Adrian Newey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adrian Newey
Adrian Newey w Jokohamie podczas Nissan Global Headquarters Gallery 10 listopada 2011 roku
Adrian Newey w Jokohamie podczas Nissan Global Headquarters Gallery 10 listopada 2011 roku
Imię, nazwisko Adrian Newey
Kraj  Wielka Brytania
Data i miejsce urodzenia 26 grudnia 1958
Stratford-upon-Avon
Sezon 2011
Seria Formuła 1
Zespół Red Bull Racing
Stanowisko dyrektor techniczny i projektant
Nagrody i wyróżnienia

Autosport: nagroda Johna Bolstera[1]
MIA: nagroda za największy wkład w rozwój przemysłu sportów wyścigowych i sukcesy odnoszone w tej dziedzinie na przestrzeni ostatnich 30 lat[2]
Dino Toso: Racecar Aerodynamicist of the Year[3]
Odznaczenie Oficera Orderu Imperium Brytyjskiego[4]

Sukcesy sportowe

2008: 24H Series (mistrz w klasie SP2)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów na Wikiquote Kolekcja cytatów na Wikiquote

Adrian Newey (ur. 26 grudnia 1958 w Stratford-upon-Avon) – brytyjski specjalista techniczny zespołu Formuły 1, Red Bull Racing. Pracował dla Williamsa i McLarena. W trakcie swojej kariery zaprojektował wiele modeli samochodów Formuły 1, które w zdobywały tytuły mistrzowskie zarówno w klasyfikacji kierowców jak i konstruktorów.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i początki[edytuj | edytuj kod]

Adrian Newey dorastał zafascynowany samochodami i kochał modele wyścigowe. Kupił stare maszyny, którym zwiększył wydajność poprzez modyfikacje techniczne. Chodził do szkoły Repton School. Uczył się w Leamington Spa College of Further Education i studiował na Ordinary National Diploma, co pomogło mu zdobyć miejsce w University of Southampton gdzie studiował aerodynamikę i astronautykę[5]. Newey ukończył studia w 1980 roku[2] i uzyskał dyplom z wyróżnieniem pierwszej klasy. Tam spotkał Iana Reeda z March Engineering, który był pod wrażeniem jego pracy, dlatego zaoferował mu ją na stanowisku kreślarza[5].

Po ukończeniu nauki na uniwersytecie pracował w Fittipaldi Automotive. W 1981 roku rozpoczął pracę dla March Engineering. Podczas zimy 1982 roku zaprojektował samochód sportowy March GTP, który zdobył dwa tytuły mistrzowskie w IMSA. Pod koniec 1983 roku otrzymał zadanie zaprojektowania March 84C Indycar. Tom Sneva zajął drugie miejsce w CART a Rick Mears wygrał wyścig w Indianapolis 500[5].

W połowie 1986 roku Teddy Mayer poprosił Neweya by ten opuścił March i przeszedł do zespołu Formuły 1 FORCE by spróbować poprawić bolid. W listopadzie 1986 roku było wiadome, że zespół wycofa się z rywalizacji, Newey został zatrudniony na stanowisku inżyniera wyścigowego Mario Andrettiego w serii CART. W sierpniu 1986 roku powrócił do March Engineering, rozpoczął pracę na stanowisku głównego projektanta by zaprojektować bolid Formuły 1 March 881. W 1989 roku gdy March Engineering został wykupiony przez Leyton House Newey objął stanowisko dyrektora technicznego zespołu, w lecie 1990 roku został zwolniony ponieważ bolidy March CG891 i Leyton House CG901 były niezadowalające[5].

Praca dla Williamsa[edytuj | edytuj kod]

W 1990 roku[6] Patrick Head zaproponował mu pracę w Williamsie, Newey objął stanowisko dyrektora technicznego i zaprojektował Williams FW14 (1991) i wersję FW14B (1992), Williams FW15C (1993), Williams FW16 (1994) i wersję FW16B (1994), Williams FW17 (1995) i wersję FW17B (1995), Williams FW18 (1996) i Williams FW19 (1997)[7][5].

Wypadek Ayrtona Senny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: wypadek Ayrtona Senny.

