Abu Gosz

Abu Gosz אבו גוש
Dewiza: brak
Państwo	Izrael
Dystrykt	Dystrykt Jerozolimy
Burmistrz	Salim Jaber
Powierzchnia	1,9 km²
Wysokość	610-720 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość	6 000 3 180 os./km²
Położenie na mapie Izraela Abu Gosz אבו גוש
31°48′17″N 35°06′45″E

Abu Gosz (hebr. אבו גוש; arab. أبو غوش; tłum. pol. Ojciec grzmotu) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Jerozolimy, w Izraelu.

Leży w górach Judzkich w odległości około 10 km na zachód od Jerozolimy, w otoczeniu miasteczka Qiryat Je'arim, wiosek Qiryat Ye'arim, Ein Rafa i Ein Naquba, moszawów Bet Neqofa i Yad HaShemona, oraz kibuców Ma'ale HaHamisha i Qiryat Anavim.

Historia

Mimo iż pierwsze ślady życia osiadłego mają 6000 lat, osada w obecnej swej formie została założona w 1520 na ruinach biblijnego miasta Qiryat Je'arim. Miejsce to jest często wzmiankowane w Biblii jako graniczny punkt między terytoriami plemiennymi pokoleń Beniamina i Judy. Według starotestamentalnych ksiąg 1 Samuela 6:21-7:1 oraz 1 Kronik 13:5-8, w tutejszym domostwie Abinadaba, przez 20 lat przechowywano Arkę Przymierza. Historia przeniesienia Arki do Jerozolimy opisana jest w 2 Samuela 6:1-23; 1 Kronik 13:1-14; 15:1-16,43. W późniejszych wiekach osada przesunęła się ze szczytu wzgórza do doliny.

W I wieku Rzymianie założyli tu fort dla oddziałów X Legionu (Fretensis). Z tego okresu zachował się rezerwuar wodny, na którego północnym murze można odczytać inskrypcję "Vexillatio leg[ionis] X Fre[tensis]". Uważa się, że żołnierze tego legionu brali udział w ukrzyżowaniu Jezusa Chrystusa.

W okresie panowania Bizancjum, w V wieku wybudowano tutaj kościół, zniszczony w 614 podczas najazdu perskiego. Po okresie panowania arabskiego, w 1099 wioskę zdobyli Krzyżowcy. Pomyłkowo zidentyfikowali oni to miejsce jako biblijne miasto Emaus, miejsce gdzie zmartwychwstały Jezus ukazał się dwóm uczniom (por. Ewangelia wg św. Łukasza 24:13-35). Na wybór Qiryat Je'arim wpłynął łaciński przekład Biblii jakim posługiwali się Krzyżowcy. Podaje on odległość 60 stadiów (11,5 km) z Jerozolimy do Emaus, co doskonale odpowiadało położeniu tejże osady. Krzyżowcy wznieśli tutaj zamek Fontenoide, a w 1142 wybudowali kościół (na miejscu rzymskiego rezerwuaru wody) wzorowany na Kościele Najświętszej Maryi Panny "Niemieckiej" w Jerozolimie. Po upadku Królestwa Jerozolimskiego osada straciła na znaczeniu. Ruch handlowy między wybrzeżem a Jerozolimą odbywał się już drogą położoną bardziej na północ i pielgrzymi zaczęli wskazywać nowe miejsce położenia domniemanego Emaus, Qubeiba (również położone ok. 60 stadiów od Jerozolimy). Dlatego w 1187 Krzyżowcy porzucili Qiryat Je'arim.

Po podboju arabskim zmieniono nazwę wioski na Qariat al-Anab (pol. Miasto Winogron). W latach 1350-1400 władcy Mamelucy urządzili tutaj postój dla karawan dobudowując do budynku kościoła nowy meczet. Około 1800 osiedlił się tutaj Abu Ghosh, nazywany "szejkiem z Hejaz". Władze osmańskie przyznały mu prawo ochrony pielgrzymów podróżujących drogą z równiny nadmorskiej do Jerozolimy. W zamian za swoje usługi pobierał on opłaty, które stały się fundamentem zgromadzonej przez niego fortuny. W XVIII i XIX wieku rodzina Abu Ghosha wykupiła znaczne obszary ziemi w okolicach Jerozolimy. To właśnie od niego miasteczko przyjęło swoją nazwę, a obecni arabscy mieszkańcy Abu Ghosh uważają siebie za jego potomków.

