Adam Hulanicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adam Andrzej Hulanicki
Data urodzenia 31 maja 1929
Profesor nauk chemicznych
Specjalność: chemia analityczna
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1961 – nauki chemiczne
Uniwersytet Warszawski
Profesura 1976
Polska Akademia Nauk
Status członek korespondent,
honorowy przewodniczący
Komitetu Chemii Analitycznej
Praca naukowo-dydaktyczna
Uczelnia Uniwersytet Warszawski
Wydział Wydział Chemii UW
Dziekan
Wydział Wydział Chemii UW
Okres spraw. 1981–1984
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej

Adam Andrzej Hulanicki (ur. 31 maja 1929) – polski chemik, specjalista w zakresie chemii analitycznej, profesor Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, członek korespondent PAN, przewodniczący Komitetu Chemii Analitycznej PAN.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Adam Hulanicki studiował chemię Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów (1952) rozpoczął, w roku 1953, pracę w Zakładzie Chemii Nieorganicznej, pod kierownictwem Wiktora Kemuli; wspólnie z prof. Kemulą opublikował pierwsze prace naukowe, dotyczące spektralnej analizy emisyjnej (1956) i oznaczeń śladowych zawartości kadmu w analizowanych próbkach metodą absorpcjometryczną (1958). W latach 1957–1958 odbył staż naukowy w dziedzinie elektrochemii w Harvard University (Dept. of Chemistry). Jego opiekunem naukowym był James J. Lingane, autor wielu podręczników z dziedziny elektroanalizy chemicznej[1] (jeden z nich, Elektroanaliza chemiczna[2], został wydany w języku polskim w przekładzie Adama Hulanickiego). W roku 1961 obronił na UW pracę doktorską nt. Zastosowanie dwuetylodwutiokarbaminianu sodowego w analizie potencjometrycznej[3][4]. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w roku 1976, tytuł profesora zwyczajnego – w roku 1989. W 1994 r. został członkiem korespondentem PAN[4][5][6].

W Katedrze powstała Pracownia Teoretycznych Podstaw Chemii Analitycznej, którą Adam Hulanicki kierował w latach 1969–1999. W tej Pracowni powstała szkoła chemii analitycznej, do której są zaliczani m.in.[4]: prof. dr hab. Ewa Bulska[7], prof. dr hab. Stanisław Głąb[8], prof. dr hab. Andrzej Lewenstam[9], dr Tomasz Sokalski[10], prof. dr hab. Robert Koncki[11], prof. dr hab. Magdalena Maj-Żurawska[12], dr hab. Beata Godlewska-Żyłkiewicz[13]. Pod opieką Adama Hulanickiego stopnie magistra uzyskało ponad 120 studentów, a stopień doktora – 18 magistrów[3][4][5]. Był opiekunem naukowym 7 doktorów habilitowanych i 6 przyszłych profesorów[4].

Jako specjalista w dziedzinie chemii analitycznej był[4]:

Był ponadto, jako nauczyciel akademicki[4]:

Zakres badań naukowych[edytuj | edytuj kod]

Zakres badań naukowych Adama Hulanickiego obejmuje wiele gałęzi chemii analitycznej, takich jak spektrometria atomowa, odczynniki organiczne w analizie, potencjometria i kulometria, elektrody jonoselektywne, analiza śladowa, analiza specjacyjna; historia chemii analitycznej[5][4].

Adam Hulanicki nie ograniczał się do budowania teoretycznych podstaw różnych metod analizy. W czasie Międzynarodowego Sympozjum „Forum Analityczne”, zorganizowanego w Politechnice Warszawskiej w roku 2004 powiedział[15]:

Chemia analityczna jest z jednej strony działalnością naukową, wnoszącą nowe elementy do metodologii chemii analitycznej, np. podstaw teoretycznych metod analitycznych, z drugiej zaś strony ta dziedzina chemii nie może istnieć bez praktycznych zastosowań jej w życiu

— prof. Adam Hulanicki

Zwrócił też uwagę uczestników Forum, że ponad 50% analiz chemicznych wykonuje się stosując chromatografię i że ok. 30 laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii i medycyny zawdzięcza powodzenie swoich osiągnięć właśnie chromatografii. Mówił również o innych metodach stosowanych w jakościowej i ilościowej chemii analitycznej, m.in. technikach spektrometrycznych, rozdzielaniu analitów metodą elektroforezy oraz technikach łączonych (np. rozwoju chromatografii łączonej z spektrometrią)[15].