Podczas Grand Prix San Marino 1 maja 1994 roku na włoskim torze Autodromo Enzo e Dino Ferrari w Imoli podczas wypadku zginął Ayrton Senna, który prowadził bolid Williams FW16 zaprojektowany przez Neweya. Newey i Patrick Head zostali posądzeni o spowodowanie wypadku, w samochodzie wykryto, że kolumna kierownicy została źle zmodyfikowana i pękła. Williams przez cały czas sprzeciwiał się tym zarzutom. W 1997 roku został wydany wyrok uniewinniający Neweya i Heada, w 1999 roku go podtrzymano a w 2003 roku proces został wznowiony, obaj zostali uniewinnieni, 27 maja 2005 roku zostali uniewinnieni przez sąd apelacyjny[8]. W 2011 roku Newey przyznał, że wypadek go zmienił, chciał wycofać się z rywalizacji w Mistrzostwach Świata Formuły 1[9].

Praca dla McLarena[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 1996 Newey nie chciał pozostać w Williamsie. Na początku 1998 roku rozpoczął pracę dla McLarena jako dyrektor techniczny[5]. Zaprojektował bolidy McLaren MP4/13 (1998) i McLaren MP4/14 (1999), McLaren MP4/15 (2000), McLaren MP4/16 (2001), McLaren MP4/17 (2002) i wersję MP4/17D (2003), McLaren MP4/18 (2003), McLaren MP4/19 (2004) i wersję MP4/19B (2004), McLaren MP4/20 (2005) i McLaren MP4/21 (2006)[7].

1 czerwca 2001 ogłoszono, że po wygaśnięciu kontraktu Neweya z McLarenem, w sierpniu 2002 roku rozpocznie on pracę dla Jaguar Racing, kilka godzin później, ogłoszono, że Newey będzie projektował bolidy na lata 2002-2003 nadal dla McLarena[6].

Praca dla Red Bull Racing[edytuj | edytuj kod]

Myślę, że moja kariera została urozmaicona kilkoma zmianami zespołów, ale teraz jestem bardzo szczęśliwy w Red Bullu. Naprawdę nie jestem w stanie wyobrazić siebie w innym miejscu.
– Adrian Newey[10]

29 stycznia 2006 roku Newey opuścił McLarena i rozpoczął pracę dla Red Bull Racing[5][11][12]. Był zaangażowany w początkowy rozwój zespołu Red Bull Racing, przed podjęciem wyzwania chciał pracować przy jachtach w Mistrzostwach Ameryk[13]. Zaprojektował bolidy Red Bull RB3 (2007)[14], Red Bull RB4 (2008)[15], Red Bull RB5 (2009)[16], Red Bull RB6 (2010)[17], Red Bull RB7 (2011)[18], Red Bull RB8 (2012)[19] i zmodyfikował Red Bull RB2 w 2006 roku[20].

Newey otrzymał kilka propozycji pracy dla Scuderia Ferrari, za każdym razem odmawiał[21].

Udział w wyścigach[edytuj | edytuj kod]

W 2006 roku wziął udział w wyścigu Le Mans Classic w Fordzie GT40, miał wypadek, stracił przytomność i został przewieziony do szpitala[22].

W czerwcu 2009 roku wziął udział w wyścigu Britcar Spa Euro Race w Lotusie Elise wyścig ukończył na trzecim miejscu[23].

W listopadzie 2009 roku wziął udział w wyścigu Vallelunga Six Hours w BMW M3 w klasie Silver Cup[24].

2 i 3 lipca 2010 roku Newey prowadził bolid Red Bull RB5 podczas Goodwood Festival of Speed[25], następnie otrzymał bolid Red Bull RB5 jako podziękowanie, prezent po tym jak Sebastian Vettel i Mark Webber wygrali łącznie dziewięć wyścigów w sezonie 2010[26].

8 sierpnia 2010 roku miał wypadek podczas wyścigu Ginetta GT Supercup na torze Snetterton Motor Racing Circuit gdy startował jako kierowca (gość). Samochód został wprowadzony w poślizg i znalazł się na drodze innego nadjeżdżającego samochodu, po czym doszło do uderzenia z boku natomiast Newey odniósł nie trwałe poważne obrażenia, został przewieziony do szpitala[27][28].

W 2010 roku wziął udział w Endurance Champions Cup w wyścigu 6. godzinnym wyścigu Misano Notturna na torze Misano World Circuit[29].

W listopadzie 2010 wystartował w Endurance Champions Cup w 6. godzinnym wyścigu Vallelungi na torze ACI Vallelunga Circuit[29].

