Aki (1911)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aki
安芸
Aki安芸
Historia
Stocznia Marynarki w Kure Japonia
Położenie stępki 15 marca 1906
Wodowanie 15 kwietnia 1907
 Nippon Kaigun
Wejście do służby 11 marca 1911
Wycofanie ze służby 20 września 1923
Los okrętu zatopiony jako okręt-cel 2 września 1924
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność normalna 20.100 ton
pełna 21.800 t
Długość 146,9 m na linii wodnej
150 m całkowita
Szerokość 25,5 m
Zanurzenie 8,4 m
Napęd
2 turbiny parowe o mocy 24.000 KM, 15 kotłów parowych, 2 śruby
zapas 172 tony ropy, 3000 ton węgla
Prędkość 20 węzłów
Uzbrojenie
4 działa 305 mm L/45 (2xII)
12 dział 254 mm (6xII)
8 dział 152 mm (8xI)
16 dział 76 mm[1]
5 wyrzutni torped 457 mm
Opancerzenie
burty do 229 mm, wieże do 203 mm, pokład 50 mm
Załoga 931 oficerów i marynarzy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Aki (jap. 安芸 Aki?)japoński pancernik generacji przeddrednotów (semidrednotów), z okresu I wojny światowej. Zaprojektowany jako okręt typu Satsuma i jako taki zaliczany przez niektóre publikacje[2], pierwszy japoński pancernik napędzany turbinami parowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pancernik został zaprojektowany i zbudowany w Japonii w Stoczni Marynarki Wojennej w Kure. Nazwa pochodzi od prowincji Aki – obecnie części prefektury Hiroszima. "Aki" został zamówiony na podstawie programu rozbudowy floty z 1904 roku, podczas wojny japońsko-rosyjskiej[3], jako bliźniaczy okręt pancernika "Satsuma". Oba zostały zaprojektowane jako pancerniki realizujące ideę "all-big-gun" (samej ciężkiej artylerii - drednoty), ale z powodu braku wystarczającej ilości dział 305 mmm, zostały uzbrojone w mieszaną artylerię główną. Z tego powodu określane są jako semidrednoty (półdrednoty). Budowa "Aki" została wstrzymana na 10 miesięcy, aby szybciej ukończyć krążownik "Tsukuba". W międzyczasie został on przeprojektowany, z użyciem turbin parowych zamiast maszyn parowych oraz ze zmianami artylerii średniej (8 dział 152 mm zamiast 12 120 mm) i w efekcie stanowił odmienny, choć zbliżony okręt od ukończonej szybciej "Satsumy". Oprócz tych zmian, oba pancerniki różniły się wizualnie ilością kominów ("Aki" - trzy w miejsce dwóch), w niewielkim stopniu wymiarami i szybkością ("Aki" był minimalnie większy i szybszy)[4].

"Aki" był ostatnim japońskim pancernikiem zbudowanym z kotłami parowymi opalanymi w części węglem oraz pierwszym japońskim pancernikiem z napędem turbinowym, co pozwoliło mu na osiągnięcie prędkości maksymalnej 20,25 węzła w czasie prób w grudniu 1910 (przy mocy 27.740 KM)[4][5].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Pancernik brał udział w I wojnie światowej, patrolując linie żeglugowe na południe od Wysp Japońskich, na Morzu Południowochińskim i na Morzu Żółtym, ale bez większych incydentów.

Zgodnie z ustaleniami traktatu waszyngtońskiego "Aki" wycofano ze służby 20 września 1923. Został zatopiony 2 września 1924 jako okręt-cel przez pancerniki "Kongō" i "Hyūga" w Zatoce Tokijskiej[4][5]. Później niektóre z wież dział 203 mm zostały wydobyte i ustawione w bateriach artylerii nabrzeżnej wokół Zatoki Tokijskiej[6] m.in. w: Misaki, Kanagawa, na półwyspie Miura i na Jōgashima.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Podobnie, jak "Satsuma", okręt miał konstrukcję gładkopokładową, z dziobem kliprowym. Sylwetkę okrętu wyróżniały trzy kominy na śródokręciu, z czego dwa pierwsze blisko siebie, a trzeci dalej (kolejny japoński typ pancerników Settsu miał odwrotnie rozmieszczone trzy kominy). Tuż przed przednim kominem znajdowała się nadbudówka dziobowa połączona z palowym masztem, w pewnej odległości za trzecim kominem był maszt rufowy z bomem do łodzi, a za nim nadbudówka rufowa.

