Adelajda z Burgundii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adelajda z Burgundii
Adelaide di Borgogna
Rodzaj opera seria
Muzyka Gioacchino Rossini
Libretto Giovanni Frederico Schmidt
Liczba aktów 2
Język oryginału włoski
Data powstania 1817
Premiera 27 grudnia 1817
Teatro Argentina Rzym
poprzednia
Armida
następna
Mojżesz w Egipcie

Adelajda z Burgundii (wł.: Adelaide di Borgogna) – opera seria Gioacchina Rossiniego, do której libretto napisał Giovanni Frederico Schmidt, jej premiera miała miejsce w Rzymie 27 grudnia 1817 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

5 grudnia 1817 roku Rossini udał się do Rzymu. Miał więc najwyżej dwadzieścia kilka dni na napisanie i przygotowanie całowieczorowej opery. Ucierpiała na tym jakość dzieła, pisanego pospiesznie, i jak informuje biograf Rossiniego, A. Zanolini, przy pomocy przyjaciela kompozytora, Michele Carafy[1]. Premiera Adelajdy 27 grudnia 1817 roku w Teatro Argentina przeszła bez echa. Sztuka niedługo utrzymała się na afiszu, nieliczne wystawienia poza Rzymem również nie przyniosły sukcesu[2]. Nawet najzagorzalsi wielbiciele kompozytora nie mogli dla niej znaleźć słów uznania. Radiciotti, biograf Rossiniego uważa, że jest to jego najgorsza opera seria. Wznowienia Adelajdy należą do rzadkości. W 1984 roku pojawiła się na festiwalu Valle d'Itria i stamtąd pochodzi jedyne dostępne jej nagranie[3].

Osoby[edytuj | edytuj kod]

Rola[4] Głos Premiera 27 grudnia 1817
(Pierwsza obsada)
Otto, król niemiecki alt Elisabetta Pinotti
Adelajda, wdowa po królu Italii Lotarze sopran Elisabetta Manfredini-Guarmani
Berengariusz, brat Lotara bas Savino Monelli
Adalbert, syn Berengariusza tenor Antonio Ambrosi
Eurice, żona Berengariusza, matka Adalberta sopran Anna-Maria Muratori
Iroldo sopran Luisa Bottesi
Ernesto tenor Giovanni Puglieschi

Treść[edytuj | edytuj kod]

Akt I[edytuj | edytuj kod]

Otto I, koronowany na króla Italii

Akcja utworu rozgrywa się w X wieku. Po przedwczesnym zgonie króla Italii Lotara, jego brat, Berengariusz, opanowuje tron i by się na nim umocnić planuje ożenić swego syna Adalberta z wdową po zmarłym Adelajdą. Zagrożona przez Berengariusza Adelajda wzywa na pomoc Ottona, króla Niemiec[2]. Otto przybywa do Canossy, pomiędzy Ottonem a Adelajdą wybucha nagła miłość. Oboje wpadają jednak w pułapkę Berengariusza. Adelajda dostaje się do niewoli, a Otto ratuje się ucieczką[3].

Akt II[edytuj | edytuj kod]

Adelajda odrzuca umizgi Adalberta. Nadchodzi wieść, że Otto w decydującej bitwie pokonał Berengariusza i jest gotów wymienić schwytanego króla Italii wymienić na Adelajdę. Adalbert odrzuca jednak tą propozycję, głuchy nawet na prośby swej matki Eurice. Udaje się na negocjacje do obozu Ottona, gdy pojawia się tam uwolniona przez Eurice Adelajda. Król niemiecki uwalnia więc Berengariusza, który natychmiast zwraca się przeciw niemu i przegryw kolejną bitwę. Tryumfuje miłość[3].

O operze[edytuj | edytuj kod]

Uwertura do Adelajdy pochodzi z Weksla małżeńskiego. Nie mając czasu na wykończenie utworu Rossini powrócił do recitativo secco zarzuconego od czasu Elżbiety, królowej Anglii[2]. Najciekawsza rola należy do Ottona, który śpiewa dwie wirtuozowskie arie, w tym finałowe rondo oraz piękny duet z Adelajdą w I akcie. W II akcie na wyróżnienie zasługują: kwartet Oh ciel, che vedo, śpiewany na widok Adelajdy przybywającej do obozu Ottona i partia chóru[3].

Nagrania[edytuj | edytuj kod]

  • Dupuy, Devià, Caforio, Bertolo, Tandura, pod dyr. Zeddy (Fonit-Cetra 1984)[3]

Przypisy

  1. Michele Carafa - książę Colombano (1787-1872), arystokrata neapolitański, oficer wojsk napoleońskich. Po upadku Napoleona poświęcił się zawodowo muzyce. W 1828 roku osiadł w Paryżu. Napisał 36 oper, wystawianych z dużym powodzeniem we Włoszech i Francji
  2. 2,0 2,1 2,2 Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 132.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 304.
  4. Tabela na podstawie Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 303.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, 2008. ISBN 978-83-224-0900-8.
  • Wiarosław Sandelewski: Rossini. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1980. ISBN 83-224-0133-7.