Ahnenerbe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Godło organizacji

Ahnenerbenazistowska organizacja badawcza, założona w 1935 jako Studiengesellschaft für Geistesurgeschichte‚ Deutsches Ahnenerbe e.V. (pol. Towarzystwo Badawcze nad Pradziejami Spuścizny Duchowej, Niemieckie Dziedzictwo Przodków)[1][2] przez Heinricha Himmlera (Reichsführera-SS), Richarda Waltera Darré (Reichsbauerführera) i holenderskiego pseudonaukowca Hermanna Wirtha[3]. W 1937 towarzystwo zmieniło nazwę na Forschungs- und Lehrgemeinschaft das Ahnenerbe e.V. (pol. Stowarzyszenie Badawczo-Dydaktyczne Dziedzictwo Przodków)[4]. Z początkiem 1939 organizacja została włączona do SS[5]. Podczas II wojny światowej Ahnenerbe wspierała eksperymenty medyczne przeprowadzane na więźniach obozów koncentracyjnych i prowadziła planowe grabieże dorobku naukowego i kulturowego w państwach okupowanych przez III Rzeszę. Po wojnie uznana przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze za organizację zbrodniczą.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Z początku Ahnenerbe wspierała badania holenderskiego pseudonaukowca Hermanna Wirtha, który poszukiwał potwierdzenia swoich teorii o historii ludu niemieckiego[4]. Zamierzeniem Himmlera było przekształcenie instytucji w poważną jednostkę badawczą i Wirth został usunięty z towarzystwa w 1937, a sama organizacja została przekształcona w instytucję badawczo-dydaktyczną z nowym prezydentem na czele – Waltherem Wüstem, specjalistą w zakresie indoeuropeistyki[4]. Początkowym celem Ahnenerbe było udowodnienie nazistowskich teorii o wyższości rasy aryjskiej przez badania historyczne, etnograficzne, antropologiczne i archeologiczne. Z czasem Ahnenerbe zaczęła rozbudowywać działy zajmujące się badaniami w zakresie nauk przyrodniczych[6]. Himmler zamierzał przekształcić Ahnenerbe w akademię nauk SS, jednak wybuch wojny uniemożliwił realizację tych planów[6].

Uczestnicy ekspedycji Schäfera do Tybetu (od lewej): Karl Wienert, Ernst Schäfer, Bruno Beger, Ernst Krause, Edmund Geer (Kalkuta, 1938)

Przed 1939 Ahnenerbe zorganizowała kilka ekspedycji naukowych, m.in. na Bliski Wschód, do Boliwii i Tybetu. W 1938 ekspedycję do Tybetu poprowadził zoolog Ernst Schäfer (członek SS od 1933), a wszyscy jej uczestnicy rekrutowali się z szeregów SS, m.in. antropolog Bruno Beger[7].

Podczas wojny organizacja prowadziła planowe grabieże kolekcji naukowych i bibliotek, materiałów archiwalnych, artefaktów archeologicznych i różnych innych dzieł sztuki[4]. Przeprowadzała również eksperymenty medyczne na więźniach obozów koncentracyjnych (m.in. w Dachau)[4]. Wspierała m.in. działalność anatoma Augusta Hirta, gromadzącego kolekcję czaszek i szkieletów więźniów różnych typów antropologicznych, wieku i płci – w 1943 29 kobiet i 57 mężczyzn (więźniów Auschwitz) zostało wyselekcjonowanych przez Bruno Begera, przewiezionych do KL Natzweiler-Struthof w Alzacji i uśmierconych[8][9].

W powojennym procesie lekarzy przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze, Ahnenerbe uznano za organizację zbrodniczą, a jej kierownika Wolframa Sieversa skazano na śmierć za zbrodnie przeciwko ludzkości[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Michael H. Kater: Das' Ahnenerbe' der SS 1935- 1945: Ein Beitrag zur Kulturpolitik des dritten Reiches. Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2006, s. 11. ISBN 3486579509. [dostęp 2010-02-08]. (niem.)
  2. Niemiecki termin Geistesurgeschichte (w wolnym tłum. na jęz. pol. pradzieje spuścizny duchowej) został wprowadzony przez Hermanna Wirtha. Zob. P. W. Gathercole, David Lowenthal: The politics of the past. Routledge, 1994, s. 79. ISBN 0415095549. [dostęp 2010-02-08]. (ang.)
  3. Michael H. Kater: Das' Ahnenerbe' der SS 1935- 1945: Ein Beitrag zur Kulturpolitik des dritten Reiches. Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2006, s. 24. ISBN 3486579509. [dostęp 2010-02-08]. (niem.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Deutsches Historisches Museum: Das "Ahnenerbe" der SS (niem.). www.dhm.de. [dostęp 2010-02-08].
  5. Michael H. Kater: Das' Ahnenerbe' der SS 1935- 1945: Ein Beitrag zur Kulturpolitik des dritten Reiches. Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2006, s. 91. ISBN 3486579509. [dostęp 2010-02-08]. (niem.)
  6. 6,0 6,1 Ute Deichmann, Thomas Dunlap: Biologists under Hitler. Harvard University Press, 1999, s. 254. ISBN 067407405X. [dostęp 2010-02-08]. (ang.)
  7. Ute Deichmann, Thomas Dunlap: Biologists under Hitler. Harvard University Press, 1999, s. 255. ISBN 067407405X. [dostęp 2010-02-08]. (ang.)
  8. Michael H. Kater: Das' Ahnenerbe' der SS 1935- 1945: Ein Beitrag zur Kulturpolitik des dritten Reiches. Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2006, s. 245–255. ISBN 3486579509. [dostęp 2010-02-08]. (niem.)
  9. Skelette für Straßburg. „Die Zeit” (niem.). [dostęp 2010-02-08].