Aero (linia lotnicza)

Aero (Towarzystwo Komunikacji Powietrznej Aero Spółka Akcyjna) – polska linia lotnicza założona w Poznaniu w lutym 1925 roku i działająca do 1928 roku. Oparta na całkowicie polskim kapitale zakładowym.

Historia

Spółka, której celem były przewozy lotnicze, powołana została na początku 1925 roku z inicjatywy Związku Lotników Polskich, pod nazwą Towarzystwo Komunikacji Powietrznej Aero. Kapitał zakładowy spółki wynosił 20 000 złotych polskich i był całkowicie polskiego pochodzenia. Na jej czele stanęło dwóch dyrektorów, Ryszard Wroniecki oraz Witold Wasilewski. Zakupiono pięć, jednosilnikowych, zabierających na pokład 6 pasażerów samolotów Farman F.70, które wcześniej były użytkowane przez francusko-rumuńskie linie lotnicze CIDNA (Compagnie internationale de navigation aérienne).

3 maja 1925 roku na lotnisko Ławica przyleciały pierwsze dwa Farmany, które otrzymały znaki rejestracyjne P-POZA i P-POZB. 25 maja tego samego roku nastąpiło uroczyste otwarcie pierwszej w Poznaniu regularnej linii lotniczej na trasie Poznań-Warszawa. W inauguracyjnym locie do Warszawy na samolocie P-POZB, trwającym dwie godziny, wzięli udział generał Kazimierz Raszewski, minister Cyryl Ratajski, obydwaj dyrektorzy spółki oraz przedstawiciel Farmana w Polsce. Pilotami pierwszych dwóch Farmanów byli Józef Jakubowski (który brał udział w inauguracyjnym locie do Warszawy, a następnie został szefem pilotów Aero) i Mieczysław Witkowski. W ciągu pierwszego miesiąca lotów do Warszawy, spółka przewiozła 150 pasażerów, a samoloty wykonały 44 loty. Podczas pierwszego roku działalności samoloty Aero wykonały 278 loty, przewieziono 764 pasażerów, 13790 kg ładunku i bagażu oraz 285 kg poczty.

W październiku 1925 przybyły trzy kolejne Farmany, które otrzymały znaki rejestracyjne P-POZC, P-POZD i P-POZE. W listopadzie 1925 roku Aero uruchomiło połączenie na trasie Poznań-Łódź i Łódź-Warszawa. Samoloty latały codziennie z wyjątkiem niedziel. W 1928 roku Aero odnotowało dwa wypadki lotnicze. 11 lutego Farman, za sterami którego siedział Jakubowski, musiał awaryjnie lądować, ale maszynę udało się przywrócić do pełnej sprawności. 16 listopada z kolei samolot P-POZC, podczas awaryjnego lądowania pod Sochaczewem, uległ całkowitemu zniszczeniu.

W 1928 roku Aero postanowiło wymienić swoją flotę Farmanów F.70 na bardziej nowoczesne Fokker F.VII A/1M. 10 maja tego samego roku podpisano umowę kupna sześciu nowych maszyn Fokkera. Pierwszy z samolotów (P-POZM) przybył do Poznania w październiku 1928 roku, a pozostałe w listopadzie i grudniu (P-POZN, P-POZO, P-POZP, P-POZR, P-POZS). Aero miało zamiar rozszerzyć swoją działalność na państwa bałtyckie oraz Moskwę.

14 marca 1928 roku uchwalono polskie prawo lotnicze regulujące działalność wszystkich linii lotniczych. 28 grudnia tego samego roku połączono Aero z Polską Linią Lotniczą Aerolot, tworząc państwową firmę Linie Lotnicze LOT Sp. z o.o., a 31 grudnia Aero przestało formalnie istnieć.

Bibliografia

• Janusz Łukaszewicz, Poznańskie Aero, "Skrzydlata Polska", nr 6 (1998), s. 56-57, ISSN 0137-866x.