Acheron (1878)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Acheron
Bliźniaczy torpedowiec „Avernus”
Bliźniaczy torpedowiec „Avernus”
Klasa torpedowiec
Historia
Wodowanie 1878
 Nowa Południowa Walia
Wejście do służby 1879
Wycofanie ze służby 1901
 Australia
Wejście do służby 1901
Wycofanie ze służby 1902
Los okrętu sprzedany, używany do lat 30. dwudziestego wieku
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 16 t
Długość 23,77 m
Szerokość 3,12 m
Prędkość 18 węzłów (maksymalna)
16 węzłów (normalna)
Napęd
silnik parowy, 1 śruba, 200 KM
Uzbrojenie
1 mina wytykowa
2 wyrzutnie torped 360 mm
Załoga 9

„Acheron” – australijski torpedowiec typu „Acheron” zbudowany w Sydney w 1878, często uważany za pierwszy okręt wodowany w Australii. Okręt powstał na zamówienie rządu kolonii Nowa Południowa Walia w celu obrony zatoki Port Jackson przed spodziewanym się wówczas atakiem rosyjskim (tzw. Russian threat). „Acheron” wraz z bliźniaczym „Avernusem” zostały wycofane ze służby i sprzedane 1902 ale w różnych rolach służyły jeszcze do lat 30. XX wieku.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze silne sentymenty antyrosyjskie połączone z obawami przed rosyjskim atakiem na kolonie brytyjskie w dzisiejszej Australii[a] datowane są na 1864 kiedy w prasie australijskiej pojawiły się artykuły wyrażające obawę, że kolonie są celami bliskiej inwazji rosyjskiej[1]. Obawy przed interwencją rosyjską, nazywaną Russian threat czy Russian scare, nasiliły się w latach 70. XIX wieku i doprowadziły do zbudowania w głównych miastach Australii różnego typu fortyfikacji obronnych[2][3], a także do zakupu oraz budowy okrętów wojennych mających na celu obronę miejscowych portów[4].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

„Acheron” został zaprojektowany w brytyjskich zakładach John I. Thornycroft & Company[5] ale w całości zbudowany w zakładach Atlas Engineering Company w Sydney[6]. Zazwyczaj określany jest jako pierwszy okręt zbudowany w Australii[b][4][6].

Okręt mierzył 78 stóp długości i 10 stóp i trzy cale szerokości (23,77 x 3,12 m), jego wyporność wynosiła 16 ton[5] (82 stopy i sześć cali szerokości, 10 stóp i sześć celi szerokości, cztery stopy zanurzenia, wyporność 22 tony według innego źródła[4]). Napęd stanowił silnik parowy ze skraplaczem o średnicy cylindrów 11 i 19 cali (28 i 48 cm) i skoku tłoka wynoszącym 14 cali (35 cm) o mocy 200 IHP napędzający pojedynczą śrubę. Silnik opalany był węglem (zapas bunkra wynosił cztery tony), prędkość maksymalna wynosiła do 18 węzłów. Wewnętrznie okręt podzielony był na 10 wodoszczelnych przedziałów[4].

W momencie jego ukończenia okręt posiadał dużą, przeszkoloną kabinę w rufowej części kadłuba mieszczącą do 12 osób w której mógł przewozić osoby, towary lub pocztę w jego drugorzędnej roli jako dispatch vessel (awizo)[6].

Początkowo „Acheron” uzbrojony był w pojedynczą minę wytykową, w późniejszym czasie został przezbrojony w dwie torpedy 18-calowe[4][7].

Załogę stanowiło dziewięć osób[5], łączny koszt budowy okrętu wynosił 8784 funtów[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręt został wodowany w 1878 i wszedł do służby w 1879. Zarówno „Acheron” jak i jego bliźniaczy „Avernus” były szeroko opisywane w ówczesnej prasie, były to najszybsze statki wodne pływające wówczas po wodach australijskich[4].

Żaden z okrętów nie został użyty bojowo, już około 1885 obydwa były poważnie zaniedbane. W 1885 „Acheron” dwukrotnie przebywał w suchym doku gdzie przeprowadzono poważne remonty tego okrętu[4]. Począwszy od 1886 okręty były aktywne głównie w czasie weekendów kiedy to służyły jako statki wycieczkowe, obsadzone były załogą złożoną z ochotników i rezerwistów. W 1901 obydwa okręty weszły w skład powstałej wówczas Commonwealth Naval Forces, już rok później, jako przestarzałe i wojskowo bezużyteczne okręty, zostały wycofane ze służby i sprzedane. „Acheron” został zakupiony za 245 funtów i początkowo służył jako holownik, w późniejszym czasie przemianowany na „Jenner” służył w stanowym departamencie ds. kwarantanny (NSW Quarantine Department). Ostatecznie został on wycofany ze służby w latach 30. XX wieku, dalsze jego losy nie są znane[4][8].

Uwagi

  1. Australia jako samodzielne, choć niekoniecznie całkowicie niepodległe, państwo powstała dopiero w 1901, w XIX wieku na terenach dzisiejszej Australii funkcjonowało sześć niezależnych kolonii brytyjskich.
  2. Przed wodowaniem „Acherona” w Australii zbudowano przynajmniej dwa statki pełniące funkcję okrętów ale w obydwu przypadkach nie było to pełnowartościowe okręty wojenne, były to wodowana 3 kwietnia 1855 kanonierka „Spitfire” oraz wodowany w 1864 katamaran „Elder”.

Przypisy

  1. Alexander Massov: The Russian Corvette „Bogatyr” In Melbourne and Sydney In 1863 (ang.). [dostęp 2012-06-26].
  2. Dean Boyce: Defending colonial Sydney (ang.). 2008. [dostęp 2012-06-26].
  3. Vladimir Kroupnik: Russian And Australia – Two Centuries (ang.). 2008. [dostęp 2012-06-26].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Ross Gillett: Australia’s First Warship - The Torpedo Boat Acheron
  5. 5,0 5,1 5,2 D. Lyon, R. Winfield: The Sail and Steam Navy List: All the Ships of the Royal Navy 1815–1889. Londym: Chatham Publishing, 2004, s. 316. ISBN 978-1-86176-032-6.
  6. 6,0 6,1 6,2 Royal Australian Navy Destroyers. s. 6.
  7. Royal Australian Navy Destroyers. s. 6-7.
  8. Royal Australian Navy Destroyers. s. 7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]