Adam Kozłowiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adam Kozłowiecki
kardynał prezbiter
Adam Kozłowiecki
In Nomine Domini
W imię Pana
Kraj działania  Zambia
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1911
Huta Komorowska
Data i miejsce śmierci 28 września 2007
Lusaka
arcybiskup Lusaki
Okres sprawowania 1959 – 1969
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja jezuici
Śluby zakonne 15 sierpnia 1945
Prezbiterat 24 czerwca 1937
Nominacja biskupia 4 czerwca 1955
biskup tytularny Diospolis Inferior
Sakra biskupia 11 września 1955
Kreacja kardynalska 21 lutego 1998
Jan Paweł II
Kościół tytularny SantˈAndrea al Quirinale
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
Sukcesja apostolska
Konsekrator James Knox
Współkonsekratorzy Aston Ignatius Chichester
Joost Van den Biesen

Adam Kozłowiecki SJ (ur. 1 kwietnia 1911 w Hucie Komorowskiej, zm. 28 września 2007 w Lusace w Zambii)[1][2] – polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz działający głównie w Zambii, arcybiskup Lusaki, kardynał prezbiter, obywatel Polski i Zambii.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Adama i Marii z Janochów z rodziny Kozłowieckich h. Ostoja[3]. W latach 1921-1925 uczęszczał do znanego Zakładu Naukowo-Wychowawczego św. Józefa w Chyrowie, prowadzonego przez jezuitów, a następnie kształcił się w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu (1926-1929). 30 lipca 1929 wstąpił do zakonu jezuitów (SJ), odbył nowicjat w Starej Wsi, następnie studiował na zakonnym Wydziale Filozoficznym w Krakowie (1931-1932) i na Wydziale Teologicznym Bobolanum w Lublinie (1933-1937). Święcenia kapłańskie otrzymał z rąk biskupa Karola Niemiry 24 czerwca 1937 w Lublinie, a uroczyste śluby zakonne złożył 15 sierpnia 1945 w Rzymie. W latach 1933-1934 pracował jako wychowawca młodzieży w konwikcie Zakładu Naukowo-Wychowawczego Św. Józefa w Chyrowie.

10 listopada 1939 został aresztowany przez gestapo. Początkowo więziony w Krakowie, następnie w Wiśniczu koło Bochni, w czerwcu 1940 trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz (nr obozowy 1006[4]), a w grudniu 1940 do obozu Dachau (nr obozowy 22187). Doczekał wyzwolenia KL Dachau przez wojska amerykańskie 29 kwietnia 1945. Po krótkim pobycie w Rzymie wyjechał na własną prośbę na misję jezuicką do Północnej Rodezji Zambii. Organizował dom zakonny oraz szkolnictwo katolickie w regionie Kasisi. Od 1950 pełnił funkcję administratora apostolskiego wikariatu apostolskiego Lusaka, a 4 czerwca 1955 został mianowany biskupem tytularnym Diospolis Inferior i wikariuszem apostolskim Lusaki. Przyjął święcenia biskupie 11 września 1955 z rąk arcybiskupa Jamesa Knoxa. W kwietniu 1959 został promowany na pierwszego arcybiskupa metropolitę Lusaki. W 1966 wybrano go na pierwszego przewodniczącego Konferencji Episkopatu Zambii.

Brał udział w obradach Soboru Watykańskiego II, a także w sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie. W maju 1969 na własną prośbę został zwolniony z obowiązków arcybiskupa Lusaki; umożliwił w ten sposób nominację zambijskiego księdza Emmanuela Milingo. Jako emerytowany arcybiskup (ze stolicą tytularną Potentia in Piceno) powrócił do pracy misyjnej, był proboszczem i wikariuszem w parafiach Zambii (Chingombe, Mumbwa, Chikuni, Chilalantambo, Lusaka, Mulungushi, Mpunde). Pełnił także funkcję przewodniczącego Papieskich Dzieł Misyjnych w Zambii (1970-1991).

Publikował artykuły w krakowskim „Tygodniku Powszechnym” i kolońskim piśmie „Die Katholische Missionen”; ogłaszał listy pasterskie, wydał również wspomnienia Ucisk i utrapienie. Pamiętnik więźnia 1939-1945 (1967) oraz Moja Afryka. Moje Chingombe (1998). Został uhonorowany m.in. Orderem Zasługi RP oraz zambijskim Orderem Wolności. W lutym 1998 Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej, nadając tytuł prezbitera SantˈAndrea al Quirinale. W chwili nominacji kardynalskiej arcybiskup Kozłowiecki miał 87 lat, w związku z czym nigdy nie posiadał prawa udziału w konklawe.

