Adonai
Z Wikipedii
Adonai lub Adonaj (w hebr. אדני; liczba mnoga od אדנ, adon - "pan"). Tytuł Boga Jahwe oddawany w przekładach jako Pan lub [Wszechwładny] Pan. W hebrajskim Starym Testamencie pojawia się 306 razy oraz w 134 miejscach wskazanych przez masoretów, gdzie przepisywacze soferowie zastąpili tym tytułem imię JHWH. Według The International Standard Bible Encyclopedia z 1986 roku "forma ta podkreśla, że Jahwe jako 'Pan' ma moc i suwerenną władzę".
Tytułem tym najczęściej posługiwali się starotestamentowi prorocy, zwłaszcza Ezechiel. Najczęsciej używano go w zwrocie Adonai Jahwe, czyli Pan Jahwe (w starszych przekładach Pan Bóg). 16 razy pojawia się zwrot Adonai Jahwe sewaot, czyli Pan Jahwe Zastępów (przede wszystkim w księgach Izajasza i Jeremiasza).
Gdy judaizm zabronił wymawiać imienia Bożego Jahwe, podczas czytania na głos żydzi w miejscu, gdzie napotykali tetragram czytali Adonai. Zwyczaj ten funkcjonuje w judaizmie tradycyjnym do dziś. Dał on też początek zastępowaniu w przekładach Biblii hebrajskiej imienia "Jahwe" tytułem "Pan" (gr. Kyrios, łac. Dominus, ang. Lord). W niektórych katolickich przekładach Biblii (J. Eck, Wujek) w księdze Wyjścia 6,3 występuje wyraz Adonai jako substytut imienia Jahwe.
Od semickiego wyrazu Adonai pochodzi nazwa greckiego boga Adonisa, która dostała się do Grecji z Fenicji poprzez Syrię.
