Abraham Geiger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Abraham Geiger
Abraham Geiger
Abraham Geiger
Data i miejsce urodzenia 24 maja 1810
Frankfurt nad Menem
Data i miejsce śmierci 23 października 1874
Berlin
Zawód rabin

Abraham Geiger (1810-1874) – niemiecki rabin. Jeden z twórców judaizmu reformowanego.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Studiował w Heidelbergu i Bonn. Od 1832 roku pełnił funkcję rabina w synagodze w Wiesbaden, gdzie podejmował pierwsze działania reformatorskie. W latach 1840-63 rabin we Wrocławiu. Po rozłamie gminy wrocławskiej w latach 40. XIX na dwie grupy kultowe jej pierwszy rabin liberalny. Inicjator powstania istniejącego od 1854 Żydowskiego Seminarium Teologicznego. Od 1863 roku był rabinem gminy reformowanej we Frankfurcie nad Menem. W latach 1872-1877 kierował Wyższą Szkołą Nauk Judaizmu w Berlinie (niem. Hochschule für die Wissenschaft des Judentums). Obecnie Szkoła rabinacka w Berlinie nosi jego imię[1].

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Geiger łączył w sobie walczącego teologa-reformistę i historyka-filologa. Miał głęboką wiedzę na temat judaizmu a także innych dziedzin wiedzy. Chciał uczynić judaizm integralną częścią kultury europejskiej, poprzez osadzenie go w kontekście niemieckim. Radykalnie sprzeciwiał się nurtowi ortodoksów, jako nurtu skostniałego i pozbawionego walorów estetycznych, które mogłyby zadowolić ludzi obytych z kulturą. Według niego asymilacja mogła posłużyć spełnieniu misji Żydów szerzenia racjonalnej wiary w Jednego Boga i Jego prawa moralnego. Choć nie wyrażał tego publicznie, z listów do osób prywatnych widać, że chciał obalić wszystkie instytucje judaizmu i skonstruować na tych ruinach nową budowlę (por. list do J. Derenbourga z 8 listopada 1836 r.). Materiał na tę budowę miał pochodzić z historycznych i halachicznych tradycji z przeszłości.

W związku z tą wizją był przeciwny wszelkiej formie solidarności żydowskiej, jak w czasie sprawy Damaszku (1840 r.). W 1845 r. był przeciwny modlitwie po hebrajsku. Był przeciwny wszelkim wzmiankom w modlitwach o powrocie na Syjon. Skracał także i upraszczał modlitwy synagogalne, by pobudzić pobożność wiernych. W miarę postępu w latach, jego poglądy nabierały umiarkowania. W starości dopuścił nawet obchodzenie drugiego dnia świąt - będące zwyczajem typowym dla diaspory. Powodem złagodzenia stanowiska było po pierwsze, pragnienie uniknięcia rozdarcia w łonie judaizmu, po drugie antagonistyczna postawa wobec chrześcijaństwa. Z tego też powodu nie opowiedział się za propozycjami przeniesienia szabatu na niedzielę, choć dopuścił używanie instrumentów muzycznych w synagodze. Był za to przeciwnikiem obrzezania, uważając je za barbarzyńskie upuszczanie krwi[2].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Rozprawa doktorska: Was hat Mohammed aus den Judenthume aufgenomen - Co Mahomet zapożyczył z Judaizmu (1833)
  • Podstawowe dzieło: Urschrift und Uebersetzungen der Bibel (1857, 1928) - wiąże w niej historię tłumaczeń biblijnych z historią sekt żydowskich, szczególnie Faryzeuszy i Saduceuszy[2].
  • inne.

Przypisy

  1. Kolegium Abrahama Geigera przy Uniwersytecie w Poczdamie (pol.). W: Abraham Geiger Kolleg [on-line]. [dostęp 2013-05-04].
  2. 2,0 2,1 Geiger Abraham. W: Encyclopaedia Judaica. T. 7. s. 358-359.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Geiger Abraham. W: Encyclopaedia Judaica. T. 7. Jerozolima-Nowy Jork: Encyclopaedia Judaica Jerusalem – The MacMillan Company, 1971, s. 357-360.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kolegium Abrahama Geigera przy Uniwersytecie w Poczdamie (pol.). W: Abraham Geiger Kolleg [on-line]. [dostęp 2013-05-04].
  2. 2,0 2,1 Geiger Abraham. W: Encyclopaedia Judaica. T. 7. s. 358-359.