11 marca 2011 roku Newey wystąpił podczas Spirit Montjuic w Fordzie GT40, wydarzenie miało miejsce na torze Circuit de Catalunya, miało to upamiętnić miejsce rozgrywania ulicznego wyścigu w barcelońskim Parku Montjuic, gdzie w latach 1969-1975 odbyły się cztery edycje Grand Prix Hiszpanii[30].

24 lipca 2011 roku[31] ponownie[29] wystartował w rundzie Endurance Champions Cup w wyścigu 6. godzinnym wyścigu Misano Notturna na torze Misano World Circuit w zespole Austrian Duller Motorsport w samochodzie Ferrari F430 GT2. Jego zmiennikiem był jego przyjaciel Joe Macari[31].

Samochód zaprojektowany do gry komputerowej[edytuj | edytuj kod]

Adrian Newey wraz z Red Bull Racing i Polyphony Digital zaprojektował wirtualny samochód Red Bull X2010 do gry komputerowej Gran Turismo 5[18] wydanej na konsolę PlayStation 3 24 listopada 2010 roku[32], Projekt samochodu był testowany przez mistrza świata Formuły 1 Sebastiana Vettela, ustanowił on własny rekord toru na Suzuka International Racing Course będąc szybszym od bolidu Formuły 1 o ponad 20 sekund[18], na Nürburgring GP osiągnął rekordowy czas 1 minuty i 4 sekund[33]. Istnieją trzy wersje samochodu, każda jest w kategorii premium: Red Bull X2010 S. Vettel (malowanie Red Bull Racing), Red Bull X2010 (dowolny kolor) oraz Red Bull X2010 Prototype (niemalowane włókno węglowe)[34]. Samochód jest odpowiedzą na pytanie "A co by było, gdyby...?", wszystkie zasady przy projektowaniu zostały pominięte, jest połączeniem różnych technologii. Samochód Red Bull X2010 Prototype jest wyrazem ciekawości, pasji i sił, które razem zapewniają wygląd, symulację fizyki, technologię wyścigową oraz jazdę na najwyższym światowym poziomie. Samochód zbliża się do granic możliwości kierowców, samochód osiąga prędkość maksymalną ponad 450 km/h a jego maksymalne przeciążenie czołowe lub boczne wynosi 8,25 G przy 300 km/h[33].

Opinie i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Po zdobyciu tytułu mistrzowskiego w 2010 roku przez Red Bull Racing Mark Webber stwierdził, że „Adrian jest wielkim członkiem naszego zespołu i jego geniusz projektowania samochodów F1 jest bardzo dobrze znany” oraz „On jest geniuszem, umiejętność rozumienia tego co potrzebuje samochód od strony aerodynamicznej jest jego największą siłą i jest tym co sprawia, że jego bolidy są tak szybkie. To jest zbliżone do ludzi, którzy projektują samoloty czy jachty. On jest niesamowity w zrozumieniu tego czego potrzebuje samochód, aby wytworzyć siłę docisku, co tworzy czas okrążenia, a to z kolei kreuje zwycięstwa”[35].

Stefano Domenicali stwierdził, że „(...) Adrian jest jednym z najlepszych, o ile nie najlepszym w F1”[36].

Fernando Alonso stwierdził „On jest naprawdę bardzo dobry i buduje świetne samochody, ale był takim samym geniuszem przez pierwsze pięć lat i ich bolidy nie były tak dobre. Aby odnieść sukces potrzebujesz wielu rzeczy, włącznie z grupą inteligentnych osób, budżetem – właściwie bez tej mieszanki jest to niemożliwe. Newey nie pójdzie do Virgina i nie zdobędzie mistrzostwa bez właściwych struktur”[37].

Adrian Newey jest jedyną osobą w Red Bull Racing, która do pracy nie używa komputerów, wszystko wykonuje na papierze[38].

W listopadzie 2010 roku ogłoszono że Adrian Newey jest najlepiej zarabiającym pracownikiem w Red Bull Racing[39].

Newey jest jedynym konstruktorem oraz projektantem, który pomógł zdobyć tytuły mistrzowskie w klasyfikacji konstruktorów w różnych zespołach[2].

6 grudnia 2009 roku w Londynie Newey otrzymał nagrodę Johna Bolstera przyznawaną przez Autosport za osiągnięcia techniczne[1].