Zmarł 28 września rano w szpitalu w Lusace. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 5 października 2007 r. w stolicy Zambii na Pope’s Square. Przewodniczył im arcybiskup metropolita Lusaki Telesphore George Mpundu. Homilię wygłosił abp Medardo Joseph Mazombwe, emerytowany arcybiskup Lusaki. 4 października ciało zostało wystawione w archikatedrze w Lusace, gdzie wieczorem Mszy żałobnej przewodniczył przełożony tamtejszej prowincji Towarzystwa Jezusowego. Zmarły misjonarz został pochowany przy nowej archikatedrze Dzieciątka Jezus w Lusace.

Odznaczenia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

POL COA Ostoja średniowieczna.svg

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 24 maja 2007 „za wybitne zasługi w pracy misyjnej, za działalność na rzecz ludzi potrzebujących pomocy, za patriotyczną postawę rozstawiającą imię Polski w świecie” odznaczony został Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[5][6]. W imieniu Prezydenta RP order wręczył Kardynałowi Piotr Latawiec, Dyrektor Biblioteki Głównej oraz członek Senatu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, podczas oficjalnej wizyty Senatu Uniwersytetu w Republice Zambii, 25 lipca 2007[7].

Senat UKSW 22 marca 2007 postanowił nadać Kardynałowi Kozłowieckiemu doktorat honoris causa. Został wręczony 25 lipca 2007.

Jego imieniem nazwano szkołę w Hucie Komorowskiej w powiecie kolbuszowskim.

Pamiątki związane z osobą Kardynała – w tym jego pierścień, paliusz biskupi, piuska i pas biskupi, bulle papieskie przydzielające mu tytularne biskupstwa we Włoszech (Potenza Picena i kościół S. Andrea a Quirinale), medale i odznaczenia, w tym: Order Polonia Restituta i medal Legii Honorowej Republiki Francuskiej – przechowywane są w zbiorach Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa (woj.podkarpackie).

26 marca 2008 r. powołano w Majdanie Królewskim Fundację im. Księdza Kardynała Adama Kozłowieckiego – „Serce bez granic”[8]. Fundacja ma na celu rekonstrukcję pałacu Kozłowieckich w Hucie Komorowskiej z przystosowaniem na centrum pamięci o Kardynale Adamie Kozłowieckim oraz utworzenie Diecezjalnego Centrum Misyjnego o charakterze formacyjno-edukacyjnym.

Tablica upamiętniająca wizytę i przyjęcie Honorowego Obywatelstwa Gminy Majdan Królewski przez Kardynała Adama Kozłowieckiego

W I rocznicę śmierci 2 października 2008 odsłonięto na budynku urzędu Gminy Majdan Królewski tablicę upamiętniającą wizytę i przyjęcie Honorowego Obywatelstwa Gminy przez Kardynała[9].

24 września 2011 w rodzinnej Hucie Komorowskiej zostało otwarte Muzeum im. kard. Kozłowieckiego[10].

Prace[edytuj | edytuj kod]

  • „UCISK I STRAPIENIE. Pamiętnik Więźnia 1939-1945”
  • „Moja Afryka, moje Chingombe” (1998)

Przypisy

  1. Stanisław Cieślak SJ: Kardynał Adam Kozłowiecki. Wyd. 1. Kraków: WAM, sierpień 2008, s. 6, 11, seria: Wielcy Ludzie Kościoła. ISBN 978-83-7505-119-3.
  2. pap, ss: Zmarł kardynał Kozłowiecki (pol.). wprost.pl, 2007-09-28. [dostęp 2011-06-20].
  3. Jerzy Oses: Kardynał Adam Kozłowiecki (pol.). parafiakazmierz.pl, 2008-12-27. [dostęp 2011-06-20].
  4. Baza danych Muzeum Auschwitz-Birkenau [dostęp: 27-02-2009].
  5. Prezydent RP nadał odznaczenie (pol.). prezydent.pl, 2007-05-24. [dostęp 2012-05-12].
  6. M.P. z 2007 r. Nr 57, poz. 641
  7. ŚP. Kardynał Kozłowiecki – odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (pol.). prezydent.pl, 2007-09-28. [dostęp 2011-06-20].
  8. Radio Watykańskie/a.: Sandomierz: Fundacja kard. Kozłowieckiego (pol.). info.wiara.pl, 2008-03-27. [dostęp 2011-06-20].
  9. Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Ks. Kardynała Adama Kozłowieckiego (pol.). majdankrolewski.pl, 2008-10-03. [dostęp 2010-11-09].
  10. NZ / PAP: Powstało muzeum im. kard. Kozłowieckiego (pol.). wiadomosci.onet.pl. [dostęp 2011-09-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Bruno Wolnik
Template-Metropolitan Archbishop.svg Arcybiskup metropolita Lusaki
1955-1969
Template-Metropolitan Archbishop.svg Następca
Emmanuel Milingo