Aequitas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aequitas
Ilustracja
Aequitas jako trzy Monetae na medalionie Septymiusza Sewera
Rzymskie uosobienie równości, równej społecznie sprawiedliwości
Atrybut dwuszalkowa waga, pater (rzadko), róg obfitości

Aequitas (łac. aequĭtās – równość wobec prawa, słuszność, bezstronność) – rzymskie uosobienie równości, równej społecznie sprawiedliwości.

U Rzymian oznaczało nie pojmowaną współcześnie równość społeczną, tylko wobec litery prawa. W ustawodawstwie rozumiano ją jako bezstronną słuszność łagodzącą wpływ zbyt surowego prawa pierwotnego, zwłaszcza od czasów wydawania edyktów pretorskich[1].

Występuje na rewersach rzymskich monet od czasów Galby i Witeliusza aż do końca III wieku (do rządów Dioklecjana); zanika w okresie tetrarchii. Przedstawiana jako stojąca lub siedząca postać kobiecą w stoli, z dwuszalkową wagą (rzadko paterą) i z rogiem obfitości[2] bądź długim berłem. Waga stanowiła symbol wyważania dobra i zła; róg obfitości miał symbolizować owoce słusznych decyzji. Najczęściej towarzyszyła jej inskrypcja Aequitas Aug[usti] albo Aequitati Aug (bądź Augg[ustorum]). Tylko na medalionach rzadko jako Aequitas Publica (względnie Aequitati Publicae) – np. Septymiusza Sewera i Julii Domny, Karakalli i Gety, aż do Galiena. Na monetach aleksandryjskich cesarstwa (tetradrachmach) przedstawiana odpowiednio jako Dikaiosyne.

Przypisy

  1. Friedrich Lübker's Reallexikon des classischen Alterthums. Leipzig: B. Teubner, 1882, s. 20.
  2. Dlatego nierzadko mylona z Monetą (Jean Babelon: La numismatique antique. Paris: PUF, 1970, s. 109).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Helmut Kahnt: Das grosse Münzlexikon von A bis Z. Regenstauf: H. Gietl, 2005, s. 15
  • B. Ralph Kankelfitz: Römische Münzen von Pompejus bis Romulus. Augsburg: Battenberg, 1996
  • Seth W. Stevenson, C. Roach Smith, Frederic W. Madden: A Dictionary of Roman Coins, Republican and Imperial. London: G. Bell & Sons, 1889, s. 17-18

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]