Adolf I (książę Holsztynu-Gottorp)
Adolf I (ur. 25 stycznia 1526 roku we Flensburgu, zm. 1 października 1586 roku na zamku Gottorp) – książę Holsztynu-Gottorp od 1544 roku.
[edytuj] Życiorys
Adolf był trzecim synem króla Danii Fryderyka I z dynastii Oldenburgów – drugim z jego drugiego małżeństwa z Zofią, córką księcia pomorskiego Bogusława X Wielkiego. Wykształcenie i wychowanie odebrał na dworze cesarza Karola V Habsburga. W 1543 roku wrócił do kraju, aby zażądać podziału dziedzictwa po ojcu. W 1544 roku Holsztyn został podzielony między trzech młodszych braci króla Chrystiana III, a Adolf otrzymał część z zamkiem Gottorp.
Był bardzo mocno zaangażowany politycznie i wojskowo w sprawy europejskie. Od 1547 roku służył cesarzowi Karolowi V, m.in. w jego wojnach przeciwko księciu Saksonii Maurycemu (1552) i królowi Francji Henrykowi II (oblężenie Metzu); później (pod koniec lat 60. i na początku 70.) wspomagał księcia Albę w Niderlandach. W 1560 roku starał się o rękę królowej Anglii Elżbiety I.
Dbał także o swoje księstwo. Starał się z sukcesem powiększać je terytorialnie (także zbrojnie) i umacniać. Rozwijał także gospodarkę (miał m.in. niezrealizowany plan kanału łączącego Morze Północne z Bałtykiem). Unowocześnił administrację i prawo. Prowadził działalność budowlaną odbudowując Gottorp, a także przebudowując w stylu renesansowym inne zamki w księstwie. W 1567 roku ufundował gimnazjum w Szlezwiku. Układem z 1579 roku uregulowany został długotrwały spór o zakres podległości Holsztynu wobec korony duńskiej. Po śmierci starszego brata Jana w 1580 roku doszło do ponownego podziału Holsztynu, w którym Adolf znacznie poszerzył granice swego księstwa.
Od Adolfa wywodzi się dynastia Holstein-Gottorp, boczna linia Oldeburgów.
[edytuj] Rodzina
Adolf w 1564 roku poślubił Krystynę, córkę landgrafa Hesji Filipa Wielkodusznego. Ze związku tego pochodziło dziesięcioro dzieci:
- Fryderyk II (1568-1587), książę Holsztynu-Gottorp od 1586,
- Zofia (1569-1634), żona księcia Meklemburgii Jana VII,
- Filip (1570-1590), książę Holsztynu-Gottorp od 1587,
- Krystyna (1573-1625), żona króla Szwecji Karola IX Sudermańskiego,
- Elżbieta (1574-1587),
- Jan Adolf (1575-1616), administrator arcybiskupstwa Bremy 1585–1596, książę Holsztynu-Gottorp od 1590,
- Anna (1575-1615), żona hrabiego Fryzji Wschodniej Enno III,
- Chrystian (1576-1577),
- Agnieszka (1578-1627),
- Jan Fryderyk (1579-1634), administrator arcybiskupstwa Bremy od 1596.
[edytuj] Bibliografia
- Hermann Kellenbenz: Adolf I., Herzog von Schleswig-Holstein. W: Neue Deutsche Biographie. T. 1. Berlin: Duncker & Humblot, 1953, s. 86. [dostęp 2012-01-27].
- Karl Jansen: Adolf: Herzog von Schleswig-Holstein. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 1. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1875, s. 111–113. [dostęp 2012-01-27].
- Adolf Herzog v.Schleswig-Holstein-Gottorp. W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2012-01-27].
| Poprzednik podział Holsztynu |
książę Holsztynu-Gottorp 1544–1586 |
Następca Fryderyk II |
