Agawa sizalowa
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Agawa sizalowa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | szparagowce |
| Rodzina | agawowate |
| Rodzaj | agawa |
| Gatunek | agawa sizalowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Agave sisalana Perrine U.S. Congr. 25, Sess. 2, House of Represent. Rep. 564:(8,9,16,47,60,86)87. 8 Mar 1838 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Agawa sizalowa, agawa sizalska(Agave sisalana Perrine) – gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych. Jej ojczyzna nie jest znana. Jest uprawiana w wielu krajach świata. Z upraw rozprzestrzeniła się i naturalizowała w Afryce, na Madagaskarze, w Australii, na Hawajach i Karaibach[2]. To trzecia najważniejsza, uprawiana roślina włóknodajna po bawełnie i jucie.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Bylina o wysokości do 2 m (a wraz z kwiatostanem do 10 m).
- Liście
- Ogromne, osiągające długość 2 m. Są one mięsiste, ciemnozielone, równowąskolancetowate i na wierzchołku posiadają kolec. Tworzą rozetę liściową, ze środka której wyrasta łodyga kwiatostanowa, mogąca mieć do 10 m wysokości.
- Kwiaty
- Na szczycie łodygi kwiatowej wyrasta kandelabrowy kwiatostan złożony z żółtobiałych i pachnących kwiatów. Okwiat tych kwiatów dołem zrośnięty jest w rurkę, górą rozdziela sie na 6 łatek. Wewnątrz kwiatów 1 słupek i 6 pręcików. Jak wszystkie agawy jest hepaksantem, tzn. zakwita tylko jeden raz w życiu i po przekwitnięciu obumiera.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina włóknodajna: dostarcza włókien zwanych w handlu sizalem. Włókna te są bardzo wytrzymałe na rozerwanie i używane są do produkcji lin, mat, worków, papieru, tarcz do gry w Dart i innych wyrobów. Roślina jest odporna na suszę (magazynuje zapasy wody w liściach) i dlatego uprawia się ją głównie na obszarach okresowo suchych. Początkowo uprawiana była tylko w Meksyku, później jej uprawa rozprzestrzeniła się również na inne regiony: Brazylia, Afryka Wschodnia, Indonezja, Antyle, Wyspy Bahama.
| Najwięksi producenci sizalu (2007) (w tysiącach ton) |
|
|---|---|
 Brazylia |
113,3 |
 Tanzania |
36,9 |
 Chiny |
34,0 |
 Kenia |
27,6 |
 Wenezuela |
10,5 |
 Madagaskar |
9,1 |
 Haiti |
2,2 |
 Republika Południowej Afryki |
1,6 |
 Angola |
1,2 |
 Mozambik |
1,0 |
| Łącznie na świecie | 240,7 tys. ton |
| FAO Fibres Statistical Bulletin | |
- Roślina lecznicza: zawiera hekogeninę, surowiec do produkcji kortyzonu, bardzo ważnego sterydu, którym się leczy m.in. stany zapalne, uczulenia i świąd.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-05].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
