Adam Kazanowski (ok. 1599-1649)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adam Kazanowski
Adam Kazanowski
Grzymała
Grzymała
Data urodzenia 1599
Data śmierci 1649
Rodzina Kazanowscy
Rodzice Zygmunt Kazanowski
Elżbieta Humnicka
Małżeństwo Elżbieta Słuszczanka
Portret Adama Kazanowskiego, marszałka nadwornego. Miedzioryt Wilhelma Hondiusa. Muzeum Narodowe w Warszawie.

Adam Kazanowski herbu Grzymała (ur. ok. 1599, zm. 25 grudnia 1649) – podkomorzy nadworny koronny 1634, stolnik wielki koronny od 1643, marszałek nadworny koronny od 1643 do 1649, starosta borysowski i barcicki 1633, kozienicki, warecki, solecki, bielski od 1638, nowotarski (1640). Żupnik wielicki od 1640.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Zygmunta, starszy brat Stanisława.

Był przyjacielem królewicza Władysława Wazy, który przywrócił urząd stolnika specjalnie dla niego. Uczestniczył w jego wyprawie do Moskwy po koronę cara, towarzyszył mu również w wyprawie na zachód Europy. Brał udział w wojnie chocimskiej (1621).

Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa smoleńskiego i posłem województwa smoleńskiego na sejm elekcyjny w 1632 roku[1].

W roku 1633 r. dzięki poparciu króla Władysława IV poślubił 14 letnią wówczas Elżbietę (Halszkę) ze Słuszków (1619-1671). Małżeństwo oznaczało dla Kazanowskiego nie tylko pokaźny posag (50 tys. złotych), lecz także cenne koligacje. Nie mieli dzieci.

Był fundatorem klasztoru karmelitów w Bielsku Podlaskim, a w 1641 wystawił kościół. Jako pierwszy sprowadził Żydów na Podhale.

Prowadził transakcje zakupu floty okrętów dla króla Władysława IV. Gdy w skarbcu zabrakło pieniędzy, zastawił swój majątek. Przez niektórych uważany za mający zły wpływ na króla, którego ponoć miał wykorzystywać.

Wykupił połowę Dóbr Praskich (Praga Magnacka) i zabudował (1637-1647). W 1644 r. kamienice˛ „pod Krzysztofory” i sąsiednie domy nabył i uczynił swą rezydencją.

W 1632 roku otrzymał od Władysława IV Wazy pałac na Przedmieściu Krakowskim. W 1648 roku był elektorem Jana II Kazimierza Wazy z ziemi czerskiej[2].

Umarł w roku 1649. Został pochowany w kolegiacie św. Jana w Warszawie.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W dokumencie elekcyjnym króla Jana Kazimierza wymieniony jest jako: Adam in Czasniki de Kazanow Kazanowski Bielscensis.

Adam Jarzębski dedykował mu swój poemat "Gościniec, abo krótkie opisanie Warszawy", wydany w 1643 roku.

Rolę Adama Kazanowskiego w sztuce Józefa Szujskiego Dwór królewicza Władysława odgrywała Helena Modrzejewska.

Adamowi Kazanowskiemu poświęcona jest praca Alicji Kączkowskiej „Adam Kazanowski jako mąż stanu i mecenas sztuki”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

grafika[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., [b.n.s.]
  2. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 99.
Wikimedia Commons