Abimael Guzmán

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Abimael Guzmán Reynoso, ps. Towarzysz Gonzalo (ur. 3 grudnia 1934 w Arequipie) – przywódca peruwiańskiej radykalnie lewicowej partyzantki Świetlisty Szlak, zaliczanej do organizacji terrorystycznych.

Przed zaangażowaniem się w działalność partyzancką Guzmán był wykładowcą uniwersytetu w Ayacucho[1], profesorem filozofii[2]. W lutym 1970 stanął na czele odłamu Komunistycznej Partii Peru, która przyjęła nazwę Świetlisty Szlak (hiszp. Sendero Luminoso) i radykalny program polityczny, oparty na sformułowanej przez Guzmána interpretacji marksizmu, leninizmu i maoizmu[1].

Guzmán, niekwestionowany lider i główny teoretyk Świetlistego Szlaku, twierdził, że Peru, jako kraj z dużą ilością ludności chłopskiej utrzymującej się z rolnictwa ("półfeudalny i półkolonialny", może stać się areną nowej rewolucji kulturalnej według wzorców maoistowskich. Odrzucał uczestnictwo w legalnych formach aktywności politycznej i potępił wszystkie działające w państwie partie. Twierdził, że w kraju dojrzała sytuacja rewolucyjna, zaś całkowity przewrót polityczny i budowę nowego systemu władzy rozpoczną chłopi pod kierunkiem rewolucyjnej organizacji[1]. Samego siebie zaliczał do głównych ideologów marksistowskich (po Marksie, Leninie i Mao)[1].

Za sprawą Guzmána Świetlisty Szlak nie podjął natychmiast po ukonstytuowaniu się walki zbrojnej na ogólnokrajową skalę. Lider organizacji przez dziesięć lat rozbudowywał jej struktury (pierwszy zamach terrorystyczny Świetlistego Szlaku nastąpił w 1980), przygotowując się do wystąpienia, które miało całkowicie obalić dotychczasowy ustrój Peru. Guzmán dopuszczał przy tym krwawy charakter wojny domowej, mówiąc o milionie ofiar, jakie będzie kosztowało zwycięstwo rewolucji[1]. Ugrupowaniem kierował w sposób autorytarny[3]. W momencie powstania Świetlisty Szlak był niewielką grupą studentów, jednak pod kierownictwem Guzmana osiągnął liczebność nawet 10 tys. członków[2].

Guzmán ukrywał się w Limie, w domu, który mieścił także studio tańca. Nigdy nie występował publicznie, nie spotykał się osobiście nawet z niektórymi spośród najbliższych współpracowników[2]. Schwytany przez policję peruwiańską 12 września 1992[4], został następnie skazany na dożywotnie więzienie przez sąd wojskowy. Guzmán zwrócił się do prezydenta Peru Alberto Fujimoriego z ofertą skłonienia pozostających na wolności działaczy Świetlistego Szlaku do zaprzestania walki zbrojnej w zamian za polepszenie warunków odbywania przezeń kary więzienia. W 2002 peruwiański Trybunał Konstytucyjny uznał, iż jego proces powinien odbyć się ponownie przed sądem cywilnym[5]. Aresztowanie "towarzysza Gonzalo" de facto zakończyło działalność Świetlistego Szlaku[2]. W 2006 został uznany za winnego działalności terrorystycznej i skazany na dożywotnie więzienie[6].

W 2009 zdołał przemycić z więzienia tom swoich wspomnień, które zostały następnie opublikowane[2].

W 2010 ożenił się z Eleną Iparraguirre, swoją wieloletnią partnerką, w momencie aresztowania w 1992 drugą osobą w hierarchii dowodzenia Świetlistego Szlaku. Iparraguirre również odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności, w innym więzieniu[7].

W raporcie Komisji Prawdy i Pojednania Świetlisty Szlak uznano za organizację winną największej liczby ofiar w konflikcie wewnętrznym w Peru, zaś jej przywódcę za głównego twórcę terrorystycznej strategii działania ugrupowania[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 P. Łaciński: Peru między populizmem a liberalizmem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2006, s. 108-110. ISBN 83-89964-91-0
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 A new outrage from Shining Path leader
  3. P. Łaciński: Peru między populizmem a liberalizmem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2006, s. 113. ISBN 83-89964-91-0
  4. P. Łaciński: Peru między populizmem a liberalizmem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2006, s. 180. ISBN 83-89964-91-0
  5. 5,0 5,1 P. Łaciński: Peru między populizmem a liberalizmem. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2006, s. 254. ISBN 83-89964-91-0
  6. Shining Path militant leaders given life sentences in Peru
  7. Peru's Shining Path rebel leaders marry