Abram Deborin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Abram Mojsejewicz Deborin (ros. Абра́м Моисе́евич Дебо́рин) (właściwie: Abram Mojsejewicz Joffe, ros. Абра́м Моисе́евич Ио́ффе) (ur. 16 czerwca 1881 w Upino, zm. 8 marca 1963 w Moskwie) - radziecki filozof marksistowski, pracownik akademicki Akademii Nauk ZSRR.

Pochodził z żydowskiej rodziny mieszczańskiej. Po ukończeniu szkoły rozpoczął pracę jako ślusarz i nawiązał kontakty z robotniczymi grupami rewolucyjnymi. W 1903 wyjechał do Szwajcarii i podjął studia filozoficzne w Bernie. Od 1903 był członkiem partii bolszewickiej, a w 1907 pod wpływem Jerzego Plechanowa przeszedł do partii mienszewików. W 1908 powrócił do Rosji.

W 1915 ukazała się jego pierwsza książka Wstęp do teorii materializmu dialektycznego. Po Rewolucji Październikowej Deborin opuścił szeregi mienszewików, poświęcił się pracy naukowej, dydaktycznej, wydawniczej. Pracował na Uniwersytecie im. Swierdłowa, w Instytucie Czerwonej Profesury, Instytucie Marksa i Engelsa. Był współzałożycielem i wieloletnim redaktorem pisma "Pod znamieniem marksizma", biorąc udział we wszystkich niemal dyskusjach odbywających się na jego łamach (szczególnie znany jest tu spór "mechanicystów" z "dialektykami", którym przewodził właśnie Deborin).

W 1928 Deborin został członkiem WKP(b), a w 1929 członkiem Akademii Nauk ZSRR. W 1931 Komitet Centralny WKP(b) ocenił krytycznie działalność czasopisma "Pod znamieniem marksizma", co dla Deborina oznaczało utratę czołowej pozycji w filozofii radzieckiej oraz oskarżenie o "mienszewizujący idealizm". Zrezygnował wówczas z większości funkcji i poświęcił się całkowicie pracy naukowej.

W 1961 Deborin został uhonorowany odznaczeniem państwowym.

Główne dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Wstęp do teorii materializmu dialektycznego (1915; wyd. pol. 1959);
  • Lenin kak myslitiel (1924);
  • Dialektika i jestiestwoznanije (1930);
  • Socjalno-politikije uczenije nowogo wriemieni (1958);
  • Fiłosofija i politika (1961; wyd. pol. 1969).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]