Adelajda z Burgundii
| Adelajda z Burgundii Adelaide di Borgogna |
|||
| Rodzaj | opera seria | ||
| Muzyka | Gioacchino Rossini | ||
| Libretto | Giovanni Frederico Schmidt | ||
| Liczba aktów | 2 | ||
| Język oryginału | włoski | ||
| Data powstania | 1817 | ||
| Premiera | 27 grudnia 1817 Teatro Argentina Rzym |
||
|
|||
Adelajda z Burgundii (wł.: Adelaide di Borgogna) – opera seria Gioacchina Rossiniego, do której libretto napisał Giovanni Frederico Schmidt, jej premiera miała miejsce w Rzymie 27 grudnia 1817 roku.
Spis treści |
Historia [edytuj]
5 grudnia 1817 roku Rossini udał się do Rzymu. Miał więc najwyżej dwadzieścia kilka dni na npisanie i przygotowanie całowieczorowej opery. Ucierpiała na tym jakość dzieła, pisanego pospiesznie, i jak informuje biograf Rossiniego, A. Zanolini, przy pomocy przyjaciela kompozytora, Michele Carafy[1]. Premiera Adelajdy 27 grudnia 1817 roku w Teatro Argentina przeszła bez echa. Sztuka niedługo utrzymała się na afiszu, nieliczne wystawienia poza Rzymem również nie przyniosły sukcesu[2]. Nawet najzagorzalsi wielbiciele kompozytora nie mogli dla niej znaleźć słów uznania. Radiciotti, biograf Rossiniego uważa, że jest to jego najgorsza opera seria. Wznowienia Adelajdy należą do rzadkości. W 1984 roku pojawiła się na festiwalu Valle d'Itria i stamtąd pochodzi jedyne dostępne jej nagranie[3].
Osoby [edytuj]
| Rola[4] | Głos | Premiera 27 grudnia 1817 (Pierwsza obsada) |
|---|---|---|
| Otto, król niemiecki | alt | Elisabetta Pinotti |
| Adelajda, wdowa po królu Italii Lotarze | sopran | Elisabetta Manfredini-Guarmani |
| Berengariusz, brat Lotara | bas | Savino Monelli |
| Adalbert, syn Berengariusza | tenor | Antonio Ambrosi |
| Eurice, żona Berengariusza, matka Adalberta | sopran | Anna-Maria Muratori |
| Iroldo | sopran | Luisa Bottesi |
| Ernesto | tenor | Giovanni Puglieschi |
Treść [edytuj]
Akt I [edytuj]
Akcja utworu rozgrywa się w X wieku. Po przedwczesnym zgonie króla Italii Lotara, jego brat, Berengariusz, opanowuje tron i by się na nim umocnić planuje ożenić swego syna Adalberta z wdową po zmarłym Adelajdą. Zagrożona przez Berengariusza Adelajda wzywa na pomoc Ottona, króla Niemiec[2]. Otto przybywa do Canossy, pomiędzy Ottonem a Adelajdą wybucha nagła miłość. Oboje wpadają jednak w pułapkę Berengariusza. Adelajda dostaje się do niewoli, a Otto ratuje się ucieczką[3].
Akt II [edytuj]
Adelajda odrzuca umizgi Adalberta. Nadchodzi wieść, że Otto w decydującej bitwie pokonał Berengariusza i jest gotów wymienić schwytanego króla Italii wymienić na Adelajdę. Adalbert odrzuca jednak tą propozycję, głuchy nawet na prośby swej matki Eurice. Udaje się na negocjacje do obozu Ottona, gdy pojawia się tam uwolniona przez Eurice Adelajda. Król niemiecki uwalnia więc Berengariusza, który natychmiast zwraca się przeciw niemu i przegryw kolejną bitwę. Tryumfuje miłość[3].
O operze [edytuj]
Uwertura do Adelajdy pochodzi z Weksla małżeńskiego. Nie mając czasu na wykończenie utworu Rossini powrócił do recitativo secco zarzuconego od czasu Elżbiety, królowej Anglii[2]. Najciekawsza rola należy do Ottona, który śpiewa dwie wirtuozowskie arie, w tym finałowe rondo oraz piękny duet z Adelajdą w I akcie. W II akcie na wyróżnienie zasługują: kwartet Oh ciel, che vedo, śpiewany na widok Adelajdy przybywającej do obozu Ottona i partia chóru[3].
Nagrania [edytuj]
- Dupuy, Devià, Caforio, Bertolo, Tandura, pod dyr. Zeddy (Fonit-Cetra 1984)[3]
Przypisy
- ↑ Michele Carafa - książę Colombano (1787-1872), arystokrata neapolitański, oficer wojsk napoleońskich. Po upadku Napoleona poświęcił się zawodowo muzyce. W 1828 roku osiadł w Paryżu. Napisał 36 oper, wystawianych z dużym powodzeniem we Włoszech i Francji
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 132.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 304.
- ↑ Tabela na podstawie Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 303.
Bibliografia [edytuj]
- Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, 2008. ISBN 978-83-224-0900-8.
- Wiarosław Sandelewski: Rossini. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1980. ISBN 83-224-0133-7.
|
|||||||