W 1906 dawny kościół krzyżowców stał się siedzibą opactwa benedyktynów. W 1914 Żydowski Fundusz Narodowy zakupił od arabskich rolników obszar ziemi położony na północny wschód od Abu Gosz. Jednak wybuch I wojny światowej opóźnił przybycie żydowskich osadników, z których pierwsi pojawili się w 1920 i założyli osadę Qiryat Anavim. Arabscy mieszkańcy Abu Ghosh utrzymywali dobre stosunki z okolicznymi żydowskimi osiedlami i nie wzięli udziału w wojnie domowej w Mandacie Palestyny (1947-1948). Podczas Wojny o Niepodległość w 1948 Abu Gosz była jedyną arabską wioską, która zachowała neutralność w okresie walk o strategiczną drogę prowadzącą z wybrzeża do Jerozolimy. Pomimo to, żydowskie oddziały Hagany wypędziły mieszkańców arabskiej wioski. Po zakończeniu wojny, jako jedni z nielicznych, pomimo groźby kolejnych eksmisji wrócili oni do swoich domów.

W 1992 wieś otrzymała status samorządu lokalnego.

Zabytki

W zachodniej części miejscowości, na szczycie wzgórza Deir el-Azhar, znajduje się sanktuarium Notre-Dame de l'Arche d'Alliance (Naszej Pani Arki Przymierza), które zostało wybudowane w 1924 na miejscu zburzonego w 614 kościoła bizantyjskiego (zachowały się z niego jedynie mozaiki podłogowe). Na szczycie kościoła umieszczono figurę Matki Bożej.

Demografia

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 6,0 tys. mieszkańców.

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach)	Procent populacji w %
0-4	12,8%
5-9	12,5%
10-14	11,2%
15-19	9,2%
20-29	15,4%
30-44	20,0%
45-59	12,5%
ponad 60	6,3%

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Miasteczko jest znane z bardzo dobrej koegzystencji mieszkańców arabskiego i żydowskiego pochodzenia. Często stawiane jest za wzór współpracy między dwoma narodami i religiami. W armii izraelskiej istnieje nawet specjalny oddział rekrutujący się spośród muzułmańskich mieszkańców tej miejscowości (ok. 20-30 regularnych żołnierzy oraz 60 płatnych ochotników pracujących dla wojska w Abu Gosz).

Kultura

Abu Gosz jest gościem cyklicznego festiwalu muzycznego odbywającego się dwa razy w roku (w maju w czasie świąt Szavuot - święto pierwszych owoców - oraz w październiku w czasie świąt Sukkot - święto namiotów).

Komunikacja

Przez miejscowość przebiega droga nr 425, którą jadąc na południowy wschód dojeżdża się do węzła drogowego z autostradą nr 1 (Tel Awiw-Jerozolima), natomiast jadąc na południowy zachód dojeżdża się do miasteczka Qiryat Je'arim i drugiego wjazdu na autostradę nr 1. Natomiast lokalną drogą kierującą się na północ można dojechać do kibucu Ma'ale HaHamisha.

Bibliografia

• J. Perrot: Abu Gosh. Izrael: Israel Exploration Journal, 1967. 266-267. 
• J. Perrot: Chronique archéologique: Abu Gosh. Revue biblique, 1969. 421-423. 
• M. Lechevallier: Abu Gosh. Izrael: Israel Exploration Journal, 1970. 222-223. 
• M. Lechevallier: Abu Gosh. Izrael: Israel Exploration Journal, 1971. 226-227. 
• A. Chouraqui: Abu Gosh. De L'Emmaüs des croisés au monastère de la résurrection. Saint-Herblain, 1995. 
• J. Murphy-O'Connor: The Holy Land. An Oxford Archaeological Guide from Earliest Times to 1700. Oxford: Oxford University Press, 1998. 152-153. 

Linki zewnętrzne

• Zdjęcie satelitarne Abu Gosz Google Maps
• Mapa Abu Gosz Amudanan
• Abu Ghosh Voice Music Festival