Adam (Dubec)
| Adam | |
| Aleksander Dubec | |
| Arcybiskup przemysko-nowosądecki | |
 |
|
| Kraj działania |  Polska |
| Data i miejsce urodzenia | 14 sierpnia 1926 Florynka |
| Arcybiskup przemysko-nowosądecki | |
| Okres sprawowania | od 1983 |
| Wyznanie | prawosławne |
| Kościół | Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny |
| Inkardynacja | Diecezja przemysko-nowosądecka |
| Śluby zakonne | 1983 |
| Prezbiterat | 30 stycznia 1965 |
| Chirotonia biskupia | 30 stycznia 1983 |
| Odznaczenia | |
 |
|
Adam, imię świeckie: Aleksander Dubec, ofic. tyt. Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Adam, arcybiskup przemyski i nowosądecki — ur. 14 sierpnia 1926 we Florynce, polski duchowny prawosławny, arcybiskup, ordynariusz diecezji przemysko-nowosądeckiej. Władyka Adam jest pierwszym biskupem odrodzonej prawosławnej diecezji przemyskiej od czasu jej zlikwidowania w wyniku aktu unii z 1691.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodzony we wsi Florynka w Beskidzie Niskim[1]. Jego rodzice Wasil Dubec i Maria z Worhaczów byli rolnikami. Do 1960 uczęszczał do Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, a w 1964 ukończył Chrześcijańską Akademię Teologiczną, broniąc pracę magisterską poświęconą początkom chrześcijaństwa na ziemiach polskich[1]. Święceń kapłańskich udzielił mu 30 stycznia 1965 arcybiskup łódzki i poznański Jerzy (Korenistow)[1]. Początkowo służył w parafiach w Wysowej-Zdroju i w Kalnikowie[1]. W 1966 objął funkcję proboszcza cerkwi w Sanoku i dziekana dekanatu sanockiego[2].
30 stycznia 1983[3] za zgodą Urzędu do Spraw Wyznań odbył chirotonię biskupią przyjmując imię Adam, a z jej chwilą objął przewodnictwo nowo utworzonej diecezji przemysko-nowosądeckiej z siedzibą w Sanoku. 30 października 1983 został intronizowany[4]. W 1996 podniesiony do godności arcybiskupiej[2].
W skład kierowanej przez niego diecezji wchodzi kilkadziesiąt parafii i około 3 tys. wiernych. W ciągu swej posługi poświęcił wiele cerkwi i domów parafialnych, rozpoczął działalność wydawniczą, utworzył Centrum Religijno - Kulturalne w Gorlicach.
Przyczynił się m.in. do wzniesienia cerkwi w Rozdzielu, Gorlicach, kaplicy w Tylawie upamiętniającej wydarzenia znane jako schizma tylawska, odbudowy cerkwi w Komańczy, powołania monasteru Opieki Matki Bożej w Wysowej-Zdroju i wzniesienia cerkwi w Rzeszowie[1]. Z jego inicjatywy wznowiono wydawanie ukraińskojęzycznego rocznika Cerkownyj Kalendar oraz rozpoczęto publikację pisma kwartalnego "Antyfon"[1]. Uczestniczył w przygotowaniach do kanonizacji św. Maksyma Gorlickiego oraz w związanych z nią uroczystościach[1].
W czerwcu 2010 arcybiskup przyłączył się do protestu przeciwko budowie pomnika Kazimierza Pułaskiego we wsi Wysowa-Zdrój, w miejscu dawnych szańców konfederackich[5].
[edytuj] Współpraca z SB
W 2009 dziennik Rzeczpospolita podał, iż według zachowanych dokumentów Służby Bezpieczeństwa znajdujących się w archiwach IPN-u, 16 czerwca 1971 proboszcz Aleksander Dubec miał zostać pozyskany przez SB na tajnego współpracownika o pseudonimie operacyjnym "Marek"[6].
