Aktinidiowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aktinidiowate
Owoce aktinidii chińskiej
Owoce aktinidii chińskiej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina aktinidiowate
Nazwa systematyczna
Actinidiaceae Hutch.
Fam. Fl. Pl. 1: 177. Feb-Mar 1926, nom. cons.
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Aktinidiowate (Actinidiaceae Hutch.) – rodzina pnączy z rzędu wrzosowców. Należy do niej około 355 gatunków z 3 rodzajów[1], występujących w Ameryce subtropikalnej oraz wschodniej i południowo-wschodniej Azji, sięgając na południu po wyspy Fidżi i Queensland w Australii. Duże znaczenie ekonomiczne ma aktinidia chińska, której owoce pod komercyjną nazwą kiwi uprawiane są w różnych regionach świata (rozpowszechnione zostały przez hodowców z Nowej Zelandii – stąd nazwa nawiązująca do ptaka kiwi)[2].

Kwiat aktinidii chińskiej
Saurauia zahlbruckneri

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa, krzewy i pnącza, często z młodymi pędami owłosionymi[2].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, na brzegach piłkowane lub całobrzegie[2].
Kwiaty
Zebrane w kwiatostany wyrastające w kątach liści, u niektórych przedstawicieli rodzaju Saurauia liczące do pół tysiąca kwiatów. Kwiaty są obupłciowe lub rozdzielnopłciowe, promieniste i zazwyczaj pięciokrotne. Działki kielicha i płatki korony są wolne (czasem płatki są zrosłe), zazwyczaj w liczbie 5, czasem od 3 do 9. Płatki są zazwyczaj białe, rzadziej czerwone lub brązowo-żółte. Pręcików jest 10, 15 lub wiele. Zalążnia jest górna, składa się z 3 do 5 owocolistków[2].
Owoce
Jagody, rzadziej podzielona na komory torebka. Zwykle zawierają liczne nasiona[2].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Aktinidiowate stanowią jedną z wielu rodzin zaliczanych do rzędu wrzosowców wchodzącego w skład grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].

wrzosowce


niecierpkowate Balsaminaceae




Marcgraviaceae



Tetrameristaceae







wielosiłowate Polemoniaceae



Fouquieriaceae




czaszniowate Lecythidaceae





Sladeniaceae



Pentaphylacaceae





sączyńcowate Sapotaceae




hebankowate Ebenaceae



pierwiosnkowate Primulaceae





 ?

Mitrastemonaceae



herbatowate Theaceae




simplokowate Symplocaceae




styrakowate Styracaceae



zimnicowate Diapensiaceae







kapturnicowate Sarraceniaceae




aktinidiowate Actinidiaceae



tuliłezkowate Roridulaceae






orszelinowate Clethraceae




zwichrotowate Cyrillaceae



wrzosowate Ericaceae









Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Ericanae Takht., rząd aktinidiowce (Actinidiales Takht. ex Reveal), rodzina aktinidiowate (Actinidiaceae Hutch.)[3].

Wykaz rodzajów[1][3]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 25-26. ISBN 1-55407-206-9.
  3. 3,0 3,1 Crescent Bloom: Actinidiaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-03-13].