Aglomeracja
Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio – nagromadzenie) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania[1].
Aglomeracje są zwykle tworzone przez jednostki osadnicze odrębnych jednostek administracyjnych.
W urbanistyce jest to obszar o intensywnej zabudowie, charakteryzujący się również dużym zagęszczeniem ludności przebywającej na danym terenie okresowo (np. w ciągu dnia) lub stale.[potrzebne źródło] Aglomeracje charakteryzują się dużym przepływem osób i towarów oraz znaczną wymianą usług. W brzmieniu bardziej potocznym aglomeracja jest skupiskiem sąsiadujących ze sobą miast i wsi, które stanowią wspólny organizm, poprzez zintegrowanie lub uzupełnianie się rozmaitych form infrastruktury tych miejscowości oraz wzajemne wykorzystywanie potencjałów, którymi te miejscowości dysponują.[potrzebne źródło]
Rozwój przestrzenny i demograficzny aglomeracji nie jest warunkiem wystarczającym do przekształcenia jej w obszar metropolitalny. Podstawową cechą aglomeracji jest powiązanie obszarów zurbanizowanych, a obszaru metropolitalnego jest integracja funkcjonalna i zewnętrzne funkcje metropolitalne[2].
Spis treści |
Rodzaje aglomeracji [edytuj]
Typy aglomeracji ze względu na charakter centrum:
- monocentryczna – z jednym głównym miastem,
- policentryczna – z kilkoma ważnymi ośrodkami miejskimi – nazywana także konurbacją.
Rozwój bliskich aglomeracji może doprowadzić do powstania rozległego, silnie zurbanizowanego obszaru zwanego megalopolis.
Największe aglomeracje w Polsce [edytuj]
powyżej 1 mln ludności:
- aglomeracja warszawska
- konurbacja górnośląska
- aglomeracja krakowska
- aglomeracja gdańska
- aglomeracja łódzka
- aglomeracja wrocławska
- aglomeracja poznańska
Największe aglomeracje świata [edytuj]
| Nr | Miasto | Nazwa oryginalna | Państwo | Kontynent | Ludność aglomeracji[3][4][5] |
Ludność miasta[3][4][5] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tokio | 東京 (Tōkyō) | Azja | 34 600 000 | 8 700 000 | |
| 2 | Meksyk | Ciudad de México | Ameryka Północna | 27 700 000 | 8 800 000 | |
| 3 | Szanghaj | 上海 (Shànghǎi) | Azja | 25 800 000 | 13 400 000 | |
| 4 | Nowy Jork | New York | Ameryka Północna | 23 600 000 | 11 100 000 | |
| 5 | Bombaj | मुंबई (Mumbaī) | Azja | 22 900 000 | 12 400 000 | |
| 6 | Seul | 서울 (Sŏul) | Azja | 21 500 000 | 10 400 000 | |
| 7 | São Paulo | São Paulo | Ameryka Południowa | 21 300 000 | 8 300 000 | |
| 8 | Karaczi | كراچى (Karaći) | Azja | 21 100 000 | 11 200 000 | |
| 9 | Dżakarta | Jakarta | Azja | 19 800 000 | 8 500 000 | |
| 10 | Delhi | नई दिल्ली (Dilli) | Azja | 19 500 000 | 12 200 000 | |
| 11 | Los Angeles | Los Angeles | Ameryka Północna | 18 100 000 | 3 800 000 | |
| 12 | Osaka | 大阪市 (Ōsaka-shi) | Azja | 17 400 000 | 2 600 000 | |
| 13 | Kair | القاهرة (al-Qāhira) | Afryka | 16 800 000 | 6 700 000 | |
| 14 | Pekin | 北京 (Běijīng) | Azja | 16 700 000 | 10 100 000 | |
| 15 | Manila | Maynila | Azja | 16 300 000 | 1 600 000 | |
| 16 | Kalkuta | কলকাতা (Kolkata) | Azja | 16 100 000 | 5 000 000 | |
| 17 | Dhaka | ধাক (Dhākā) | Azja | 15 900 000 | 6 700 000 | |
| 18 | Stambuł | İstanbul | Azja/Europa | 15 300 000 | 11 300 000 | |
| 19 | Moskwa | Mocква | Europa | 15 000 000 | 10 400 000 | |
| 20 | Lagos | Lagos | Afryka | 14 900 000 | 7 900 000 | |
| 21 | Buenos Aires | Buenos Aires | Ameryka Południowa | 14 700 000 | 7 500 000 | |
| 22 | Londyn | London | Europa | 13 700 000 | 8 100 000 | |
| 23 | Rio de Janeiro | Rio de Janeiro | Ameryka Południowa | 12 400 000 | 6 000 000 | |
| 24 | Teheran | تهران (Tehrān) | Azja | 12 200 000 | 7 100 000 | |
| 25 | Paryż | Paris | Europa | 12 000 000 | 2 200 000 | |
| ... | ||||||
| 209 | Warszawa | Warszawa | Europa | 2 700 000 | 1 700 000 |
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 16. ISBN 83-89693-16-X.
- ↑ Tadeusz Markowski, Tadeusz Marszał: Metropolie, obszary metropolitalne, metropolizacja: problemy i pojęcia podstawowe. Warszawa: Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 2006, s. 14, 15. ISBN 83-89693-16-X.
- ↑ 3,0 3,1 World Gazeetter: Largest agglomerations of the world (ang.).
- ↑ 4,0 4,1 City Population: The Principal Aglomerations of the World (ang.).
- ↑ 5,0 5,1 World Atlas: Largest Cities of the World by metro population (ang.).