Z zachowanych akt SB wynika, że Aleksander Dubec miał składać donosy zarówno na wiernych, jak i innych księży prawosławnych, przy czym niektóre z nich dotyczyły życia prywatnego wymienionych osób. Duchowny miał również przekazywać informacje o działalności duchownych grecko- i rzymskokatolickich, informował o działalności związków wyznaniowych w Polsce południowo-wschodniej, jak również o działaniach podejmowanych w Ukraińskim Towarzystwie Społeczno - Kulturalnym i wśród Łemków. W dokumentach są pokwitowania świadczące o tym, że w kilku przypadkach władyka otrzymał gratyfikację za swoje informacje, którą stanowiły "paczki delikatesowe”[7].
Rzecznik diecezji przemysko-nowosądeckiej ks. Julian Feleńczak, komentując publikację, stwierdził, iż arcybiskup zaprzeczył, jakoby miał świadomie podjąć współpracę z SB[7]. Natomiast historyk Krzysztof Kaczmarski uznał cytowane materiały za wiarygodne[7].
W wydanej w 2006 książce zatutułowanej: Agresor - Ks. prałat Adam Sudoł w dokumentach Służby Bezpieczeństwa i Urzędu do Spraw Wyznań w latach 1957-1989 dwóch sanockich historyków Krzysztof Kaczmarski oraz Andrzej Romaniak zamieściło obszerny fragment poparty bogatym materiałem źródłowym, poświęcony kolaboracji Aleksandra Dubeca z SB i jego roli w atakowaniu ks. Sudoła.
[edytuj] Odznaczenia i ordery
- 11 lipca 2007 prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko odznaczył arcybiskupa Adama Orderem Księcia Jarosława Mądrego (V stopnia)[8]
- Odznaczony przez Ukraińską Cerkiew Prawosławną Orderem św. Piotra Mohyły. Order został przyznany biskupowi Adamowi przez metropolitę kijowskiego i całej Ukrainy Włodzimierza i nosi numer 001. Order wręczył 9 maja 2010 w Sanoku arcybiskup lwowski i halicki Augustyn (Markewycz).
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 ks. J. Feleńczak, Jubileuszowy rok arcybiskupa Adama
- ↑ 2,0 2,1 S. Dudra, Kościół prawosławny..., s.31
- ↑ Kalendarz prawosławny 2011, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2010, ISSN 1425–2171, s.255
- ↑ G. Kuprianowicz, Sanocki jubileusz arcybiskupa Adama, "Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego", nr 10 (263), październik 2011, s.5
- ↑ "w Wysowej, gdzie ten pomnik będzie przypominał naszej społeczności niechlubne dzieje konfederatów i ich przywódcę Kazimierza Pułaskiego, jątrzył, siał niezgodę i wzajemną nienawiść." [w:] Adam. Prawosławny Arcybiskup Przemyski i Nowosądecki Sanok, Dotyczy: Postawienia pomnika w Wysowej Kazimierzowi Pułaskiemu, dnia 06. 07. 2010 [1]
- ↑ Agenturalna przeszłość abp. Sawy na podstawie dokumentów IPN. [dostęp 2009-01-13].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Arcybiskup Dubec donosił do SB. [dostęp 14-02-2009].
- ↑ Указ Президента України № 627/2007 (ukr.). president.gov.ua. [dostęp 13 kwietnia 2011].
[edytuj] Bibliografia
- Mariusz Krzysztofiński, W kręgu Bizancjum W: Aparat represji w Polsce Ludowej 1944-1989, Biuletyn IPN, 2009
- Krzysztof Kaczmarski i Andrzej Romaniak (oprac.), Agresor - Ks. prałat Adam Sudoł w dokumentach Służby Bezpieczeństwa i Urzędu do Spraw Wyznań w latach 1957-1989, ISBN 83-60380-07-4
- S. Dudra, Kościół Prawosławny na ziemiach zachodnich i północnych Polski po II wojnie światowej, Zielona Góra 2004, ISBN 83-89712-37-7
-
obrzęd święcenia wody, Polska, Podkarpacie
-
obrzęd święcenia wody, Polska, Podkarpacie
| Poprzednik Powstanie diecezji |
Biskup przemysko-nowosądecki od 1983 | Następca nadal sprawuje urząd |
|
|||||||||||