W lipcu 2011 roku podczas podczas corocznej gali w angielskiej Izbie Lordów otrzymał nagrodę przyznawaną przez Motorsport Industry Association (MIA), nagrodę wręczył mu Damon Hill, kierowca Formuły 1. Nagrodę otrzymał za największy wkład w rozwój przemysłu sportów wyścigowych i sukcesy odnoszone w tej dziedzinie na przestrzeni ostatnich 30 lat[2].

W styczniu 2011 roku podczas szóstej edycji Race Tech World Motorsport Symposium Adrian Newey otrzymał nagrodę Dino Toso w kategorii Racecar Aerodynamicist of the Year[3].

W 2012 roku otrzymał odznaczenie Oficera Orderu Imperium Brytyjskiego[4].

15 stycznia 2007 roku został wydany przez J H Haynes & Co Ltd tom Scalextric: A Race Through Time - The Official 50th Anniversary Book gdzie przedstawiono Neweya w dzieciństwie na zdjęciach[40].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 2006 roku Newey stwierdził, że chciałby współpracować z Michaelem Schumacherem[41].

Jest przyjacielem Bobbiego Rahala[6] i Joe Macariego[31].

Nazywa swoje samochody męskimi imionami. Newey lubi projektowanie, sportową rywalizację i konstruowanie[13].