Główne uzbrojenie stanowiły 4 działa kalibru 305 mm w dwudziałowych wieżach w osi symetrii na pokładzie dziobowym i rufowym. Artylerię główną uzupełniało 12 dział kalibru 254 mm w dwudziałowych wieżach, ustawionych na śródokręciu po trzy na każdej z burt, po obu stronach kominów i masztu rufowego. Oprócz prowadzenia ognia w kierunku burt, dziobowa para wież mogła w pewnym zakresie kątów strzelać do przodu, a rufowa - do tyłu. Rozmieszczenie artylerii głównej było analogiczne, jak na "Satsuma". Artylerię średnią natomiast stanowiło 8 dział 152 mm w kazamatach na śródokręciu, po 4 na burtę, pod poziomem pokładu górnego, co utrudniało ich użycie podczas złej pogody.

Uproszczony schemat opancerzenia i uzbrojenia

Istnieją rozbieżności co do artylerii pomocniczej - według części źródeł, stanowiło ją 12 dział 76 mm L/40 i 4 krótkolufowe działa 76 mm L/28[1], a podczas I wojny światowej liczbę dział 76 mm zredukowano do 8, montując dwa przeciwlotnicze działa tego kalibru[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Uzbrojenie :

  • 4 działa 305 mm Armstrong / Typ 41 (nominalnie 12 cali lub 30 cm) w wieżach na dziobie i rufie (2xII)
    • długość lufy 45 kalibrów (L/45), kąt podniesienia ok. -5+15°, masa pocisku: 386 kg, szybkostrzelność ok. 1 strz/min[7]
  • 12 dział 254 mm Vickers / Typ 41 (nominalnie 10 cali lub 25 cm) w wieżach na burtach (6xII)
    • długość lufy 45 kalibrów (L/45), kąt podniesienia ok. -5+30°, masa pocisku: 235 kg, donośność 24,6 km, szybkostrzelność ok. 1,5 strz/min[6]
  • 8 dział 152 mm w kazamatach burtowych (8xI)
  • 12 dział 76 mm L/40 (nominalnie 8 cm)[1]
  • 4 działa 76 mm L/28 (nominalnie 8 cm)[1]
  • 5 wyrzutni torpedowych 457 mm (podwodnych)
Grubość opancerzenia pancernika "Aki"[4]
Pas pancerny 229-102 mm
Barbety 234-178 mm
Wieże artylerii 203-178 mm[8]
Stanowisko dowodzenia 152 mm
Pokład 50 mm

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 12 dział o długości lufy L/40 i 4 L/28 według Conway's.... Według H. Jentschura i in. (op.cit.) - 4 działa 76 mm L/40 i 4 działa L/28. Kaliber 76,2 mm (nominalnie 8 cm) według Naval Weapons of the World
  2. "Aki" jest zaliczany do typu Satsuma np. przez R. Gardiner, Conway's..., natomiast osobno ujmowany w H. Jentschura i in. (op.cit).
  3. Robert Gardiner (red.), Conway's.. s. 223
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Robert Gardiner (red.), Conway's.. s.228
  5. 5,0 5,1 H. Jentschura i in. (op.cit.)
  6. 6,0 6,1 Dane według Naval Weapons of the World [dostęp 14-4-2010]
  7. Dane według Naval Weapons of the World [dostęp 7-4-2010]
  8. Wieże 203-178 mm (8-7 in) wg Conway's..., 200-180 według Imperial Japanese Navy. Według H. Jentschura, op.cit. - 241-178 mm (9⅛-7 in)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Gardiner (red.), Conway's All the World's Fighting Ships: 1906-1921, Annapolis: US Naval Institute Press, 1985, ISBN 0-87021-907-3, s. 228.
  • Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel, Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945, Naval Institute Press, Annapolis, 1977, ISBN 0-87021-893-X, s.23