Adalbert Atto z Canossy

Adalbert Atto II or Azzo Adalberto di Canossa - syn Zygfryda I z Canossy, ur. ok. 928, zm. 13 lutego 988; był pierwszym comesem z Canossy, rodu, który miał odgrywać ważką rolę w politycznych uwarunkowaniach regionu italskiego oraz w sporze o inwestyturę w XI i XII stuleciu.

Pierwotnie wasal Lotara II Włoskiego oraz miles Adelarda, biskupa Reggio. W 951 w związku z incydentem związanym z uwolnieniem Królowej Adelajdy z wyspy na Jeziorze Garda oraz udzieleniem jej schronienia w swoim zamku w Canossie przed Berengarem II bardzo szybko został wyniesiony do wysokiej prominencji.

W 958 został przez Adelajdę mianowany hrabią sine re. W dokumentach nie pojawiał się jako hrabia aż do grudnia 961 - podczas supremacji Berengara. Wspomina się o nim 20 kwietnia 962 jako o hrabim Reggio i Modeny (comes Regensis sive Mutinensis). Godności te - jak uważa się - pozostają w ścisłym związku ze wsparciem, którego udzielił Adelajdzie, późniejszej cesarzowej Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, żonie Ottona I. Z Adelajdą wynegocjował podział władzy pomiędzy siebie a biskupa Reggio: biskup miał piastować godność comes civitatis, natomiast Adalbert - comes comitatus, przy czym jego włości miały rozciągać się do trzech lub czterech mil od granic murów miejskich. Z podobnym tytułem - comes comitatus Mantuanensis wzmiankuje się o nim w liście z opactwa Santa Giulia datowanym na 10 czerwca 977.

W dokumentach z 984 Adalbert pojawił się jako markiz. Podczas gdy Henryk II Kłótnik został tamtego roku ogłoszony na krótko królem, zjednoczył on pod ręką Adalberta Parmę, Piacenzę, Bergamo, Cremonę i Brescię.

Przed 958 poślubił pochodzącą z Supponidów Hildegardę (Ildegarda) i miał z nią trzech synów: Tedalda, biskupa Brescii Luni Gottfrieda, który zmarł około 998 roku oraz Rudolfa z Canossy, który zmarł w 973. Miał też jedną córkę - urodzoną około 958 roku Prangardę, która poślubiła Manfreda I z Turynu.

W 971 Adalbert wybudował klasztor w Canossie poświęcony w 971 św. Apolloniuszowi. Wybudował również klasztor w Brescello. Razem ze swoją rodziną został pochowany w klasztorze w Canossie.

Bibliografia

• Wickham Chris. Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400-1000. MacMillan Press: 1981.
• Nora Duff: Matilda of Tuscany: La Gran Donna d'Italia. London: Methuen & Co, 1909.
• Caravale, Mario. (ed) Dizionario Biografico degli Italiani. Rome.
• MGDR, online http://www.genealogie-mittelalter.de/, der Markgrafen von Canossa.
• MGDR, online http://www.genealogie-mittelalter.de/, Familie der Markgrafen von Turin.
• Various EB CD 2001, Atto Adalbert (count of Canossa).
• D.S.O. Lt.-Col. W. H. Turton, Turton, pg. 60.
• Various EB CD 2001, Atto Adalbert (count of Canossa), 988.
• Roderick W. Stuart, RfC, 315-35.
• GdF, online mitglied.lycos.de, Familie der Attonen.