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Adam Hulanicki opublikował ponad 250 prac[4], dotyczących różnych działów chemii analitycznej, w tym m.in.[5][16]:

  • Model for Treatment of Selectivity Coefficients for Solid-State Ion-Selective Electrodes (współautor A. Lewenstam), „Anal. Chem.” 53, 1981;
  • Interpretation of the Selectivity and Detection Limit of Liquid Ion-Selective Electrodes (współautorzy: M. Maj-Żurawska, T. Sokalski), „Talanta”, 35, 1988;
  • Coulometric Study in Microscale Scale of Ionic Equilibria (współautor S. Głąb), „Fresenius’ J. Anal. Chem.”, 337, 1990;
  • Absolute Methods in Analytical Chemistry, „Pure Appl. Chem.”, 67, 1995;
  • Topochemical Investigation of Ancient Manuscripts (współautorzy: B. Wagner, E. Bulska, M. Heck, H.T. Ortner), „Fresenius’ J. Anal. Chem.”, 369, 2001;
  • Spektralna analiza emisyjna (współautor W. Kemula, 1956);
  • Kwasy i zasady w chemii analitycznej. PWN, Warszawa 1972, 1992. Wyd. ros. MIR Moskwa 1975; wyd. ang. Ellis Horwood 1987;
  • Współczesna chemia analityczna – Wybrane zagadnienia. PWN, Warszawa 2001.
  • 60 lat polskiej chemii analitycznej (1945-2005). Instytut Historii Nauki PAN, Warszawa 2010.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. [au&dispmax=50 Autor: Lingane J.J.] (ang.). W: National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine [on-line]. www.ncbi.nlm.nih.gov. [dostęp 2013-02-07].
  2. James J. Lingane (przekład: Adam Hulanicki): Elektroanaliza_chemiczna Elektroanaliza chemiczna (pol.). W: Podręcznik; wyd. PWN [on-line]. books.google.pl, 1960. [dostęp 2013-02-07].
  3. 3,0 3,1 Janusz Gołaś: Recenzja dorobku naukowego prof. dr hab. Adama Hulanieckiego przygotowana w ramach postępowania o odnowienie doktoratu (pol.). senat.uw.edu.pl, 2011-12-29. [dostęp 2013-02-06].
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 Odnowienie doktoratów prof. Zbigniewa Galusa i prof. Adama Hulanickiego (pol.). W: Strona internetowa UW [on-line]. www.uw.edu.pl. [dostęp 2013-02-05].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Hulanicki, Adam Andrzej [w: Strona internetowa PAN ]
  6. prof. zw. dr hab. czł. koresp. PAN Adam Andrzej Hulanicki (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-05].
  7. prof. dr hab. Ewa Joanna Bulska (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  8. prof. dr hab. Stanisław Głąb (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  9. prof. dr hab. Andrzej Lewenstam (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  10. dr Tomasz Sokalski (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  11. prof. dr hab. Robert Koncki (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  12. prof. dr hab. Magdalena Maj-Żurawska (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  13. dr hab. Beata Godlewska-Żyłkiewicz (pol.). W: bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [on-line]. nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-07].
  14. Misja i historia KChA (pol.). W: Komitet Chemii Analitycznej PAN [on-line]. www.kcha.pan.pl. [dostęp 2013-02-05].
  15. 15,0 15,1 Wzrasta rola chemii analitycznej w naszym życiu (pol.). W: Serwis PAP Nauka w Polsce [on-line]. www.naukawpolsce.pap.pl, 2004-07-12. [dostęp 2013-02-06].
  16. Autor: Adam Hulanicki (pol.). W: Bibliografia Uniwersytetu Warszawskiego [on-line]. bibliografia.icm.edu.pl. [dostęp 2013-02-06].
  17. Laureaci Medali PTChem (pol.). W: Strona internetowa PTChem [on-line]. www.ptchem.pl. [dostęp 2013-02-07].