Aglomeracja poznańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Aglomeracja poznańskaaglomeracja monocentryczna w zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, obejmująca miasto centralne Poznań oraz okoliczne zurbanizowane gminy.

W zależności od koncepcji i przyjętych kryteriów delimitacji obszarów liczba ludności zamieszkującej aglomerację wynosi od ponad 800 tys.[1] do 1018 tys. osób[2].

Według koncepcji przedstawiających zakres obszarowy aglomeracja poznańska obejmuje powierzchnię od 2161,8 do 3719 km².

Miasta zaliczane do aglomeracji poznańskiej: Poznań, Swarzędz, Luboń, Mosina, Puszczykowo, Pobiedziska, Kórnik, Murowana Goślina, Stęszew, Kostrzyn, Buk, Szamotuły i Śrem.

Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Poznań
Poznań
Pobierz
Pobierz
Kórnik
Kórnik
Szamotuły
Szamotuły
Buk
Buk
Śrem
Śrem
Geographylogo.svg
Miasta zaliczane do aglomeracji poznańskiej: Poznań, Swarzędz, Luboń, Mosina, Puszczykowo, Pobiedziska, Kórnik, Murowana Goślina, Stęszew, Kostrzyn, Buk, Szamotuły i Śrem.

Koncepcje aglomeracji poznańskiej[edytuj | edytuj kod]

Aglomeracja według P. Swianiewicza i U. Klimskiej[edytuj | edytuj kod]

Mapka powiatu poznańskiego i Poznania (koncepcja Swianiewicza i Klimskiej)

W 2005 r. Paweł Swianiewicz oraz Urszula Klimska wyznaczyli obszar aglomeracji poznańskiej obejmującej Poznań oraz wszystkie 17 gmin w powiecie poznańskim. Obszar ten w 2002 r. zamieszkiwało 846 tys. osób. Przy wyznaczaniu aglomeracji przeprowadzono delimitację obszarów przyległych, uwzględniając saldo migracji w latach 1998–2002, gęstość zaludnienia (w 2002 r.), współczynnik zatrudnienia związany z natężeniem dojazdów[3].

Zgodnie z tą koncepcją obszar aglomeracji poznańskiej obejmuje powierzchnię 2161,8 km², który w 2012 r. zamieszkiwało 893,8 tys. osób.

Gminy aglomeracji poznańskiej według P. Swianiewicza i U. Klimskiej
Gmina Liczba ludności (2012-06-30)[4] [osób] Powierzchnia (2010-01-01[5]) [km²] Gęstość zaludnienia (2010-01-01) [osób/km²]
Poznań 552393 261,85 2106,65
gm. Buk 12341 90,58 134,21
gm. Czerwonak 26432 82,48 313,52
gm. Dopiewo 19895 108,02 167,11
gm. Kleszczewo 6490 74,46 84,77
gm. Komorniki 21442 66,41 292,5
gm. Kostrzyn 17301 154,81 106,85
gm. Kórnik 21825 186,13 110,98
Luboń 30227 13,51 2185,05
gm. Mosina 28783 171,77 157,5
gm. Murowana Goślina 16619 172,23 94,93
gm. Pobiedziska 18528 189,26 94,66
Puszczykowo 9805 16,11 598,08
gm. Rokietnica 13586 79,30 156,37
gm. Stęszew 14665 175,03 83,35
gm. Suchy Las 15446 116,01 130,44
gm. Swarzędz 45405 102,09 427,90
gm. Tarnowo Podgórne 22567 101,75 214,57
Razem (aglomeracja) 893750 2161,80 406,48

Aglomeracja według J. Paryska[edytuj | edytuj kod]

W 2008 r. Jerzy Jan Parysek przedstawił, że w skład aglomeracji poznańskiej wchodzą okoliczne miasta i wsie Poznania, w tym: Luboń, Swarzędz, Mosina, Murowana Goślina, Puszczykowo i inne miejscowości. Podał, że obszar aglomeracji zamieszkiwało ponad 800 tys. osób[1].

Inne koncepcje[edytuj | edytuj kod]

Wiele publikacji podaje liczbę mieszkańców aglomeracji, nie przedstawiając zarazem jego zakresu obszarowego:

  • według programu ESPON obszar funkcjonalny Poznania (FUA, ang. Functional Urban Area) w 2002 r. zamieszkiwało 919 tys. osób[6].
  • według Eurostat w 2001 r. (LUZ Poznan, ang. Larger Urban Zone) – 1 009 958 mieszkańców i obszar 3719 km²[7][2], które dane przyjął też T. Markowski[8],
  • według Eurostat w 2004 r. (LUZ Poznan, ang. Larger Urban Zone) – 1 018 511 mieszkańców[2][7],

Współpraca samorządów, związki samorządów[edytuj | edytuj kod]

15 maja 2007 r. w Sali Renesansowej poznańskiego ratusza podpisano Porozumienie o współpracy pomiędzy samorządami aglomeracji poznańskiej. Na mocy tego porozumienia powołano Radę Aglomeracji będącą stałą konferencją wójtów i burmistrzów gmin powiatu poznańskiego oraz Prezydenta Poznania i starosty powiatu poznańskiego. W czerwcu 2008 r. do porozumienia przystąpiły gminy: Śrem i Szamotuły[9], zaś w dniu 28 listopada 2008 porozumienie podpisały także władze gminy Skoki[10].

Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej[edytuj | edytuj kod]

30 września 2010 r. powstał związek międzygminny "Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej" zrzeszający 9 gmin: gm. Buk, gm. Czerwonak, gm. Kleszczewo, gm. Kostrzyn, gm. Murowana Goślina, gm. Oborniki, gm. Pobiedziska, Poznań, gm. Swarzędz[11]. Przedmiotem działalności jest współpraca samorządów w zakresie gospodarki odpadami[12]

Transport Aglomeracji Poznańskiej[edytuj | edytuj kod]

Od 9 listopada 2010 r. władze Poznania, gminy Dopiewo, Lubonia, gminy Mosina, Puszczykowo są w trakcie ustanowienia związku międzygminnego "Transport Aglomeracji Poznańskiej". Związek ma być nowym organizatorem transportu zbiorowego na terenie gmin go tworzących[13].

Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu organizujący komunikację miejską w Poznaniu wyznaczył strefę taryfową B, która obejmuje: Luboń oraz strefę C, która obejmuje gminę Komorniki, gminę Dopiewo, gminę Mosina, Puszczykowo[14].

Metropolia Poznań[edytuj | edytuj kod]

18 lutego 2011 r. odbyło się spotkanie założycielskie stowarzyszenia "Metropolia Poznań", które powstało na bazie Rady Aglomeracji Poznańskiej działającej powstało w oparciu porozumienie z 2007 r.[15][16] Stowarzyszenie podjęło sobie za cel wspierać idee samorządu terytorialnego oraz chronić wspólne interesy członków stowarzyszenia, a w szczególności wspierać rozwój społeczno-gospodarczy aglomeracji poznańskich oraz współpracę gmin i powiatów[17].

Członkami stowarzyszenia Metropolia Poznań są władze jednostek samorządu: powiat poznański, gm. Buk, gm. Czerwonak, gm. Dopiewo, gm. Kleszczewo, gm. Komorniki, gm. Kostrzyn, gm. Komorniki, Luboń, gm. Mosina, gm. Murowana Goślina, gm. Oborniki, gm. Pobiedziska, Poznań, Puszczykowo, gm. Rokietnica, gm. Skoki, gm. Stęszew, gm. Suchy Las, gm. Swarzędz, gm. Szamotuły, gm. Śrem, gm. Tarnowo Podgórne.

Obszar metropolitalny[edytuj | edytuj kod]

Według programu ESPON obszar metropolitalny Poznania jest Europejskim Metropolitalnym Obszarem Wzrostu tzw. MEGA (ang. Metropolitan European Growth Areas). Obszar ten został scharakteryzowany jako słabo wykształcona metropolia (ang. weak MEGA)[18].

Według dwóch ostatnich projektów "Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030" z 2010 r. i 2011 r. Poznań jest przedstawiany jako 1 z 12 ośrodków ośrodków metropolitalnych w Polsce[19][20]. Obszary metropolitalne jednak nie zostały jeszcze wytyczone przez właściwe zespoły rządowo-samorządowe, a ostateczna wersja Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 przyjęta przez rząd.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jerzy Jan Parysek: Aglomeracje miejskie w Polsce oraz problemy ich funkcjonowania i rozwoju. W: Wybrane problemy rozwoju i rewitalizacji miast: aspekty poznawcze i praktyczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, IGSEiGP UAM, 2008, s. 38, seria: Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna nr 5. ISBN 978-83-61320-33-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 Urban Audit: City Profiles: Poznan. Eurostat. [dostęp 2011-07-24].
  3. Paweł Swianiewicz, Urszula Klimska. Społeczne i polityczne zróżnicowanie aglomeracji w Polsce – waniliowe centrum, mozaika przedmieść. „Prace i Studia Geograficzne”. 35, s. 51, 53-56, 2005. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. ISSN 0208-4589. 
  4. Ludność. Stan i struktura w ujęciu terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2012 r. (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-06-30. [dostęp 2013-02-28].
  5. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
  6. ESPON project 1.4.3 Study on Urban Functions (Final Report). Luxembourg: The ESPON Monitoring Committee, 2007-03, s. 94. ISBN 2-9600467-2-2.
  7. 7,0 7,1 Urban Audit: Data that can be accessed: LUZ Katowice & Zory. Eurostat. [dostęp 2011-07-24].
  8. Dane na koniec roku 2001 na podstawie (PDF)Tadeusz Markowski: Funkcje Metropolitalne Pięciu Stolic Województw Wschodnich. [dostęp 2009-03-08]. s. 330.
  9. Inwestor, Gazeta inwestycyjna. Katowice, Poznań, Wrocław. Nr 8 (19) Sierpień 2008 ISSN 1897-4694
  10. Rada Aglomeracji Poznańskiej. Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe. [dostęp 2011-06-21].
  11. (poz. 298) Wykaz związków międzygminnych (stan na dzień 31 marca 2011 r.). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
  12. Statutu Związku Międzygminnego "Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej" (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 245, poz. 4555)
  13. Związek Międzygminny "Transport Aglomeracji Poznańskiej". ZTM Poznań. [dostęp 2011-06-21].
  14. Strefy taryfowe. ZTM Poznań. [dostęp 2011-06-21].
  15. Powstało Stowarzyszenie Metropolia Poznań. Urząd Miejski w Śremie, 2011-02-21. [dostęp 2011-06-21].
  16. Spotkanie założycielskie Stowarzyszenia Metropolia Poznań. W: Portal Aglomeracji Poznańskiej [on-line]. Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, 2011-02-22. [dostęp 2011-06-21].
  17. §9. Statut stowarzyszenia "Metropolia Poznań" (Załącznik nr 1 do uchwały Nr XLIII/427/2010 Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie z dnia 20 września 2010 roku)
  18. Interim Territorial Cohesion Report. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, 2004, s. 98-101. ISBN 92-894-0000-0.
  19. Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (projekt). Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2010-05-18, s. 28.
  20. Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (projekt). Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2011-01-25, s. 32.