Newey mieszka w domu w stylu georgiańskim, zbudowanym w połowie XIX wieku, a jego wewnętrzny wystrój stanowi mieszankę tradycji oraz nowoczesności[13].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Marek Roczniak: Autosport Awards 2009 rozdane (pol.). f1wm.pl, 2009-12-07. [dostęp 2011-09-10].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 D. Thys: Adrian Newey reçoit une distinction honorifique (fr.). motorsport.nextgen-auto.com, 2011-07-17. [dostęp 2011-09-07].
  3. 3,0 3,1 Igor Szmidt: Newey otrzymał nagrodę Dino Toso (pol.). f1wm.pl, 2011-01-15. [dostęp 2011-09-10].
  4. 4,0 4,1 Zuzanna Oskiera: Newey i Mansell zostaną odznaczeni w 2012 r. (pol.). f1ultra.pl, 2012-01-01. [dostęp 2012-01-01].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 PEOPLE: ADRIAN NEWEY (ang.). grandprix.com. [dostęp 2011-09-06].
  6. 6,0 6,1 6,2 Marek Roczniak: Adrian Newey pozostaje w zespole McLaren? (pol.). f1wm.pl, 2001-06-01. [dostęp 2011-09-10].
  7. 7,0 7,1 Adrian Newey – Car Model (ang.). chicanef1.com. [dostęp 2011-09-10].
  8. Dorian „Dorian F1” Patynowski: Head i Newey uniewinnieni! (pol.). f1ultra.pl, 2010-05-27. [dostęp 2011-09-10].
  9. Michał Roszczyn: Newey: Śmierć Senny mnie zmieniła (pol.). f1wm.pl, 2011-05-17. [dostęp 2011-09-10].
  10. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Newey nie wyklucza przejścia do Ferrari, ale jest to mało prawdopodobne (pol.). f1ultra.pl, 2011-07-05. [dostęp 2011-09-12].
  11. Alan Henry: McLaren say they were outbid for designer Newey (ang.). guardian.co.uk, 2005-11-09. [dostęp 2011-09-06].
  12. Rafał „Rafsen” Pawłowski: McLaren po 5-latach ma nowego dyrektora technicznego (pol.). f1ultra.pl, 2011-01-29. [dostęp 2011-09-08].
  13. 13,0 13,1 13,2 Newey: Praca w Red Bullu świeżym wyzwaniem (pol.). motorsport24.pl, 2011-06-16. [dostęp 2011-09-25].
  14. deZZember: Analiza techniczna modelu Red Bull RB3 (pol.). f1wm.pl, 2007-02-01. [dostęp 2011-09-08].
  15. W. Nogalski: Newey: Red Bull RB4 jest bezkompromisowy (pol.). f1.v10.pl, 2008-01-17. [dostęp 2011-09-11].
  16. Konrad Házi: Newey chce jeszcze raz zastanowić się nad swoją przyszłością w F1 (pol.). f1wm.pl, 2009-02-14. [dostęp 2011-09-10].
  17. Marek Roczniak: Szefowie Red Bull Racing o nowym bolidzie (pol.). f1wm.pl, 2010-02-10. [dostęp 2011-09-11].
  18. 18,0 18,1 18,2 Ap4cz05: Newey zapowiada innowacyjne pomysły w RB7 (pol.). f1wm.pl, 2010-09-20. [dostęp 2011-09-10].
  19. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Red Bull zaprezentował RB8 (pol.). f1ultra.pl, 2012-02-06. [dostęp 2012-02-06].
  20. Mariusz Karolak: Newey pracuje nad usprawnieniem RB2 (pol.). f1wm.pl, 2006-05-26. [dostęp 2011-09-11].
  21. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Newey odrzucił propozycje Ferrari (pol.). f1ultra.pl, 2010-03-24. [dostęp 2011-09-12].
  22. André Lecondé: Formule 1: Adrian Newey a la tête dure (fr.). caradisiac.com, 2006-09-04. [dostęp 2011-09-07].
  23. Patryk Pokwicki: Adrian Newey jest pod wrażeniem F2 (pol.). f1wm.pl, 2009-06-30. [dostęp 2011-09-10].
  24. Bartosz Zawitkowski: Valentino Rossi w Ferrari, Adrian Newey w BMW (pol.). f1ultra.pl, 2009-11-20. [dostęp 2011-09-10].
  25. Grzegorz Filiks: Newey otrzymał bolid od zespołu (pol.). f1ultra.pl, 2010-07-03. [dostęp 2011-09-10].
  26. Red Bull reward technical head Adrian Newey with F1 car (ang.). news.bbc.co.uk, 2010-07-02. [dostęp 2011-09-06].
  27. Jamie O'Leary i Matt Beer: Newey hospitalised after Ginetta crash (ang.). autosport.com, 2010-08-08. [dostęp 2011-09-06].
  28. Marek Roczniak: Newey trafił do szpitala na badania kontrolne po wypadku (pol.). f1wm.pl, 2010-08-08. [dostęp 2011-09-10].
  29. 29,0 29,1 29,2 Nürburgring bez Neweya (pol.). f1.autoklub.pl, 2011-07-05. [dostęp 2011-09-24].
  30. Diana Jagodzik: Wszyscy pójdą jeść a Adrian Newey... (pol.). f1ultra.pl, 2011-03-11. [dostęp 2011-09-08].
  31. 31,0 31,1 31,2 Mariusz Karolak: Newey wystartuje w sześciogodzinnym wyścigu na Misano (pol.). f1wm.pl, 2011-07-05. [dostęp 2011-09-11].
  32. Gran Turismo 5 (pol.). gry-online.pl. [dostęp 2011-09-10].
  33. 33,0 33,1 Red Bull X2010 Prototype ukazany w pełni (pol.). eu.gran-turismo.com. [dostęp 2011-09-11].
  34. Polyphony Digital. Gran Turismo 5. Sony Computer Entertainment Polska. PS3. Poziom/obszar: Garaż lub Zadania specjalne – Wyzwanie Vettela (pol.). 2010-11-24.
  35. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Webber: Newey zasłużył na tytuł szlachecki (pol.). f1ultra.pl, 2010-12-15. [dostęp 2011-09-08].
  36. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Newey odrzucił propozycje Ferrari (pol.). f1ultra.pl, 2011-03-24. [dostęp 2011-09-08].
  37. Rafał „Rafsen” Pawłowski: Newey jest geniuszem, ale bez wkładu zespołu nic nie zrobi – Alonso (pol.). f1ultra.pl, 2011-08-09. [dostęp 2011-09-08].
  38. Lenda da F-1, projetista da Red Bull cria carro – mais rápido do ano com lápis e papel (port.). esporte.uol.com.br, 2010-05-19. [dostęp 2011-09-07].
  39. Grzegorz Filiks: Red Bull: 30 naszych najlepszych ludzi miało oferty pracy od konkurencji (pol.). f1wm.pl, 2010-11-10. [dostęp 2011-09-10].
  40. Roger Gillham: Scalextric: A Race Through Time - The Official 50th Anniversary Book. J H Haynes & Co Ltd, 15 stycznia 2007. ISBN 1844254151. (ang.)
  41. deZZember: Newey chciałby pracować z Schumacherem (pol.). f1wm.pl, 2006-06-09. [dostęp 2011-09-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]