaczają z trzech stron głęboką lagunę. Wyspy atolu otaczające lagunę od północy i wschodu są ze sobą połączone estakadą co umożliwia między nimi transport samochodowy. Pozostałe wyspy - Abatiku i Bike znajdują się w południowo-zachodniej części atolu.

Wioska Kariatebike jest administracyjnym centrum atolu. Mieści się tu budynek władz lokalnych, szkoły: podstawowa i średnia, kilka sklepów, targowisko, komenda policji i szpital. Jedyne lotnisko atolu znajduje się na północnym krańcu Abemama w pobliżu wioski Tabiang[3].

Na atolu panuje klimat oceaniczny, tropikalno-równikowy, ze stałymi temperaturami od 25 do 27 stopni Celsjusza. Pora deszczowa trwa od grudnia do maja[2].

Wioski na wyspach atolu[edytuj | edytuj kod]

Abemama: Liczba ludności (2010) i powierzchnia
Wioska Ludność[4] Powierzchnia[4] Gęst. zal. (osób/ha)
Abatiku 150 279,2 ha 0,5
Tabiang 487 2425,2 ha 0,9
Tekatirirake 182
Tanimainiku 250
Kauma 74
Baretoa 387
Tabontebike 380
Kariatebike 505
Bangotantekabaia 79
Tebanga 62
Manoku 170
Kabangaki 474
Bike 13 32,3 ha 0,4
Ogółem 3213 2736,7 ha 1,2

Historia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1892 dowódca okrętu HMS "Royalist", kapitan Davis, ogłosił wyspę protektoratem brytyjskim. Nieco wcześniej, bo w roku 1889 mieszkał tu przez kilka miesięcy z żoną i pasierbem pisarz brytyjski Robert Louis Stevenson. W pobliżu wioski Tabontebike znajduje się grób wodza Tema Binoki, którego Stevenson uwiecznił wraz z wyspą w jednej ze swych powieści[5].

Japończycy zajęli Wyspy Gilberta 10 grudnia 1941 roku. 21 listopada 1943 amerykański okręt podwodny USS "Nautilus" wysadził na wyspie 78 żołnierzy USMC (i porucznika armii australijskiej jako tłumacza) z zadaniem jej zdobycia. Marines, wspierani ogniem "Nautilusa", z łatwością pokonali nieliczny japoński garnizon. 25 listopada rano krajowcy donieśli, że Japończycy popełnili zbiorowe samobójstwo. Amerykanie rozbudowali tutejsze lotnisko, które w początkach 1944 roku wykorzystywane było do operacji bombowych przeciwko Wyspom Marshalla i odseparowanym, ale nieodebranym Japończykom wyspom w Archipelagu Gilberta[6].

Uwagi

  1. Według Google Earth Bike, podczas gdy jest to jedna z najmniejszych wysp atolu.

Przypisy

  1. Geody.com, Abemama. [dostęp 2013-04-25].
  2. 2,0 2,1 2,2 Abemama Atoll. W: Encyclopedia Britannica. Dale H. Hoiberg (red.). T. I: A-ak–Bayes. Chicago, IL: Encyclopedia Britannica Inc., 2010, s. 27. ISBN 978-1-59339-837-8.
  3. Abemama Island Report 2012. W: Government of Kiribati [on-line].
  4. 4,0 4,1 Kiribati Census Report 2010 Volume 1. W: National Statistics Office, Ministry of Finance and Economic Development, Government of Kiribati [on-line].
  5. In the South Seas (1896) i (1900) Chatto & Windus; reprint: The Hogarth Press (1987).
  6. Gordon L. Rottman: US Special Warfare Units in the Pacific Theatre 1941-1945, Osprey Publishing 2005, s. 30.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]