Aktinidia chińska
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Aktinidia chińska | |
|---|---|
 Owoce aktinidii chińskiej
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | wrzosowce |
| Rodzina | aktinidiowate |
| Rodzaj | aktinidia |
| Gatunek | aktinidia chińska |
| Nazwa systematyczna | |
| Actinidia chinensis Planch. London J. Bot. 6:303. 1847 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Aktinidia chińska (Actinidia chinensis Planch.) – gatunek pnącza z rodziny aktinidiowatych (Actinidiaceae). Popularnie zwana „kiwi”, albo „agrest chiński”. Pochodzi z Chin[2]. Jest uprawiana w wielu krajach świata. Największe plantacje zaś znajdują się na Nowej Zelandii. W Polsce uprawiana rzadko.
Spis treści |
Charakterystyka [edytuj]
- Łodyga
- Pędy osiągają do 10 metrów długości i są rudo owłosione[3].
- Liście
- Dość duże, szerokojajowate lub okrągłe, o piłkowanych brzegach. Są krótko owłosione rudymi włoskami, miękkie.
- Kwiaty
- Roślina dwupienna. Owoce wiążą się wyłącznie na egzemplarzach żeńskich. Egzemplarze męskie wytwarzają bowiem kwiaty niepłodne, mające za zadanie jedynie dostarczyć pyłku koniecznego do zapylenia i zapłodnienia kwiatów żeńskich. Kwiaty wyrastają po kilka w kątach liści, są kremowe, pachnące, 6-krotne, mają 1 słupek i liczne pręciki.
- Owoce
- Dość duża (o ciężarze do 100g), wydłużona, walcowata jagoda. Jest, aromatyczna, jajowata, o brązowej, czy brązowozielonkawej skórce pokrytej kutnerem.
Zastosowanie [edytuj]
- Owoce są jadalne i chętnie spożywane. Zawierają dużo witaminy C, do 100 mg%[3] (więcej niż owoce dzikiej róży), kwasy organiczne, cukry, sole mineralne. Witamina C zawarta w owocach kiwi ulega jedynie minimalnemu rozkładowi podczas przerabiania ich na przetwory. Spożywanie świeżych, surowych owoców zaleca się w leczeniu szkorbutu, paradontozy, tzw. osłabienia wiosennego oraz grypy i przeziębienia.
- Roślina ozdobna. Jest też sadzona w parkach i przydomowych ogródkach.
Zmienność [edytuj]
Istnieje jedna odmiana botaniczna Actinidia chinensis Planch. var. chinensis[2] oraz wiele odmian uprawnych (kultywarów) wyhodowanych przez ogrodników. W Nowej Zelandii wyhodowana został nowy kultywar o owocach o żółtym miąższu i mniej owłosionej skórce. Owoce są mniej cierpkie niż zielone kiwi i ich sprzedaż rośnie.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
- ↑ 3,0 3,1 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 15. ISBN 83-214-0140-6.
